Στην προσπάθεια να απαντήσουμε στο αιώνιο αυτό ερώτημα, συνήθως ξεκινάμε με τα πιο απτά εξωτερικά στοιχεία μας : φύλο, ονοματεπώνυμο, εθνικότητα, ράτσα, ηλικία, σωματικά χαρακτηριστικά κ.λ.π., για να προχωρήσουμε σε πιο εσωτερικά, όπως προσωπικότητα, διανοητική και συναισθηματική νοημοσύνη, μόρφωση, επαγγελματική κατάρτιση, δεξιότητες,ενδιαφέροντα,πεποιθήσεις, μνήμες, φιλοδοξίες και άλλα.
Οι περισσότεροι περιορίζονται σ'αυτά τα δύο επίπεδα γνώσης του εαυτού, με τα οποία και ταυτίζονται. Γι'αυτούς δεν έχει νόημα η αναζήτηση κάποιας βαθύτερης υπόστασης...
Υπάρχουν όμως και άλλοι, που δεν ικανοποιούνται από αυτές τις επιδερμικές απαντήσεις, γιατί νιώθουν τα σκιρτήματα κάποιου βαθύτερου εαυτού, κάτω από το προσωπείο που φορούν. Μπορούν να καταφύγουν σε έτοιμες απαντήσεις : επιστημονικές, θρησκευτικές, φιλοσοφικές και μεταφυσικές. Θα βρεθούν τότε μπροστά σε μια πληθώρα πολύπλοκων και συχνά αντικρουόμενων θεωριών, που θα τους δημιουργήσουν μεγαλύτερη σύγχιση.
Ποιός είναι τότε ο Δρόμος γι'αυτόν που εξακολουθεί να επιζητεί μια αυθεντική, άμεση και αναμφισβήτητη απάντηση;
Η ΑΥΤΟΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ
Υπάρχουν , θεωρητικά τουλάχιστον, πολλά μονοπάτια που οδηγούν στην Αλήθεια. Πρακτικά όμως, υπάρχει μόνο ένα : το μονοπάτι της εμπειρικής γνώσης. Ο ορισμός για την εμπειρική γνώση μπορεί να διατυπωθείως η συνεχής μελέτη και παρατήρηση των αντιδράσεων του εαυτού, καθώς και η ανακάλυψη των αιτιών αυτών των αντιδράσεων. Αυτή η διεργασία, από ένα σημείο και μετά, συμβαίνει ανά πάσα στιγμή, όσο κι αν αυτό ακούγεται ακατόρθωτο. Όταν ο άνθρωπος συνεχίζει την μέθοδο της αυτοπαρατήρησης απελευθερώνεται σταδιακά από τα εμπόδια που δεν του επιτρέπουν να εκφράσει τον πραγματικό εαυτό του. Εναρμονίζει την συνειδητότητά του με δυνάμεις που γίνονται άμεσα αντιληπτές.
Εάν είναι τόσο απλό γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι δεν "παρατηρούν"; Γιατί η συνείδησή τους κοιμάται και ονειρεύεται. Όπως λέει ο Ηράκλειτος :
<< Ξεχνούν και δεν προσέχουν ότι συμβαίνει γύρω τους, στον ξύπνιο τους οι άνθρωποι ,όπως στον ύπνο τους. Οι ανόητοι, αν και ακούν είναι σαν τους κουφούς : σ'αυτούς ταιριάζει το γνωμικό πως και παρόντες απουσιάζουν. Δεν πρέπει να μιλά κανένας και να πράττει σαν να είναι κοιμισμένος.Ένας και κοινός είναι ο κόσμος για τους ξυπνητούς. Οι κοιμισμένοι ζουν ο καθένας στο δικό του κόσμο. Θάνατος είναι ότι βλέπουμε στον ξύπνιο μας κι όνειρα ότι βλέπουμε στον ύπνο μας>>.
Το ακόλουθο δοκίμιο τουAlanWatts εμφανίστηκε για πρώτη φορά το καλοκαίρι του '58 στο περιοδικό ChicagoReviewκαι
αναδημοσιεύτηκε με ωρισμένες προσθήκες από την City Lights Books του Σαν Φρανσίσκο, επειδή φαινόταν ως ένα καλό πλαίσιο για τη συζήτηση σχετικά με την επιρροή του Ζεν στη δυτική τέχνη και επειδή το πρωτότυπο δημοσιεύθηκε πριν από την κυκλοφορία του βιβλίου « Οι Αλήτες του Ντάρμα » του Τζακ Κέρουακ. Αυτή η εκδοχή περιέχει κάποιες περαιτέρω προσθήκες και διορθώσεις. Η μετάφρασή μου είναι περισσότερο εννοιολογική και λιγότερο φιλολογική. Δίνω δηλαδή έμφαση στην συνεπή μεταφορά του νοήματος του κειμένου, παρά στην ακριβή κατά λέξη μετάφραση.
Γιάννης Γ. Αυγουστάτος
Νόμιζα ότι το πρωτότυπο αυτού του δοκιμίου είχε κάνει πολύ σαφή τη θέση μου για το Ζεν, τόσο του" beat" τύπου όσο και του "συντηρητικού". Ήταν φανερό ότι δεν χρησιμοποίησα τη λέξη "συντηρητικό" ως προσβολή, δεδομένου ότι δεν τοποθετήθηκα από την οπτική γωνία του beat. Αλλά μετά από ένα άρθρο του Stephen Mahoney, "Η εδραίωση του Ζεν" που εμφανίστηκε στο TheNation, τον Οκτώβριο του '58, άρχισε να κυκλοφορεί η φήμη ότι ήμουν υπέρμαχος του "συντηρητικού" Ζεν. Με τον όρο αυτό υποδείκνυα τις επίσημες και παραδοσιακές ιαπωνικές σχολές Ζεν , Rinzai και Soto, στις οποίες στην πραγματικότητα ανήκουν πολλοί Δυτικοί. Τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι και εγώ δεν αντιπροσωπεύω αυτές τις σχολές. Δεν είναι ότι δεν τις σέβομαι ή ότι βρίσκομαι σε διαμάχη με αυτές, αλλά λόγω ιδιοσυγκρασίας, δεν μου αρέσει να λαμβάνω θέση σε θέματα αυτού του είδους. Δεν αυτοπροσδιορίζομαι ούτε ως βουδιστής Ζεν. Πράγματι, η πτυχή του Ζεν που με ενδιαφέρει δεν μπορεί να οργανωθεί, διδαχθεί, μεταδοθεί, επισημοποιηθεί ή περικλεισθεί σε οποιοδήποτε είδος συστήματος.
Δεν μπορεί να μαθευτεί, γιατί ο καθένας θα πρέπει να το το ανακαλύψει μόνος του. Σύμφωνα με τα λόγια του Πλωτίνου: "Είναι μια φυγή του μόνου προς τον Μόνο" και όπως επίσης λέει ένα παλιό ποίημα Zen:
« Αν δεν το βρείτε μέσα σας, πού θα πάτε για να το βρείτε;»
Αυτή είναι, κατά κάποιο τρόπο, η κοινή θέση σ'ολόκληρη τη βουδιστική παράδοση. Αυστηρά μιλώντας, δεν υπάρχουν δάσκαλοι Ζεν επειδή το Ζεν δεν έχει τίποτα να διδάξει. Από το απώτερο παρελθόν αυτοί που δοκίμαζαν αυτή την οδό απέρριπταν πάντα επίδοξους μαθητές, όχι μόνο για να ελέγξουν την ειλικρίνεια τους, αλλά και για να καταστήσουν σαφές ότι η εμπειρία της αφύπνισης (Satori) δεν επιτυγχάνεται εάν την κυνηγάει κανείς και σε κάθε περίπτωση δεν είναι κάτι που μπορεί να αποκτηθεί ή να συμβεί τεχνητά. Όμως, οι αναζητητές της αλήθειας αρνήθηκαν επανειλημμένα να δεχτούν αυτό το "όχι", ως απάντηση και σ'αυτή την κατάσταση οι σοφοί Ζεν απάντησαν με ένα είδος Τζούντο. Συνειδητοποιώντας τη ματαιότητα της απλής απάντησης στον ερευνητή, που ψάχνοντας δεν θα έβρισκε, άρχισαν να απαντούν με άλλα ερωτήματα (koans) με σκοπό να τονώσουν την ερευνητική προσπάθεια, για να την κάνουν να εκραγεί στη συνέχεια με όλη τη δύναμή της, έτσι ώστε ο μαθητής να κατανοήσει την ανοησία του να ψάχνει τον εαυτό του - όχι μόνο σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά και μέσα στον ίδιο!. Στο σημείο αυτό ο μαθητής επιτυγχάνει το Ζεν. Ξέρει ότι είναι ένα με τα πάντα και δεν χωρίζει πλέον τον εαυτό του από το σύμπαν ψάχνοντας για κάτι.
Επιφανειακά αυτό φαίνεται να είναι μια κανονική σχέση δάσκαλου - μαθητή. Αλλά στην πραγματικότητα είναι αυτό που οι βουδιστές αποκαλούν upaya ή "λεπτά μέσα", γνωστό ως η τέχνη του να "δίνεις ένα κίτρινο φύλλο σε παιδιά που κλαίνε επειδή θέλουν χρυσό." Κατά τη διάρκεια των αιώνων, ωστόσο η διαδικασία της απόρριψης του προγράμματος σπουδών, η απάντηση στα ερωτήματα με άλλα ερωτήματα, έγινε όλο και πιο επίσημη. Ιδρύθηκαν ναοί και ινστιτούτα όπου δίδεται μια τυπική εκπαίδευση και αυτό με τη σειρά του δημιούργησε προβλήματα ιδιοκτησίας, διοίκησης και κανόνων πειθαρχίας, αναγκάζοντας τον βουδισμό Ζεν να λάβει τη μορφή της ιεραρχίας παραδοσιακού τύπου. Το φαινόμενο αυτό συνεχίστηκε στην Άπω Ανατολή μέχρι να γίνει μέρος του τοπίου και μερικά από τα μειονεκτήματά του εξουδετερώθηκαν από το γεγονός ότι φαίνεται να είναι απόλυτα φυσικό. Δεν υπάρχει τίποτα το " εξωτικό ή εξαιρετικό " σ'αυτό το φαινόμενο. Ακόμα και οι οργανωμένες δομές μπορούν να αναπτυχθούν με φυσικότητα. Αλλά μου φαίνεται ότι η μεταφύτευση αυτού του στιλ Ζεν στη Δύση θα ήταν κάτι τελείως τεχνητό. Θα γινόταν απλά μια ακόμη από τις πολλές οργανώσεις λατρείας με τις πνευματικές αξιώσεις της, με τα προεξοφλημένα ενδιαφέροντα και τις ομάδες των πιστών και επιπλέον με το μειονέκτημα της σνομπιστικής έλξης που θα εξασκούσε το Ζεν ως «πολύ εξωτική» μορφή του Βουδισμού. Ας αφήσουμε το Ζεν να εξαπλωθεί στη Δύση χωρίς τυπικότητες, όπως είναι η συνήθεια της λήψης του τσαγιού. Με τον τρόπο αυτό μπορούμε να το χωνέψουμε καλύτερα. Η αφομοιώση κάποιου τόσο κινέζικου όπως το Ζεν είναι δύσκολο τόσο για τους Αγγλοσάξονες όσο και για τους Ιάπωνες. Στην πραγματικότητα, ακόμη και αν η λέξη "Ζεν" είναι ιαπωνική, και παρόλο που η Ιαπωνία είναι τώρα η πατρίδα του, ο βουδισμός Ζεν, είναι μια δημιουργία της κινέζικης δυναστείας των T'ang. Δεν κάνω αυτή την εισαγωγή για να υπογραμμίσω, για μια ακόμη φορά, τις αμετάδοτες λεπτές αποχρώσεις των ξένων πολιτισμών. Το θέμα είναι απλά ότι οι άνθρωποι που αισθάνονται μια βαθιά ανάγκη να δικαιολογήσουν τον εαυτό τους, έχουν δυσκολία στην κατανόηση των απόψεων εκείνων που δεν συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο, και ο κινέζοι που δημιούργησαν το Ζεν ήταν από το ίδιο καλούπι με τον Laotzu, που αιώνες νωρίτερα, είχε πει: « Αυτοί που δικαιολογούν τον εαυτό τους δεν είναι πειστικοί». Πράγματι, η ανάγκη να αποδείξεις ότι η θέση σου είναι η σωστή προκάλεσε πάντα μια αίσθηση γελοίου στους κινέζους, δεδομένου ότι τόσο ως κομφουκιανοί όσο και ως ταοϊστές (όσο διαφορετικές κι αν είναι αυτές οι φιλοσοφίες σε άλλους τομείς) οι κινέζοι εκτιμούσαν πάντοτε τον άνθρωπο που κατάφερνε να «αποστασιοποιείται». Στον Κομφούκιο φαινόταν πολύ καλύτερο να είναι κανείς καλόκαρδος παρά ενάρετος και στους μεγάλους ταοϊστές Laotzu και Chuang-tzu, φαινόταν πάντα προφανές ότι δεν θα μπορούσε να υπάρχει δίκιο χωρίς να άδικο, δεδομένου ότι τα δύο άκρα ήταν αναπόσπαστα, όπως οι δύο πλευρές ενός νομίσματος . Ο Chuang-Tzu έλεγε: «Αυτοί που θέλουν να έχουν καλή κυβέρνηση χωρίς τη σχετική κακοδιοίκηση, και το σωστό χωρίς το αντίστοιχο λάθος δεν κατανοούν τις αρχές του σύμπαντος ».
Στα δυτικά αυτιά αυτά τα λόγια μπορεί να φανούν κυνικά και ο κομφουκιανικός θαυμασμός για τη φρόνηση και το συμβιβασμό μπορεί να φαίνεται μια επίδειξη αδυναμίας και έλλειψη αρχών. Στην πραγματικότητα, αυτές αντανακλούν μια θαυμαστή κατανόηση και σεβασμό για αυτό που αποκαλούμε ισορροπία της φύσης. Ένα παγκόσμιο όραμα της ζωής, όπως το Τάο ή μια μεταφυσική αντίληψη της φύσης στην οποία καλό και το κακό, δημιουργικές και καταστροφικές δυνάμεις, σοφία και η ανοησία, είναι οι άρρηκτοι πόλοι της ύπαρξης. « Το Tao, έλεγε ο Chung-Yung, είναι αυτό το πράγμα από το οποίο δεν μπορεί να διαχωριστεί κανείς. Κάθε τι , από το οποίο μπορείτε να χωριστείτε δεν είναι το Τάο». Έτσι, η σοφία δεν είναι να προσπαθείς να διαιρέσεις το καλό από το κακό, αλλά να μάθεις να τα καβαλικεύεις, όπως ένα κομμάτι φελλού επιπλέει στις κορυφές και τα βυθίσματα των κυμάτων. Στις ρίζες της κινεζικής ζωή υπάρχει μια εμπιστοσύνη στο καλό και το κακό της φύσης, η οποία μπορεί να φαίνεται ιδιαίτερα ξένη στους ανθρώπους εκπαιδευμένους στην μανιχαϊκή άποψη του εβραιο-χριστιανικού πολιτισμού. Ωστόσο, είναι πάντα προφανές για τους κινέζους ότι ένας άνθρωπος που δεν εμπιστεύεται τον εαυτό του δεν μπορεί να εμπιστευτεί ούτε και την δυσπιστία του και θα πρέπει επομένως να βρίσκεται σε απελπιστική κατάσταση σύγχυσης. Για αρκετά διαφορετικούς λόγους από τους δυτικούς, οι Ιάπωνες έχουν την τάση να είναι αμήχανοι με τον εαυτό τους, επειδή έχουν μια τέτοια οξεία αίσθηση ανθρώπινου σεβασμού όση το και δικό μας μεταφυσικό αίσθημα της αμαρτίας. Αυτό συμβαίνει κυρίως στην κλάση πιο ευαίσθητη στο Ζεν, εκείνη των σαμουράι. Η Ruth Benedit στο βιβλίο της με τίτλο «Το χρυσάνθεμο και το σπαθί», είχε, νομίζω, απόλυτο δίκιο όταν είπε ότι η έλξη που ένιωθε η κάστα των σαμουράι για το Ζεν προερχόταν από τη δύναμη που είχε αυτή η φιλοσοφία να απελευθερώνει από μια αυτοσυνείδηση εξαιρετικά ενοχλητική, λόγω του τύπου της εκπαίδευσης των νέων. Επιταγή αυτής της αυτοσυνειδησίας είναι η υποχρέωση που οι Ιάπωνες αισθάνονται να ανταγωνιστούν με τον εαυτό τους, μια απαίτηση η οποία μετατρέπει κάθε τέχνη και γνώση σε ένα μαραθώνιο αυτοπειθαρχίας. Αν και η έλξη του Ζεν έγκειται στη δυνατότητα που προσφέρει για να απελευθερωνει από αυτή την αυτοσυνειδησία, η ιαπωνική έκδοση του Ζεν πολεμούσε τη φωτιά με τη φωτιά, υπερβαίνοντας το «εγώ που κρίνει τον εαυτό του» με το να το οδηγεί σε μία τέτοια ένταση ώστε να να την κάνει να εκραγεί. Πόσο πολύ απέχουν από την πρακτική των ιαπωνικών μοναστηριών Ζεν, τα λόγια του μεγάλου δασκάλου T'ang-Chi Lin: « Στο Βουδισμό δεν υπάρχει χώρος για τη χρήση της προσπάθειας. Να είστε απλοί, φυσιολογικοί, αυθόρμητοι. Φάτε το φαγητό σας, χωνέψτε, και όταν είστε κουρασμένοι πηγαίνετε να ξαπλώσετε. Η άγνοια θα γελάσει μαζί μου, αλλά ο σοφός θα καταλάβει». Ωστόσο, το πνεύμα αυτών των λέξεων είναι επίσης πολύ μακριά από ένα ορισμένο είδος Δυτικού Ζεν, που χρησιμοποιεί αυτήν την φιλοσοφία για να δικαιολογήσει την μποέμικη ζωή, που δεν είναι παρά μια ισχυρή αυτοάμυνα. Δεν υπάρχει κανένας ειδικός λόγος που να δικαιολογεί την εξαιρετική εξάπλωση του ενδιαφέροντος για το Ζεν στη Δύση, κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Η γοητεία που εξασκούν οι τέχνες, στο σύγχρονο πνεύμα της Δύσης, το έργο του Suzuki, ο πόλεμος με την Ιαπωνία, η γοητεία των " διηγήσεων Ζεν "και η έλξη που ασκεί μια φιλοσοφία μη-εννοιολογική και εμπειρική μέσα σε κλίμα επιστημονικού σχετικισμού - όλα αυτά εξηγούν την επιτυχία του Ζεν. Μπορούν επίσης να αναφερθούν οι ομοιότητες μεταξύ του Zen και εκείνων των τάσεων καθαρά δυτικών, όπως η φιλοσοφία του Wittgenstein, ο υπαρξισμός, η γενική σημασιολογία, η μεταγλωσσική του BL Whorf και ορισμένες πτυχές της φιλοσοφίας της επιστήμης και της ψυχοθεραπείας. Υπάρχει πάντα στο παρασκήνιο, η ασαφής ανησυχία μας για την επιτήδευση και το αφύσικο τόσο του χριστιανισμού, με την πολιτικά τακτοποιημένη της κοσμολογία όσο και της τεχνολογίας, με την ιμπεριαλιστική εκμηχάνιση του φυσικού κόσμου, μέσα στον οποίο ο ίδιος ο άνθρωπος αισθάνεται ξένος. Στην πραγματικότητα και οι δύο αντανακλούν μια ψυχολογία στην οποία ο άνθρωπος ταυτίζεται με τη νοημοσύνη και τη συνειδητή βούληση που διαχωρίζονται από τη φύση και την ελέγχουν, όπως ο Θεός-αρχιτέκτονας, με βάση την εικόνα του οποίου είναι χτισμένη αυτή η εκδοχή του ανθρώπου. Η ανησυχία πηγάζει από την υποψία ότι η προσπάθειά μας να κυβερνήσουμε τον κόσμο απ' έξω είναι ένας φαύλος κύκλος, στον οποίο θα είμαστε καταδικασμένοι σε διαρκή αϋπνία προκειμένου να τον ελέγχουμε και να τον επιτηρρούμε επ' αόριστον. Στον δυτικό που αναζητεί την αρμονία του ανθρώπου και της φύσης εξασκείται μια γοητεία που υπερβαίνει κατά πολύ αυτό που είναι καθαρά συναισθηματισμός στον νατουραλισμό του Ζεν - στα τοπία Ma-yuan και Sesshu, στην τέχνη που είναι ταυτόχρονα πνευματική και κοσμική, που αντιπροσωπεύει το μυστικισμό με νατουραλιστικούς όρους και, στην πραγματικότητα, ποτέ δεν φαντάστηκε ένα διαχωρισμό μεταξύ των δύο. Ιδού μια κοσμοθεωρία που δίνει μια βαθιά αναζωογονητική αίσθηση του συνόλου, σε έναν πολιτισμό όπου το πνευματικό και το υλικό, το συνειδητό και το ασυνείδητο έχουν διαχωριστεί με καταστροφικές συνέπειες. Για το λόγο αυτό, ο κινεζικός ανθρωπισμός και ο νατουραλισμός του Ζεν μας ξυπνάνε το ενδιαφέρον πολύ περισσότερο παρά ο ινδικός Βουδισμός ή η Vedanta. Αν και αυτές οι φιλοσοφίες έχουν θαυμαστές στη Δύση, μου φαίνεται ότι οι οπαδοί τους είναι κυρίως απογοητευμένοι χριστιανοί - άτομα σε αναζήτηση μιας φιλοσοφίας πιο εύλογης από την χριστιανική μεταφυσική, για να συνεχίσουν την έρευνα, κατ 'ουσίαν χριστιανική, του θαυμαστού. Ο ιδανικός άνθρωπος του ινδικού Βουδισμού είναι σαφώς ένας υπεράνθρωπος, ένας γιόγκι που κατέχει την απόλυτη κυριαρχία της φύσης του, η οποία ταιριάζει απόλυτα με το ιδανικό επιστημονικής φαντασίας του σούπερμαν. Αντίθετα, ο Βούδας ή ο αφυπνισμένος για το κινέζικο Ζεν είναι « φυσιολογικός, καθόλου εξαιρετικός» : είναι ανθρώπινος , πνευματώδης όπως οι πλανόδιοι μοναχοί Ζεν, όπως περιγράφονται από τους Mu-chi και Liang-k'ai. Αυτά τα πράγματα μας προσελκύουν διότι σε αυτά για πρώτη φορά συναντάμε την έννοια ενός σοφού και άγιου, η οποία δεν είναι μακρινή και απραγματοποίητη.
Ο σοφός Ζεν δεν είναι υπεράνθρωπος, αλλά πλήρως ανθρώπινος και προπάντων δεν είναι ένας μεγαλοπρεπής και άφυλος ασκητής. Επίσης στο Ζεν το Satori, η εμπειρία της αφύπνισης στην «πρωταρχική ενότητά μας με το σύμπαν» φαίνεται, όσο κι αν μας ξεφεύγει, πάντα προ των πυλών. Υπάρχει, επίσης, η δυνατότητα να συναντήσουμε ανθρώπους στους οποίους συνέβη ακριβώς αυτό και αυτοί δεν είναι πλέον μυστήριοι αποκρυφιστές των Ιμαλαΐων ή σκελετικοί γιόγκις ενός άσραμ. Είναι αντίθετα άνθρωποι σαν εμάς, αλλά πολύ πιο άνετοι στον κόσμο, που επιπλέουν πιό εύκολα στον ωκεανό της ανασφάλειας και της παροδικότητας. Πάνω απ 'όλα πιστεύω ότι Ζεν συναρπάζει πολλά άτομα στην μετα- χριστιανική Δύση, διότι δεν κηρύττει, δεν ηθικολογεί, δεν επιπλήττει, όπως ο εβραιο-χριστιανικός προφητισμός. Ο βουδισμός δεν αρνείται την ύπαρξη ενός σχετικά περιορισμένου πεδίου, στο οποίο η ανθρώπινη ζωή μπορεί να βελτιωθεί με την τέχνη και την επιστήμη, με τη λογική και την καλή θέληση. Αλλά θεωρεί αυτό το πεδίο δραστηριότητας αν και σημαντικό, δευτερεύον, μιας συγκριτικά απεριόριστης σφαίρας, στην οποία τα πράγματα είναι όπως είναι, όπως ήταν πάντα και θα είναι για πάντα. Μια σφαίρα εντελώς πέρα από τις κατηγορίες του καλού και του κακού, την επιτυχίας και της αποτυχίας, την προσωπικής υγείας και της ασθένειας. Από την μια πλευρά αυτή είναι η σφαίρα του μεγάλου σύμπαντος. Κοιτάζοντας τη νύχτα τον ουρανό δεν κάνουμε συγκρίσεις μεταξύ σωστών αστεριών και λάθος αστεριών, ούτε μεταξύ αστερισμών σωστά ή άσχημα τοποθετημένων . Τα αστέρια είναι από τη φύση τους μικρά και μεγάλα, φωτεινά και θαμπά. Ωστόσο, η σφαίρα ως σύνολο έχει μια ομορφιά και μια μαγεία που μερικές φορές μας κάνει ν' ανατριχιάζουμε από δέος. Από την άλλη πλευρά, αυτή είναι και η σφαίρα της ανθρώπινης ζωής, της καθημερινότητας, που θα μπορούσε να ονομαστεί υπαρξιακή. Στην πραγματικότητα υπάρχει μια άποψη από την οποία οι ανθρώπινες υποθέσεις είναι, επίσης, πέραν του καλού και του κακού, όπως τα αστέρια, και από το οποίο οι πράξεις μας, οι εμπειρίες μας και τα συναισθήματά μας δεν μπορούν να κριθούν περισσότερο απ'ότι μπορεί να κριθεί η διαφορά ύψομέτρου μεταξύ των κορυφών και των κοιλάδων, σε μια οροσειρά. Αν και είναι πέρα από κάθε ηθική και κοινωνική εκτίμηση, αυτό το επίπεδο της ανθρώπινης ζωής μπορεί επίσης να θεωρηθεί εξίσου εκπληκτικό και τρομακτικό, όπως το μεγάλο σύμπαν. Αυτό το συναίσθημα μπορεί να γίνει ιδιαίτερα οξύ όταν το ατομικό εγώ προσπαθεί να διεισδύσει στην ίδια του τη φύση, να εξερευνήσει τις εσωτερικές πηγές των ενεργειών του και της συνείδησής του. Στην πραγματικότητα εδώ ανακαλύπτει ένα μέρος του εαυτού του, το πιο οικείο και μεγάλο, που είναι πρωτόγνωρο και πέρα από την κατανόηση και τον έλεγχό του. Αν και μπορεί να φανεί περίεργο, το εγώ ανακαλύπτει ότι το κέντρο και τη φύση του είναι πέρα από αυτόν τον ίδιο! Όσο βαθύτερα διεισδύω στον Εαυτό μου, τόσο πιο πολύ «εγώ» δεν είμαι ο «εαυτός μου» και όμως, αυτό είναι το αληθινό Κέντρο μου! Εδώ συναντώ τις εσωτερικές μου διεργασίες, που λειτουργούν αυτόνομα, αυθόρμητα, όπως η περιστροφή των ουρανίων σωμάτων και η περιπλάνηση των σύννεφων. Όσο περίεργη και άγνωστη μπορεί να φανεί στην αρχή, αυτή η πλευρά του εαυτού μου, αντιλαμβάνομαι σύντομα ότι είναι ο Εαυτός μου, πολύ περισσότερο απ'ότι ότι είναι το επιφανειακό μου εγώ. Αυτό δεν είναι μοιρολατρεία ή αιτιοκρατία, επειδή δεν υπάρχει πλέον κανείς που να είναι προδιαγεγραμμένος ή καθοδηγούμενος, δεν υπάρχει τίποτα που δεν γίνεται από αυτό το βαθύ "Εγώ". Η διαμόρφωση του νευρικού μου συστήματος, όπως και η διαμόρφωση των αστεριών, προέρχονται από Αυτή την ίδια Αρχή , που είναι και ο αληθινός " Εαυτός μου." Από αυτή την άποψη, και εδώ η γλώσσα αποκαλύπτει τα όριά της πολύ ξεκάθαρα, ανακαλύπτω ότι δεν μπορώ να αποφύγω από το να δράσω ή να πειραματιστώ αρκετά ελεύθερα, αυτό που είναι πάντοτε το «σωστό», με την ίδια λογική που τ' αστέρια είναι πάντα στη σωστή τους θέση . Σύμφωνα με τα λόγια του Hsiang-yen :
« Δεν υπάρχει ανάγκη για τεχνητή εκπαίδευση
πραγματικά, κινούμενος όπως θέλω, εκφράζω το αρχαίο Τάο ».
Σ'αυτό το επίπεδο, η ανθρώπινη ζωή είναι ανώτερη από το άγχος, γιατί δεν μπορεί ποτέ να σφάλει. Αν ζούμε, ζούμε και αν πεθαίνουμε, πεθαίνουμε, αν υποφέρουμε, υποφέρουμε, αν είμαστε φοβισμένοι, είμαστε φοβισμένοι. Δεν υπάρχει πρόβλημα. Κάποιος ρώτησε μια φορά έναν δάσκαλο Zen: "Κάνει φοβερή ζεστη, και πώς θα ξεφύγουμε από τη ζέστη;" Γιατί ", απάντησε οδάσκαλος, δεν πάμε σε εκείνο το μέρος όπου δεν κάνει ούτε ζέστη ούτε κρύο; ". "Πού είναι αυτός ο τόπος;". "Το καλοκαίρι ιδρώνουμε, το χειμώνα τρέμουμε." Στο Zen δεν αισθάνεστε ένοχοι επειδή πεθαίνετε ή φοβάστε ή μισείτε τη ζέστη. Ταυτόχρονα το Ζεν δεν απαιτεί την υιοθέτηση αυτής της άποψης , δεν διακηρύσσεται ως ένα ιδανικό. Στην πραγματικότητα, ακόμη και το γεγονός ότι δεν έχετε καταλάβει είναι μέρος του όλου. Δεν θα διακρίναμε φωτεινά αστέρια χωρίς θαμπά αστέρια και χωρίς την γύρω σκοτεινιά, δεν θα φαινόντουσαν καθόλου αστέρια. Το ιουδαιο-χριστιανικό σύμπαν είναι ένα σύμπαν στο οποίο η ηθική ανάγκη, η αγωνία του να είσαι στο σωστό αγκαλιάζει και διαπερνά όλα τα πράγματα. Ο Θεός, το ίδιο το Απόλυτο, είναι το καλό σε αντίθεση με το κακό και, επομένως, το να είσαι ανήθικος η να σφάλεις σημαίνει να αισθάνεσαι ένας εξόριστος , όχι μόνο από την κοινωνία, αλλά και από την ίδια την ύπαρξη, από τη ρίζα και τη βάση της ζωής. Το σφάλειν εγείρει συνεπώς μια μεταφυσική αγωνία και ένα αίσθημα ενοχής - μια κατάσταση αιώνιας καταδίκης - που είναι εντελώς δυσανάλογες σε σχέση με το διαπραχθέν αδίκημα. Αυτή η μεταφυσική ενοχή, είναι τόσο ανυπόφορη που τελικά εκβάλλει στην απόρριψη του Θεού και των νόμων του και είναι ακριβώς αυτό που συνέβη με το κίνημα του κοσμικού κράτους, τον υλισμό και τον σύγχρονο νατουραλισμό. Η απόλυτη ηθική καταστρέφει βαθιά την ίδια την ηθική, επειδή οι κυρώσεις που επικαλείται εναντίον του κακού είναι υπερβολικές. Δεν θεραπεύεται ο πονοκέφαλος κόβοντας το κεφάλι! Η γοητεία του Ζεν, όπως και άλλων μορφών ανατολικής φιλοσοφίας, οφείλεται στο γεγονός ότι αυτό αποκαλύπτει, πίσω από το καταπιεστικό βασίλειο του καλού και του κακού, μια τεράστια περιοχή του εαυτού μας, στην οποία δεν υπάρχει ανάγκη να αισθανόμαστε ένοχοι ή κατηγορούμενοι, όπου τελικά το Εγώ δεν είναι ξεχωριστό από τον Θεό. Όμως ο δυτικός που προσελκύεται από το Zen και είναι σε θέση να το κατανοήσει βαθιά θα πρέπει να έχει ένα απαραίτητο χαρακτηριστικό: θα πρέπει να κατανοήσει πλήρως τη δική του κουλτούρα , ούτως ώστε να μην επηρεάζεται ασυνείδητα από τις πεποιθήσεις της. Πρέπει πραγματικά να έχει καταλήξει σε συμφωνία με το Θεό Ιεχωβά και με την εβραιο-χριστιανική συνείδησή του, ώστε να μπορεί να την αφήνει κατά μέρος, χωρίς φόβο ή εξέγερση. Πρέπει να έχει απελευθερωθεί από την ανάγκη να δικαιολογεί τον εαυτό του. Ελλείψει αυτού το Ζεν του θα είναι "beat" ή "square", θα είναι δηλαδή μια εξέγερση ενάντια στην κουλτούρα και τις κοινωνικές συμβάσεις ή μια νέα μορφή ορθοδοξίας και προκαταλήψεων. Πραγματικά το Ζεν είναι πρώτα απ'όλα απελευθέρωση του νού από κάθε συμβατική σκέψη και αυτό είναι κάτι τελείως διαφορετικό από την εξέγερση ενάντια στις συμβάσεις από τη μια μεριά και από την υιοθέτηση ενός εξωτικού κομφορμισμού από την άλλη.
O συμβατικός τρόπος σκέψης είναι με λίγα λόγια, η σύγχυση του πραγματικού φυσικού σύμπαντος με τα πράγματα, των γεγονότων με τις εννοιολογικές αξίες του πολιτισμικού και γλωσσικού συμβόλου. Πραγματικά, στον Ταοϊσμό και στο Ζεν ο κόσμος θεωρείται ως ένα πεδίο αλληλεξάρτησης, αδιαίρετο και συνεχές, στο οποίο κανένα μέρος δεν μπορεί πραγματικά να διαχωριστεί ή να κριθεί καλύτερο ή χειρότερο από ό, τι τα υπόλοιπα. Αυτό ακριβώς εννοούσε ο Huingeng, ο έκτος Πατριάρχης, όταν έλεγε " ουσιαστικά δεν υπάρχει κανένα πράγμα", συνειδητοποιώντας ότι τα πράγματα είναι όροι, όχι οντότητες. Υπάρχουν στον κόσμο της αφηρημένης σκέψης, αλλά δεν υπάρχουν στον συγκεκριμένο κόσμο της φύσης. Και όποιος πιστεύει πραγματικά ότι τα πράγματα είναι έτσι, δεν αισθάνεται πια να έχει ένα εγώ, εκτός εξ ορισμού. Καταλαβαίνει ότι το εγώ του είναι η μάσκα του, ή ο κοινωνικός του ρόλος, μια επιλογή κατά κάποια έννοια αυθαίρετη των εμπειριών με τις οποίες τον έχουν διδάξει να ταυτίζεται. (Γιατί, για παράδειγμα, λέμε "εγώ σκέφτομαι", αλλά δεν λέμε «χτυπάω την καρδιά μου";). Κατανοώντας αυτό συνεχίζει να διαδραματίζει το ρόλο του στην κοινωνία χωρίς να απορροφάται από αυτήν. Δεν βιάζεται να υιοθετήσει ένα νέο ρόλο ή να παίξει το ρόλο αυτού που δεν έχει κανένα ρόλο. Απλά παίζει αποστασιοποιημένα. Η νοοτροπία του «beat», όπως την αντιλαμβάνομαι είναι πιο ευρεία και ασαφής της hipster ζωής στη Νέα Υόρκη και το Σαν Φρανσίσκο. Είναι μη συμμετοχή της νεότερης γενιάς στον « Αμερικάνικο τρόπο ζωής», μια εξέγερση που δεν προσπαθεί να αλλάξει την υπάρχουσα τάξη, αλλά απλά της γυρίζει την πλάτη για να αναζητήσει το νόημα της ζωής στην υποκειμενική εμπειρία και όχι στην αντικειμενική του κατάκτηση. Έρχεται σε αντίθεση με την «τετράγωνη» (square), συντηρητική νοοτροπία και με άλλους τρόπους σκέψης που προκύπτουν από τις κοινωνικές συμβάσεις, αδιάφορος στο συσχετισμό μεταξύ σωστού και λάθους, στο γεγονός ότι ο καπιταλισμός για να επιβιώσει έχει ανάγκη τον κομμουνισμό, και αντιστρόφως, στο γεγονός ότι ο πουριτανισμός και η ελευθεριότητα είναι κατά βάθος ταυτόσημα, ή για τη "συμμαχία" μεταξύ των κληρικών και του οργανωμένου εγκλήματος ώστε να διατηρηθεί η νομοθεσία κατά των τυχερών παιχνιδιών . Το "beat" Zen είναι ένα σύνθετο φαινόμενο. Εκτείνεται από τη χρησιμοποίηση του Ζεν για να δικαιολογήσει την καθαρή ιδιοτροπία στην τέχνη, τη λογοτεχνία και τη ζωή μέχρι μια πολύ βίαιη κοινωνική κριτική και μια "έρευνα σχετικά με το σύμπαν", όπως μπορείτε να βρείτε στην ποίηση των Ginsberg, Whalen, και Snyder ή, αποσασματικά στον Κέρουακ, η οποία όμως είναι πάντα πάρα πολύ αυτοαναφορική, υποκειμενική και κραυγαλέα για να έχει το άρωμα του Ζεν. Όταν ο Kerouac ανακοινώνει την τελική φιλοσοφική δήλωσή του: "Δεν ξέρω, δεν με νοιάζει, δεν έχει καμία σημασία", δεν είναι πια Ζεν επειδή υπάρχει μια επιθετικότητα σ'αυτά τα λόγια που μοιάζει με αυτοάμυνα. Αλλά ακριβώς επειδή το Zen ξεπερνάει πραγματικά τη σύμβαση και τις αξίες της, δεν έχει καμία ανάγκη να τους στείλει στον διάβολο, ούτε να υπογραμμίσει με βία το γεγονός ότι όλα είναι καλά. Στην πραγματικότητα είναι θεμελιώδης αντίληψη του Ζεν, ότι υπάρχει μια συγκεκριμένη οπτική γωνία από την οποία "όλα πάνε καλά". Στην περίφημη φράση του δασκάλου Yunmen: "Κάθε μέρα είναι μια ωραία μέρα". Ή όπως βρίσκουμε γραμμένο , στο Hsin-hsin Ming :
"Αν θέλετε να μάθετε την καθαρή αλήθεια
Μην ανησυχείτε για το σωστό και το λάθος.
Η σύγκρουση μεταξύ σωστού και του λάθους
είναι μια ασθένεια του μυαλού".
Αλλά αυτή η άποψη δεν αποκλείει και δεν είναι εχθρική προς τη διάκριση μεταξύ σωστού και του λάθους σε άλλα επίπεδα και σε πιο περιορισμένα . Ο κόσμος θεωρείται ως οντότητα πέρα καλό και το κακό, όταν δεν προσπαθούμε να τον πλαισιώσουμε: δηλαδή όταν δεν εξετάζουμε μια συγκεκριμένη κατάσταση από μόνη της, ξεκομμένη από τη σχέση της με το υπόλοιπο σύμπαν. Σε ένα δωμάτιο υπάρχει σαφής διαφορά μεταξύ του άνω και του κάτω, δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και στον διαστρικό χώρο. Eντός των συμβατικών ορίων μιας ανθρώπινης κοινότητας υπάρχουν σαφείς διακρίσεις ανάμεσα στο καλό και το κακό. Αλλά αυτές οι διαφορές εξαφανίζονται όταν οι ανθρώπινες υποθέσεις εξετάζονται ως αναπόσπαστο μέρος ολόκληρου του βασιλείου της φύσης Η ύπαρξη μιας δομής περιορίζει το πεδίο των σχέσεων και ο περιορισμός γίνεται νόμος ή κανόνας. Τώρα ένας καλός φωτογράφος μπορεί να αποτυπώσει με την κάμερά του οποιαδήποτε σκηνή ή υποκείμενο και να δημιουργήσει μια υπέροχη σύνθεση, ανάλογα με το πώς τα πλαισιώνει και τα φωτίζει. Ένας αρχάριος φωτογράφος που προσπαθεί να κάνει το ίδιο πράγμα καταφέρνει να δημιουργήσει μόνο ένα χάος, γιατί δεν ξέρει να κάνει ένα σωστό πλάνο, δεν μπορεί να προσδιορίσει τα όρια της φωτογραφίας, σε σχέση με το περιεχόμενο. Αυτό δείχνει εύγλωττα ότι όταν θέλουμε να πλαισιώσουμε τα πράγματα, αυτά δεν λειτουργούν πλέον καλά. Αλλά κάθε έργο τέχνης χρειάζεται ένα πλαίσιο. Το πλαίσιο, όποιο κι αν είναι, είναι ακριβώς αυτό που διακρίνει έναν πίνακα, ένα ποίημα, μια μουσική σύνθεση, ένα θεατρικό έργο, ένα μπαλέτο ή ένα γλυπτό από τον υπόλοιπο κόσμο. Μερικοί καλλιτέχνες μπορούν να αντικρούσουν λέγοντας ότι δεν θέλουν τα έργα τους είναι διαφορετικά από το σύμπαν ολόκληρο, αλλά αν είναι αλήθεια έτσι, δεν θα έπρεπε τότε να τα παρουσιάζουν σε γκαλερί και σε εκθέσεις. Ιδιαίτερα δεν θα έπρεπε ούτε να τα υπογράφουν ούτε να τα πωλούν: είναι ανήθικο όσο το να πωλήσεις το φεγγάρι ή να υπογράψεις ένα βουνό. (Ένας καλλιτέχνης αυτού του είδους μπορεί ίσως να συγχωρεθεί αν ξέρει τι κάνει και αν αισθάνεται πολύ περήφανος για τον εαυτό του όχι ως ποιητής ή ζωγράφος, αλλά ως ένας έξυπνος απατεώνας). Μόνο κακομαθημένα παιδάκια και χυδαίοι πεζοπόροι χαράζουν τα αρχικά τους στα δέντρα. Σήμερα υπάρχουν Δυτικοί καλλιτέχνες που χρησιμοποιούν αυθαίρετα το Ζεν για να δικαιολογήσουν ό,τι αδιάκριτα τους κατέβει στο κεφάλι. Λευκές τέντες, μουσική εντελώς αθόρυβη, τσαλακωμένα κομμάτια χαρτιού που ρίχτηκαν πάνω σε ένα τραπέζι και κολλήθηκαν εκεί που έπεσαν ή κουβάρια από μπερδεμένα νήματα. Τα έργα του συνθέτη John Cage είναι χαρακτηριστικά της τάσης αυτής. Στο όνομα του Ζεν, αυτός έχει ξεχάσει τα προηγούμενα πολύ καλά έργα του για να αντιμετωπίσει το κοινό με οκτώ ταινίες Ampex που παράγουν τυχαίους ήχους ταυτόχρονα. Ή να παρουσιάζονται σιωπηλές συναυλίες πιάνου, όπου ο μουσικός δεν κάνει άλλο από παύσεις, βοηθούμενος από ένα βοηθό που γυρίζει τις σελίδες με σκοπό να κινητοποιήσει το κοινό στη συνειδητοποίηση των πολλών ήχων που καλύπτουν το μουσικό κενό: πόδια που κινούνται, σελίδες του προγράμματος που θροϊζουν, αμήχανα γέλια, βήχας και η βοή της εξωτερικής κυκλοφορίας. Υπάρχει πράγματι μια ισχυρή θεραπευτική αξία στη βαθιά συνειδητοποίηση της κάθε εικόνας ή ήχου που εμφανίζεται. Εν τω μεταξύ, αυτό οδηγεί στην ατίληψη του θαύματος της όρασης και της αίσθησης. Στη συνέχεια, η βαθιά τάση να ακούμε ή να παρατηρούμε κάτι τυχαία, ελευθερώνει το νου από τα στερεότυπα της ομορφιάς, δημιουργώντας, σαν να υπήρχε, ένα κενό χώρο όπου εντελώς νέες φόρμες και σχέσεις μπορούν να γεννηθούν.Αυτό όμως είναι θεραπεία, δεν είναι ακόμα τέχνη. Βρίσκεται στο επίπεδο της ελεύθερων συνειρμών ενός ασθενούς στον ντιβάνι ενός ψυχαναλυτή: είναι πολύ σημαντική ως θεραπεία, ακόμη και αν δεν είναι ο σκοπός των ψυχαναλυτών να αντικατάστήσουν τους συνειρμούς με συνομιλίες και αναγνώσεις. Τα έργα του Cage θα μπορούσαν να γίνουν αποδεκτά εάν τα πλαισίωνε και τα παρουσίαζε ως ομαδικές συνεδρίες ακουστικοθεραπίας (audiotherapy), αλλά ως συναυλίες είναι απλώς παράλογα. Μπορούμε να ελπίζουμε, ωστόσο, ότι μετά από όλη αυτή την ακρόαση, ο Cage θα απελευθέρωσε το μυαλό του από τις σχεδόν αναπόφευκτες πειρατείες των έργων του παρελθόντος και θα μας δώσει νέα μοντέλα των μουσικών σχέσεων, που δεν έχει ακόμη εκφράσει. Ακριβώς όπως ο καλός φωτογράφος συχνά μας εκπλήσσει με πλάνα του και τα καντραρίσματα των πιο απίθανων θεμάτων, έτσι υπάρχουν ζωγράφοι και συγγραφείς στη Δύση, ακόμη και στη σύγχρονη Ιαπωνία, που κατάφεραν να γνωρίσουν σε βάθος την τέχνη, αυθεντικά Ζεν, να ελέγχουν τις ατέλειες και τις παρατυπίες. Ιστορικά, η τέχνη αυτή γεννήθηκε στην Άπω Ανατολή, από την αξιολόγηση της ακατέργαστης υφής της πινελιάς στην τέχνη της καλλιγραφίας και της ζωγραφικής, και στην τυχαία κίνηση του βλέμματος στα φλυτζάνια , ειδικά για την τελετή του τσαγιού. Ένα κλασικό παράδειγμα αυτού συνέβη όταν έσπασε ένα όμορφο κεραμικό κουτί τσαγιού, που ανήκε σε έναν από τους παλαιούς δασκάλους της ιαπωνικής τελετής του τσαγιού. Τα θραύσματα ξανακολήθηκαν με χρυσό και ο ιδιοκτήτης έμεινε κατάπληκτος βλέποντας πώς το τυχαίο δίκτυο των χρυσών γραμμών αύξανε την ομορφιά του αντικειμένου. Πρέπει ωστόσο να υπενθυμίσουμε ότι αυτό ήταν ένα ευρεθέν αντικείμενο ( objettrouvι), ένα τυχαίο αποτέλεσμα που επιλέχθηκε από έναν άνθρωπο εξαιρετικής αισθητικής που διαφυλάχτηκε με φροντίδα και επιδεικνυόταν όπως μια υπέροχη πέτρα ή ένα κομμάτι ξύλου που μεταφέρθηκε από το ρεύμα. Πράγματι στην τέχνη Bonseki εμπνευσμένη από το Ζεν,στην τέχνη της διευθέτησης των βράχων στους κήπους, οι πέτρες αυτές επιλέγονται με άπειρη φροντίδα και δεν μπορεί να χρησιμοποιθεί οποιαδήποτε παλιά πέτρα. Επίσης, στην τέχνη της καλλιγραφίας, της ζωγραφικής και της κεραμικής, γινόντουσαν δεκτές οι επιπτώσεις ενός σφάλματος ή μιας πινελιάς εκτός τόπου και παρουσιαζόντουσαν από τον καλλιτέχνη, μόνο όταν θεωρούσε ότι ήταν τυχαία και απρόβλεπτα θαύματα στο πλαίσιο του έργου, θεωρούμενου στο σύνολό του. Τι οδηγούσε την κρίση του; Σύμφωνα με το Ζεν, δεν υπάρχει ακριβής κανόνας, δεν υπάρχει κανόνας που μπορεί να διατυπωθεί με λόγια και να διδαχθεί συστηματικά. Από την άλλη πλευρά υπάρχει σε όλα αυτά μια αρχή τάξης που στην κινεζική φιλοσοφία λέγεται «li» , που ο Joseph Needham έχει μεταφράσει με τον όρο "οργανικό μοντέλο"και ο καλλιτέχνης πρέπει να την διαισθάνεται. Η λέξη «li» χρησιμοποιήθηκε αρχικά για να δηλώσει τις γραμμές πάνω στον νεφρίτη, στα νερά του ξύλου και των μυικών ινών. Δείκνυε ένα είδος τάξης που είναι πολυδιάστατη, λεπτεπίλεπτα αλληλεξαρτώμενη και εγγενώς ζωτικής σημασίας για να παρασταθεί με μηχανικές λέξεις ή εικόνες. Ο καλλιτέχνης μπορεί να το αναπαράξει αρκετές φορές, αλλά ποτέ δεν θα μπορέσει να εξηγήσει πώς το κάνει. Στην ταοϊστική φιλοσοφία αυτή η ικανότητα καλείται «te» ή "Mαγική δύναμη". Είναι μέρος του θαύματος που αισθανόμαστε να υπάρχει στα αστέρια, στον ουρανό και στην ικανότητά μας να είμαστε συνειδητοί. Είναι η κατοχή του "te", συνεπώς, που διακρίνει καθαρά τις κοινές γρατζουνιές από την "λευκή γραφή" του Mark Tobey, που με δική του ομολογία, εμπνεύστηκε από την κινέζικη καλλιγραφία, ή από τους πολυδιάστατους αυθορμητισμούς του Γκόρντον Anslow-Ford, ο οποίος παρεμπιπτόντως, είναι ένας σημαντικός δάσκαλος της τυπικής κινεζικής γραφής. Δεν είναι καθόλου μια εντελώς τυχαία χρωματική μουτζουριά ή μια ανεξέλεγκτη κίνηση του πινέλου, γιατί ο χαρακτήρας και το γούστο των δασκάλων του είδους είναι ορατή στην χάρη (ένα πιθανά ισοδύναμο του te), με την οποία χρωμάτιζαν, ακόμη και αν δεν ήθελαν να αναπαραστήσουν τίποτα παρά μόνο πινελιές. Επίσης, είναι αυτό που διακρίνει καθαρές και απλές κηλίδες, μελανιές και γραμμές σινικής μελάνης από τα έργα σύγχρονων ιαπώνων καλλιτεχνών όπως ο Sabro Hasegawa o Onchi, οι οποίοι ακολουθούν την παράδοση haboku ή το "ακατέργαστο στυλ" του Sesshu. Οποιοσδήποτε μπορεί να γράψει σε μια ιαπωνική απολύτως δυσανάγνωστη, αλλά ποιός ξέρει πώς να το κάνει τόσο γοητευτικά όσο ο Ryokwan; Αν είναι αλήθεια ότι « όταν ο λάθος άνθρωπος χρησιμοποιεί τα σωστά μέσα, τα σωστά μέσα λειτουργούν με λάθος τρόπο» , είναι συχνά αληθινό και το αντίστροφο : « ακόμα και όταν ο σωστός άνθρωπος χρησιμοποιεί λάθος μέσα , τα λάθος μέσα λειτουργούν σωστά!». .
Η αληθινή ιδιοφυΐα των κινέζων και ιαπώνων καλλιτεχνών Ζεν, όταν κάνουν χρήση των επιλεχθέντων τυχαίων γεγονότων, υπερβαίνει την τυχαία ανακάλυψη της ομορφιάς. Βρίσκεται στην ικανότητα της έκφρασης, σε καλλιτεχνικό επίπεδο, της αντίληψης αυτής της τελικής άποψης, σύμφωνα με την οποία "όλα είναι καλά" και με την οποία "όλα τα πράγματα είναι από την ίδια ουσία". Η απλή επιλογή ενός πλαισίου για οποιαδήποτε μορφή, δεν κάνει τίποτα παρά να συγχέει το βασίλειο της μεταφυσικής και της τέχνης, δεν εκφράζει τη μία σε σχέση με την άλλη.. Μέσα στην κορνίζα, κάθε αναπαράσταση αποκόβεται αμέσως από όλo τo φυσικό της περιβάλλον και για το λόγο αυτό, η εκδήλωση του Τάο αποκρύβεται. Το άμορφο βουητό των θορύβων της νύχτας σε μια μεγάλη πόλη έχει μια γοητεία που αμέσως εξαφανίζεται όταν παρουσιάζεται επισήμα ως μουσική σε μια αίθουσα συναυλιών. Ένα πλαίσιο ορίζει ένα σύμπαν, ένα μικρόκοσμο, και εάν τα περιεχόμενο του πλαισίου πρέπει να ταξινομούνται ως τέχνη, πρέπει να έχουν την ίδια ικανότητα να συσχετίζονται με το όλον, ως γεγονότα, στον μακρόκοσμο της φύσης. Στη φύση το τυχαίο αναγνωρίζεται πάντα σε σχέση με αυτό που ρυθμίζεται και ελέγχεται. Έτσι η ζωγραφική Sesshu, η καλλιγραφία της Ryokwan και τα κύπελλα κεραμικών των σχολών Hagi και Karatsu αποκαλύπτουν το θαύμα του τυχαίου στη φύσης μέσα από το τυχαίο στο πλαίσιο μιας τέχνης πολύ πειθαρχημένης. ****
Η αντίληψη της συνεχούς "ορθότητας" όλων όσων συμβαίνουν δεν στηρίζεται σίγουρα περισσότερο σε μια απόλυτη ανομία στην κοινωνική συμπεριφορά, απ'ότι σε μια καθαρή ιδιοτροπία στην τέχνη. Ενώ το Ζεν έχει χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία για αυτό το καπρίτσιο της εποχής μας, η χρήση του ως δικαιολογία για την παράνομη συμπεριφορά είναι τόσο παλιά όσο και ο κόσμος. Πολλοί εγκληματίες έχουν δικαιολογηθεί χρησιμοποιώντας την βουδιστική φράση , "Γέννηση-και-θανάτος (η Samsara) είναι η Nirvana: τα ανθρώπινα πάθη είναι η φώτιση". Αυτός ο κίνδυνος υπονοείται στο Ζεν όπως υπονοείται και στην ελευθερία. Η εξουσία και η ελευθερία δεν μπορεί ποτέ να είναι ασφαλή. Είναι επικίνδυνες όπως η φωτιά και η ηλεκτρική ενέργεια. Αλλά είναι οδυνηρό να βλέπεις το Ζεν να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την ανηθικότητα, όταν το συγκεκριμένο είδος του Zen είναι μόνο μια εγκεφαλική ιδέα, μια απλή εκλογίκευση. Και έτσι το "Ζεν" χρησιμοποιείται μερικές φορές από αυτή την υποκουλτούρα που αναφέρεται στις διάφορες πολιτιστικές και καλλιτεχνικές κοινότητες. Στο κάτω-κάτω , ο μποέμ τρόπος ζωής είναι ουσιαστικά μία φυσική συνέπεια του γεγονότος ότι οι καλλιτέχνες και οι συγγραφείς είναι τόσο απορροφημένος στην εργασία τους, που δεν ενδιαφέρονται να ανταγωνίζονται με τους γείτονές τους, όπως κάνουν αντίθετα οι πιο κομφορμιστές. Είναι επίσης ένα σύμπτωμα των δημιουργικών αλλαγών στα ήθη και στις συμπεριφορές, που εκ πρώτης φαίνονται στους συντηρητικούς εξίσου καταδικαστέες με τις νέες μορφές στην τέχνη. Όμως, κάθε μία από αυτές τις κοινότητες προσελκύει ορισμένους αδύναμους μιμητές και οπαδούς, ειδικά στις μεγάλες πόλεις και κυρίως σ' αυτή την στερεότυπη κατηγορία που ανήκει το "Beatnik" με το ψεύτικο Ζεν του. Και αν δεν υπήρχε το Ζεν να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία γι 'αυτή την άχρηστη ύπαρξη χωρίς εφόδια, θα ήταν ένα άλλο πράγμα.
Είναι συνεπώς αυτός ο κόσμος που περιγράφεται στο «Οι αλήτες του Ντάρμα» του Κέρουακ; Είναι αρκετά γνωστό ότι «Οι αλήτες του Ντάρμα» δεν είναι ένα μυθιστόρημα, αλλά ο μυθιστοριματικός απολογισμός των εμπειριών του συγγραφέα στην Καλιφόρνια του 1956. Για όποιον έχει κάποια εξοικείωση με το περιβάλλον που περιγράφεται, είναι εύκολο να ταυτοποιήσει τους χαρακτήρες και δεν είναι μυστικό ότι ο Japhy Ryder, ο πρωταγωνιστής της ιστορίας, είναι ο Gary Snyder. Ό, τι και να πει κανείς για τον ίδιο τον Κέρουακ και για μερικούς από τους άλλους χαρακτήρες στην ιστορία, θα ήταν πράγματι δύσκολο να ταυτίσει τον Σνάιντερ με οποιοδήποτε στερεότυπο από το μποέμ περιβάλλον . Ο Snyder πέρασε ένα έτος στο Κιότο για να μελετήσει Ζεν, και πρόσφατα, το 1959, επέστρεψε εκεί για μια άλλη περίοδο, ίσως και για δύο χρόνια αυτή τη φορά. Είναι επίσης ένα σοβαρός μελετητής της κινεζικής, μελέτησε με τον Chen Shih-Hsiang στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας και έχει μεταφράσει εξαιρετικά μια σειρά ποιημάτων Ζεν του ασκητή Han-Shan. Το δικό του έργο, που δημοσιεύθηκε σε πολλά περιοδικά, μας δίνει το δικαίωμα να τον θεωρούμε έναν από τους καλύτερους ποιητές της Αναγέννησης του Σαν Φρανσίσκο, αλλά ο Snyder παραμένει , με την καλύτερη έννοια του όρου, ένας αλήτης. Ο τρόπος ζωής του είναι μια απόκλιση καθαρά ατομικιστική , μακράν από τη συμπεριφορά ενός «καλού καταναλωτή».
Η προσωρινή διαμονή του είναι μια καλύβα χωρίς οποιεσδήποτε ανέσεις στην πλαγιά ενός λόφου στην Mill Valley, στην κορυφή ενός πολύ απότομου μονοπατιού. Όταν χρειάζεται χρήματα μπαρκάρει ή δουλεύει με δασονόμους ή υλοτόμους. Διαφορετικά μένει στο σπίτι ή σκαρφαλώνει στα βουνά, τις περισσότερες φορές γράφοντας, μελετώντας ή εξασκούμενος στον διαλογισμό Ζεν. Μέρος του σπιτιού του, χρησιμοποιείται ως μια «αίθουσα διαλογισμού" και ο χώρος είναι διακοσμημένος με την παραδοσιακή απλότητα και νηφαλιότητα Ζεν. Αλλά αυτός δεν είναι ένα είδος χριστιανικού η βουδιστικού Hinayana ασκητισμού. Όπως έχουμε δει σαφώς στο «Οι αλήτες του Ντάρμα», αυτός ο ασκητισμός είναι ένας συνδυασμός της εθελοντικής και αρκετά χαρούμενης φτώχειας, με μια πλούσια ερωτική ζωή. Για τη δυτική θρησκευτικότητα, καθώς και για μεγάλη μερίδα της ανατολικής, αυτό είναι το μέγιστο του διαβολικού. Αυτή η στάση σπάνια απετέλεσε μέρος του Ζεν, νέου και παλαιού, «beat» ή παραδοσιακού. Στους «Αλήτες του Ντάρμα» βλέπουμε τον Snyder μέσα από τα μάτια του Κέρουακ η εικόνα του νοθεύεται κάπως, διότι ο του Βουδισμός του Κέρουακ είναι ένας γνήσιος beat Ζεν βουδισμός που συγχέει το "όλα πάνε καλά" στο υπαρξιακό επίπεδο, με το "όλα πάνε καλά » σε κοινωνικό και καλλιτεχνικό επίπεδο. Παρ 'όλα αυτά υπάρχει κάτι τρυφερό στην προσωπικότητα του συγγραφέα Κέρουακ, κάτι που ξεχύνεται μαζί με τη ζεστασιά του θαυμασμού του για τον Gary, τον γενναιόδωρο ενθουσιασμό και το σφρίγος της ζωντάνιας που αναβλύζει κάθε στιγμή από την πολύχρωμη και απείθαρχη πεζογραφία του. Αυτή η ενθουσιώδης θέρμη καθιστά αδύνατη την ταξινόμηση Kerouac στην κατηγορία της νοοτροπίας «beat», όπως περιγράφεται από τον John Clelland-Holmes : κρύα, ψευτο-διανοούμενη hipster, σε αναζήτηση συγκινήσεων, που χρησιμοποιεί επιδεικτικά φράσεις και λέξεις Ζεν και αργκό τζαζ για να δικαιολογήσει την ρήξη της με την κοινωνία και που στην ουσία δεν είναι παρά μια συνηθισμένη, αναίσθητη εκμετάλλευση των άλλων. Είναι η σκιά μιας ουσίας, η καρικατούρα κακής ποιότητας που δεν απουσιάζει ποτέ στα πνευματικά και πολιτιστικά κινήματα, οδηγώντας τα σε ακραίες καταστάσεις, που ποτέ δεν υπήρξαν στις προθέσεις των ιδρυτών τους. Υπό την έννοια αυτή το "beat" Ζεν "σπέρνει σύγχιση, εξιδανικεύοντας ως τέχνη και ζωή πράγματα που θα ήταν καλύτερα να κρατήσουν για τον εαυτό τους και να τα χρησιμοποιήσουν σαν θεραπεία. Ένα από τα πιο προβληματικά χαρακτηριστικά του «beat» Ζεν ", που συμμερίζονται τόσο δημιουργικοί καλλιτέχνες όσο και μιμητές τους, είναι η γοητεία της μαριχουάνας και του Peyote. Το γεγονός ότι πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους "χρησιμοποιούν ναρκωτικά" φυσικά τους εκθέτει, ως είναι φυσικό,στις πιο ακραίες μορφές "δίκαιης" αγανάκτησης , παρ'ότι η μαριχουάνα και το Peyote (ή του συνθετικό παράγωγο, η μεσκαλίνη) είναι πολύ λιγότερο επιβλαβές από τον καπνό και το ουίσκι και είναι πιο δύσκολο να εθιστεί κανείς σ' αυτές. Σ' αυτούς τους κύκλους , το κάπνισμα της μαριχουάνας είναι κατά κάποιο τρόπο, μία μυστηριακή τιμή, μια θρησκευτική πρόκληση στην καθεστυκία τάξη, που ισοδυναμεί με την άρνηση των πρώτων χριστιανών να κάψουν θυμίαμα στους θεούς της Ρώμης. Αντίθετα, για την αστυνομία είναι ένα θέμα αρχής, η οποία διακρίνεται από την ορθολογική εφαρμογή του νόμου: η καταδίκη της μαριχουάνας και οι συνεπαγόμενες συλλήψεις αποτελούν πάντα μια βολική εκτροπή της προσοχής του κοινού από πολύ πιο σοβαρά εγκλήματα που εξακολουθούν να αγνοούνται. Να ισχυρίζονται ότι οι ουσίες αυτού του είδους προκαλούν καταστάσεις συνείδησης ισοδύναμες με το Satori την μυστικιστική εμπειρία είναι ένα θέμα που θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με μεγάλη προσοχή. Αυτές οι ουσίες δεν έχουν αυτομάτως ένα αποτέλεσμα αυτού του είδους και ορισμένα από τα αποτελέσματά τους είναι εντελώς διαφορετικά από οτιδήποτε μπορεί να ανευρεθεί στον γνήσιο μυστικισμό. Ωστόσο, είναι βέβαιο ότι μερικοί άνθρωποι, ίσως ιδιαίτερα χαρισματικοί , με το Peyote, τη μεσκαλίνη και το λυσεργικό οξύ μπορούν να φτάσουν σε μια κατάσταση του νου, που ευνοεί την μυστικιστική εμπειρία. Όσον αφορά τη μαριχουάνα, έχω τις αμφιβολίες μου, αν και φαίνεται ότι μειώνει την ταχύτητα του υποκειμενικού χρόνου. Τώρα αυτή η πτυχή της παρανομίας, στη διαμαρτυρία του beat Ζεν ενοχλεί πολύ σοβαρά τους οπαδούς του «συντηρητικού» Ζεν. Πράγματι, το «συντηρητικό» Zen είναι το παραδοσιακό Ζεν της Ιαπωνίας με την σαφώς καθορισμένη ιεραρχία, την άκαμπτη πειθαρχία του και τις ακριβείς εξετάσεις του Satori. Πιο συγκεκριμένα είναι το είδος του Ζεν που υιοθετήθηκε από τους δυτικούς που σπουδάζουν στην Ιαπωνία και στη συνέχεια το φέρνουν μαζί τους επιστρέφοντας στην πατρίδα . Αλλά υπάρχει μία προφανής διαφορά μεταξύ του «συντηρητικού» Ζεν και την παραδοσιοκρατία του Ροταριανού Ομίλου ή της Πρεσβυτεριανής Εκκλησίας. Είναι απείρως πιο ενοχλητικό, ευαίσθητο και ενδιαφέρον. Αλλά, είναι πάντα παραδοσιακό, διότι είναι μια αναζήτηση της σωστής πνευματικής εμπειρίας, ενός Satori το οποίο θα πρέπει να λάβει τη σφραγίδα (το ka) της έγκρισης από τις εγκατεστημένες αρχές. Υπάρχουν ακόμη και πιστοποιητικά που κρεμιούνται στον τοίχο. Το παραδοσιακό Zen υποκύπτει σ'αυτές τις υπερβολές εξαιτίας ενός πνευματικού σνομπισμού και μιας καλλιτεχνικής επιτήδευσης, αν και ποτέ δεν έχω συναντήσει έναν δάσκαλο ορθόδοξου Ζεν που θα μπορούσε να κατηγορηθεί ούτε για το ένα, ούτε για το άλλο. Αυτοί οι κύριοι φαίνεται να παίρνουν μάλλον ελαφρά τη καρδία το υψηλό καθήκον τους, Τα ελαττώματα του «συντηρητικού» Ζεν είναι οι αδυναμίες κάθε πνευματικής αίρεσης με μια εσωτερική πειθαρχία και βαθμίδες μύησης. Οι μαθητές σε χαμηλότερα επίπεδα μπορεί να γίνουν δυσάρεστα αυτάρεσκοι σχετικά με την εσωτερική γνώση που δεν μπορούν να κοινοποιήσουν - "αλλά δεν θα το καταλάβαινες, ακόμη και αν μπορούσα να στο εξηγήσω" - και συχνά επιμένουν να περιγράφουν, με ένα μάλλον αηδιαστικό τρόπο, τις τεράστιες δυσκολίες και τη σιδερένια πειθαρχία που πρέπει να επιδείξουν. Μερικές φορές όμως αυτό είναι κατανοητό, ειδικά όταν αυτοί οι αλαζόνες αποφαίνονται ότι ακολουθούν το ιδανικό Ζεν της "φυσικότητας". Ο μαθητής του «συντηρητικού» Zen , επίσης τείνει να χασομερεί αναζητώντας παραλληλισμούς μεταξύ του Ζεν και άλλων πνευματικών παραδόσεων. Δεδομένου ότι η ουσία του Ζεν, το οποίο είναι μια εμπειρία και όχι μια συλλογή από ιδέες, δεν μπορεί ποτέ να διατυπωθεί με ακρίβεια και πληρότητα, είναι πάντοτε δυνατόν να είμαστε κριτικοί απέναντι σε ό,τι μπορεί να πει κανείς γι 'αυτό, χωρίς να επινοεί ή να σιωπά. Οποιαδήποτε δήλωση για το Ζεν και την κάθε είδους πνευματική εμπειρία, διατηρεί πάντα κάποια σκοτεινή πλευρά, κάποια λεπτή δυσκολία : δεν είναι σε θέση να εξηγήσει την όλη εμπειρία. Ο δυτικός οπαδός του Ζεν θα πρέπει να αντισταθεί στον πειρασμό να χρησιμοποιήσει μια ακόμη χειρότερη μορφή σνομπισμού, εκείνου του διανοούμενου σνομπ , τόσο χαρακτηριστικού στους συμμετεχόντες σε σεμινάρια σχετικά με την Άπω Ανατολή, που γίνονται στα αμερικανικά πανεπιστήμια. Σε αυτό το συγκεκριμένο τομέα, η μόδα να "επιστημονικοποιούμε" τις ανθρωπιστικές σπουδές έχει φτάσει σε τέτοια άκρα, ώστε ακόμη και ο Σουζούκι κατηγορείται ότι είναι ένα "εκλαϊκευτής» και όχι ένας σοβαρός μελετητής- ίσως επειδή είναι ελάχιστα συστηματικός στις υποσημειώσεις στο τέλος των σελίδων και καλύπτει μια τεράστια περιοχή, αντί να μελετά με αυστηρότητα ένα μοναδικό θέμα, όπως για παράδειγμα, "Μία ανάλυση μερικών αρχαϊκών και δυσανάγνωστων χαρακτήρων στο χειρόγραφο Tun-Huang των Sutra (στοίχων) του έκτου Πατριάρχη".
Υπάρχει μια κατάλληλη και τιμητική θέση στην επιστήμη ακόμη και για τον σχολαστικό-μυωπικό μελετητή, αλλά όταν αυτός παίρνει τη θέση του δασκάλου αντί να αποτελεί τη σκιά του, τότε ο επικίνδυνος φθόνος που τρέφει για την πραγματική νοημοσύνη κινδυνεύει να πνίξει όλους τους ερευνητές με δημιουργικό νου.
Στην καλλιτεχνική του έκφραση το συντηρητικό Ζεν διδάσκεται με ανιαρό τρόπο έτσι ώστε καταλήγει να γίνει μια επιτήδευση. Αυτή είναι πολύ συχνά η μοίρα μιας σεβάσμιας αισθητικής παράδοσης, όταν οι τεχνικές της αναπτύσσονται σε τόσο μεγάλο βαθμό που η μελέτη σε βάθος, ακόμη και μιας από αυτές να απαιτεί ολόκληρη ζωή. Τότε κανείς δεν έχει τον χρόνο να πάει πέρα από τις διδασκαλίες της παλαιών δασκάλων, και έτσι οι νέες γενιές είναι καταδικασμένες στην ατελείωτη επανάληψη και μίμηση των επιτηδεύσεών τους. Ο σπουδαστής της ζωγραφική Sumi, της καλλιγραφίας, της ποίησης χαϊκού ή της τελετής του τσαγιού μπορεί συνεπώς να παγιδευτεί σε μια βαρετή και επαναλαμβανόμενη επιτήδευση των στιλ, που ποικίλουν μόνο με απόκρυφους υπαινιγμούς για τα έργα του παρελθόντος. Όταν φτάνει στο σημείο της μίμησης των καλλιτεχνικών "λαθών" των παλαιών δασκάλων, κατά τέτοιο τρόπο ώστε «τα πρωτόγονα» και «χοντροκομμένα» αποτελέσματα να αναπαράγονται μετά από επανειλημμένες προσπάθειες, εκ προθέσεως, το όλο θέμα γίνεται τόσο επώδυνο που ακόμη και οι πιο τρομερές υπερβολές του «beat» Ζεν να φαίνονται δικαιολογημένες. Στην πραγματικότητα, είναι πιθανό να το «beat» Ζεν » και το «συντηρητικό» ζεν" να αλληλοσυμπληρωθούν και από αυτή την συνάντηση να γεννηθεί μια μορφή Ζεν εκπληκτικά καθαρή και ζωντανή. .Για το λόγο αυτό δεν βλέπω κανένα σοβαρό ανταγωνισμό μεταξύ των δύο άκρων. Ποτέ δεν υπήρξε ένα πνευματικό κίνημα χωρίς υπερβολές και στρεβλώσεις. Η εμπειρία της αφύπνισης, η οποία είναι η πραγματική ουσία του Ζεν, είναι πολύ καθολική και διαχρονική για να κινδυνεύσει να σπιλωθεί. Οι φανατικοί του «beat» Ζεν δεν πρέπει να ανησυχούν, διότι, όπως είπε ο Blake," Ο τρελός που επιμένει στην τρέλα του θα γίνει σοφός". Όσον αφορά το «συντηρητικό» Zen , η σημασία των "αυταρχικών" πνευματικών εμπειριών μειώνεται συνεχώς δίνοντας χώρο έτσι στην αναζήτηση άλλων, πιό αυθεντικών και μοναδικών, που δεν χρειάζονται καμία επίσημη σφραγίδα. Είδα οπαδούς και των δύο ακραίων δογμάτων να επιτυγχάνουν τέλειες εμπειρίες Satori, επειδή από τη στιγμή που δεν υπάρχουν ειδικές διαδρομές για να φτάσει κανείς στο Satori, δεν έχει καμία σημασία ποιά θα επιλέξει. Όμως, η αντιπαλότητα μεταξύ των δύο άκρων έχει μεγάλο φιλοσοφικό ενδιαφέρον, διότι είναι μια σύγχρονη μορφή της παλαιάς λογομαχίας μεταξύ της σωτηρίας μέσω των έργων και της σωτηρίας δια της πίστεως, ή μεταξύ αυτών που οι Ινδουιστές αποκαλούν "ο δρόμος του πίθηκου" και "ο δρόμος της γάτας". Η γάτα - και η σύγκριση είναι αρκετά κατάλληλη - ακολουθεί το πιο εύκολο μονοπάτι, δεδομένου ότι είναι η γάτα που μεταφέρει τα γατάκια της. Ο πίθηκος ακολουθεί τον πιο δύσκολο δρόμο γιατί είναι το μικρό που πρέπει να κρατιέται από τις τρίχες της μητέρας. Έτσι, για το «beat» Ζεν δεν πρέπει να υπάρχει προσπάθεια ούτε πειθαρχία, δεν πρέπει να υπάρχουν τεχνικές για την επίτευξη του Satori ή για να γίνεις κάτι διαφορετικό από αυτό που είσαι. Αλλά για το «συντηρητικό» Ζεν , δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικό Satori χωρίς χρόνια πρακτικής και διαλογισμού υπό την αυστηρή επίβλεψη ενός ειδικευμένου δασκάλου. Στην Ιαπωνία του δέκατου έβδομου αιώνα, αυτές οι δύο προσεγγίσεις εκπροσωπεύονταν από τους μεγάλους δασκάλους Bankei και Hakuin. Συνέβη ότι οι οπαδοί αυτού του τελευταίου τελευταίου επικράτησαν και καθόρισαν τα σημερινά χαρακτηριστικά του Rinzai Zen.
Μπορεί να επιτευχθεί το Satori ακολουθώντας αμφότερες τις οδούς. Είναι το αποτέλεσμα μιας στάσης που δεν προσκολλάται στην εμπειρία και αυτή η αποστασιοποίηση μπορεί να επιτευχθεί με την πειθαρχημένη κατεύθυνση της προσοχής προς ένα μοναδικό και ασαφή στόχο. Αλλά αυτό που κάνει το δρόμο της προσπάθειας και της θέλησης ύποπτους σε πολλούς δυτικούς δεν είναι τόσο μια εγγενής τεμπελιά, όσο μια απόλυτη συγγένεια με τη σοφία του δικού μας πολιτισμού.Οι δυτικοί οπαδοί του «συντηρητικού» Ζεν , είναι συχνά πολύ αφελείς σχετικά με την κατανόηση της χριστιανικής θεολογίας ή με οτιδήποτε ανακαλύφθηκε στον τομέα της σύγχρονης ψυχιατρικής, διότι και οι δύο έχουν εμπλακεί εδώ και πολύ καιρό με το επισφαλές και ασυνείδητα διφορούμενο της βούλησης. Και οι δύο πρότειναν τα προβλήματα του φαύλου κύκλου της «προσπάθειας της εγκατάλλειψης» ή του «να κάνεις ηθελημένα έναν ελεύθερο συνειρμό» ή του να «αποδεχθείς τις συγκρούσεις σου για να τις ξεπεράσεις». Για οποιονδήποτε γνωρίζει κάτι για το χριστιανισμό ή την ψυχοθεραπεία αυτά είναι πολύ σοβαρά προβλήματα.
Το ενδιαφέρον που προκάλεσε το κινεζικό Zen και άνθρωποι σαν τον Bankei βρίσκεται στο γεγονός ότι ασχολούνται με τα προβλήματα αυτά με ένα πιο άμεσο και ενδιαφέροντα τρόπο και άρχισαν να προτείνουν λύσεις. Αλλά όταν ο δάσκαλος της ιαπωνικής τοξοβολίας του Herrigel ρωτήθηκε "πώς μπορώ να ξεχάσω την πρόθεση της πρόθεσης" , αυτός απάντησε ότι κανείς δεν του είχε κάνει ποτέ αυτή την ερώτηση. Δεν ήξερα καμία απάντηση παρά μόνο του πρότεινε να συνεχίσει να προσπαθεί στα τυφλά για πέντε χρόνια. Οι εξωτικές θρησκείες μπορεί να φαίνονται πολύ ελκυστικές και να υπερεκτιμούνται από εκείνους που γνωρίζουν ελάχιστα, και ειδικά από εκείνους που έχουν μελετήσει και ξεπεράσει αυτό το λίγο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο δυσαρεστημένος ή ασυνείδητος μπορεί να χρησιμοποιήσει τόσο εύκολα τόσο το «beat» Ζεν όσο και το «συντηρητικό» Ζεν για να δικαιολογήσει τον εαυτό του. Ο ένας θέλει μια φιλοσοφία που να δικαιολογεί το γεγονός ότι κάνει ό, τι θέλει. Ο άλλος θέλει μια αυταρχική σωτηρία πιο αποδεκτή από εκείνη της Εκκλησίας ή από εκείνη που οι ψυχίατροι μπορούν να προσφέρουν. Επίσης, η ατμόσφαιρα του ιαπωνικού Ζεν είναι απαλλαγμένη από όλες αυτούς τους δυσάρεστους παιδαριώδεις συνειρμούς με τον Θεό Πατέρα και τον Ιησού Χριστό - αν και ξέρω ότι πολλοί νεαροί Ιάπωνες που έχουν τα ίδια συναισθήματα τα πρώτα χρόνια τους στα σχολεία του βουδισμού. Αλλά η πραγματική ουσία του Ζεν είναι σχεδόν ακατανόητη για όσους δεν έχουν περάσει το στάδιο της ανωριμότητας στο οποίο υπάρχει η ανάγκη να δικαιολογηθούν τόσο ενώπιον του Θεού, όσο και στην πατερναλιστική κοινωνία.
Οι παλαιοί κινέζοι δάσκαλοι Ζεν ήταν εμποτισμένοι και από τον Ταοϊσμό. Αυτοί έβλεπαν τη φύση στο συνολική της αλληλεξάρτηση και κατανοούσαν ότι κάθε πλάσμα και κάθε εμπειρία είναι σύμφωνη με το Τάο της φύσης όπως ακριβώς είναι. Αυτό τους επέτρεπε να αποδεχθούν τον εαυτό τους έτσι όπως ήταν , στιγμή προς στιγμή, χωρίς την παραμικρή ανάγκη να δικαιολογηθούν. Δεν το έκαναν για να υπερασπιστούν ή για να βρουν μια δικαιολογία και δεν τοποθετούσαν τον εαυτό τους σε εξέχουσα θέση (βάθρο). Αντίθετα το Ζεν τους ήταν Wu-Shih, που σημαίνει περίπου "τίποτα το ιδιαίτερο" ή "χωρίς πολλές τυμπανοκρουσίες".
Αλλά το Ζεν γίνεται μια προσποίηση όταν αναμειγνύεται με τους μποέμικους κομπασμούς και όταν φανταζόμαστε ότι ο μόνος σωστός τρόπος για να επιτευχθεί η αφύπνιση είναι να αποσυρθούμε σε ένα ιαπωνικό μοναστήρι ή να κάνουνουμε ειδικές ασκήσεις στη στάση του λωτού για πέντε ώρες την ημέρα. Ομολογώ, επίσης, ότι όλος ο θόρυβος που γίνεται γύρω από για Ζεν, συμπεριλαμβανομένης μια έκθεση όπως αυτή, είναι "προσποίηση" - αλλά λίγο λιγότερο από ό, τι σε άλλες περιπτώσεις.
Έχοντας πει όλα αυτά, θέλω να προσθέσω κάτι για όλους τους καυχηματίες του Ζεν, " beat " ή "συντηρητικού". Ακόμη και αυτή η επίδειξη έχει καλώς. Αν είστε τρελαμένοι στο Ζεν δεν υπάρχει λόγος να προσποιείστε ότι δεν είστε . Αν θέλετε πραγματικά να περάσετε μερικά χρόνια σε ένα ιαπωνικό μοναστήρι, δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίο δεν πρέπει να το κάνετε. Ή εάν θέλετε να περάσετε τη ζωή σας πηδώντας σε φορτηγά βαγόνια και συναδελφωθείτε με τον Τσάρλι Πάρκερ, ε, λοιπόν, είμαστε σε μια ελεύθερη χώρα.
Σε ένα ανοιξιάτικο τοπίο δεν υπάρχει ούτε το καλύτερο, ουτε το χειρότερο. Τα ανθισμένα κλαριά μεγαλώνουν φυσικά, κάποια μακριά και κάποια κοντά.
Σεξ, μια λέξη αγγλική με ελληνική ρίζα ( από το έξις που η δασεία μετατρέπεται σε σ , σ+έξις=σέξις=σεξ ή κατ'άλλους από το τέκος (αόριστος του τίκτω), σέκος, secus-sexus) διφορούμενη, φορτωμένη με πολλούς και αντιθετικούς συνειρμούς. Από τη βιολογική διαδικασία της αναπαραγωγής, στην αγαπητική συνεύρεση, τον ερωτικό μυστικισμό, αλλά και την σκανδαλολογία, την πορνογραφία και την εμπορευματοποίηση.
Στην αρχαιότητα η γενετήσια λειτουργία προσεγγιζόταν με ένα πνεύμα βαθιάς ιερότητας και σεβασμού. Οι αρχαίοι 'Έλληνες ζούσαν πολύ πιο κοντά στη φύση και είχαν σαφώς διαφορετική αντίληψη για τον έρωτα και τη σεξουαλική χαρά από εμάς, πού έχουμε υποστεί την αυστηρή ιουδαιοχριστιανική αντίληψη. Από κοινωνική άποψη η σεξουαλική ζωή ήταν πολύ πιο ελεύθερη απ' ότι είναι σήμερα και επιπλέον, κι αυτό είναι και το σπουδαιότερο, είχε μεγάλη ιδεολογική, κοινωνική και κυρίως θρησκευτική σημασία. Ένα σημαντικό μέρος της λατρείας ήταν άμεσα συνδεδεμένο με αυτήν, βάσει της ομοιοπαθητικής μαγείας πού μπόλιασε ιδεολογικά και πρακτικά με τελετουργίες τη θρησκεία, διαμορφώνοντας τη μαγικοθρησκευτική αντίληψη πώς η αναπαράσταση της σεξουαλικής πράξης και οι τελετουργίες με την παρουσίαση σεξουαλικών οργάνων θα βοηθήσουν τη γονιμότητα της γης και των γυναικών, μίας και το όμοιο θα προκαλέσει το όμοιο. Οι αρχαίοι θεοί ζουν μία ζωή στα πρότυπα των ανθρώπων. Ερωτεύονται, ζηλεύουν, συνευρίσκονται. Ο Δίας είναι το πρότυπο του ουράνιου εραστή πού συγκινείται από κάθε όμορφη γυναίκα, είτε είναι θεά, νύμφη, είτε θνητή. Η αντίληψη των αρχαίων Ελλήνων ήταν βαθύτατα ηδονιστική (ευδαιμονιστική) με την ευρύτερη έννοια του όρου και τη βλέπουμε να εκφράζεται στη νομοθεσία, στην τέχνη και στη φιλοσοφία. Η ιεροδουλεία, θεσμός πανάρχαιος και θρησκευτικός, ήταν εξαπλωμένη σ' όλο το χώρο της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Στην Ελλάδα ξακουστό ήταν το Ιερό της Αφροδίτης στην Κόρινθο πού είχε περισσότερες από χίλιες ιερόδουλες εταίρες αφιερωμένες στη θεά.
Στην αντιπέρα όχθη, η ιουδαιοχριστιανική αντίληψη θεωρεί το σώμα (τη σάρκα) ως το όργανο του πειρασμού, με το οποίο ο σατανάς δελεάζει, και συνεπώς εξαιτίας του ο άνθρωπος χάνει την αιώνια ζωή, εφόσον υποκύψει στις επιθυμίες του. Ο περιορισμός και καλύτερα η απονέκρωση της σάρκας είναι το ζητούμενο. Ακραία συνέπεια αυτής της αντίληψης είναι ο ασκητισμός και ο αναχωρητισμός. Ο Ωριγένης (185-251 μ.χ.), μια από τις σημαντικότερες μορφές των πρωτοχριστιανικών χρόνων, έφθασε στο σημείο να αυτοευνουχιστεί σε ηλικία δεκαοκτώ ετών για να αρέσει στον Θεό! Σύμφωνα με τους σκληροπυρηνικούς μοναχούς ο γάμος και το γενετήσιο ένστικτο είναι καταστάσεις μεταπτωτικαί.
Προ της πτώσεως υποστηρίζουν, επικαλούμενοι κείμενα του Ιωάννη του Χρυσοστόμου (ΙΕ ομιλία εις την Γένεση), οι άνθρωποι ήταν απηλλαγμένοι της γενετήσιας ορμής. Σε σχετική ερώτηση πιστού, "σοφός" αγιορείτης πατέρας δηλώνει κατηγορηματικά : « Ναι, θεολογικώς ειπείν, πράγματι, ο Θεός θέλει να γεννιούνται παιδιά χωρίς ηδονή, χωρίς την αμαρτία της έξω-από-δω συνουσίας». Προφανώς το ιδανικό γι'αυτούς θα ήταν η κήρυξη στην παρανομία της σεξουαλικής πράξης και η επιβολή της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Τη διαφορά στις αντιλήψεις των δύο κόσμων μπορούμε να την δούμε καθαρά όπως αντανακλάται και στην τέχνη. Το ιδανικό του αρχαίου Έλληνα είναι η πλήρης κατάφαση της ζωής και των χαρών που προσφέρει, ο θαυμασμός της ρώμης και της ομορφιάς. Στη γλυπτική αυτό εκφράζεται με τον αθλητή. Αντίθετα το χριστιανικό ιδεώδες, όπως αντανακλάται στην τέχνη, είναι ο ασκητής με το οστεώδες και ταλαιπωρημένο, απ' τις εκούσιες κακουχίες και νηστείες, σώμα. Η σάρκα πρέπει να περιορίζεται και να τιμωρείται για να σωθεί η ψυχή. Οι περισσότερες θρησκείες υποτίμησαν και αντιμετώπισαν εχθρικά την σεξουαλική λειτουργία, υποστηρίζοντας πως είναι δαιμονική, δηλητήριο της ψυχής και στην καλύτερη περίπτωση σπατάλη ενέργειας.
Στην Ινδία, ο Αγγλικός πουριτανισμός και ο μουσουλμανισμός κατέστρεψαν μια πλούσια ερωτική παράδοση, όπως διασώζεται μέσα από το μνηνειώδες Κάμα Σούτρα και τα περίφημα ερωτικά γλυπτά στις προσόψεις των ναών του Κατζουράχο.Ο Γιουνγκ υποστηρίζει ότι πρέπει να διακρίνουμε πότε η σεξουαλική ορμή είναι γνήσια ενστικτώδης και πότε μια μεταμφιεσμένη ασυνείδητη αρχετυπική ορμή, η οποία επιζητεί την ενότητα και την εξέλιξη της συνείδησης.Η ερωτική έλξη είναι συχνά μια προβολή της παρόρμησης για αλχημική εσωτερική ένωση, τον « ιερό γάμο» της άνιμα και του άνιμους. Ο Πλάτων γράφει : « Σίγουρα δεν είναι μόνο η ανταλλαγή των σαρκικών ηδονών αυτό που κάνει τους ερωτευμένους να νιώθουν έναν τόσο έντονο πόθο να βρίσκονται μαζί, αλλά κυρίως η αναζήτηση της χαμένης ενότητας ».
Η καθαρή αλήθεια, που συχνά παραβλέπεται είναι, ότι το σεξ είναι ο σπόρος της αγάπης.
Κοιτάζοντας ένα κάρβουνο μας φαίνεται δύσκολο να πιστέψουμε ότι είναι ο ίδιος άνθρακας, που κάτω από ειδικές συνθήκες μετατρέπεται σε διαμάντι! Η ενοχικότητα και η αντιπαλότητα προς το σεξ καταστρέφει τη δυνατότητα άνθισης στην αγάπη. Στον άνθρωπο επιβλήθηκε από ορισμένες παραδόσεις, η πάλη ενάντια στη σεξουαλική ενέργεια και ταυτόχρονα του ζητήθηκε να αποβλέπει στην ειρήνη και τη γαλήνη. Αυτό το διπλό μήνυμα, αν το πάρει κανείς στα σοβαρά, οδηγεί με ασφάλεια στην παραφροσύνη. Από την εσωτερική σύγκρουση με τις φυσικές ορμές ο άνθρωπος βγαίνει ανάπηρος, παραμορφωμένος και χωρίς πραγματική αγάπη. Σχεδόν όλες οι καταστροφικές και αυτοκαταστροφικές τάσεις, πολλές νευρώσεις και ψυχοσωματικές αρρώστιες, η εχθρότητα, ο πόνος και η απληστία οφείλονται στη στέρηση αγάπης και έρωτα. Ο Β.Pάιχ, πρωτοποριακός - και γι' αυτό παρεξηγημένος στην εποχή του επιστήμονας, υποστήριξε την άποψη πως τα πάντα, από την αμοιβάδα μέχρι την ατμόσφαιρα της Γης, διαποτίζονται από την οργόνη, μια δίχως μάζα παλλόμενη ζωτική ενέργεια, η οποία είναι έντονα παρούσα κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης. Eπιχείρησε μάλιστα, να κατασκευάσει έναν οργονοσυσσωρευτή, δηλαδή μια συσκευή για τη συγκέντρωση της οργόνης, με απώτερο στόχο τη θεραπεία και την αναζωογόνηση. Το σεξ αντί να καταδικάζεται μπορεί να ανυψωθεί σε διαλογιστική εμπειρία. Με την αποδοχή και την κατανόηση η σεξουαλική ενέργεια μετουσιώνεται αυθόρμητα σε αγάπη και συμπόνια. Με την απόρριψη η συνείδηση θολώνει και η ενέργεια που συνεχίζει να βράζει διαποτίζει όλες τις πτυχές του ψυχισμού. Ο σεξοφοβικός γίνεται σεξοεμμονικός και συχνά διαστροφικός.Ο Όσσο διδάσκει :
«Όταν ο νους σου είναι σεξουαλικός, εκμεταλλεύεσαι τον άλλον. Ο άλλος είναι απλώς εργαλείο, που το χρησιμοποιείς και το πετάς. Όταν το sex γίνει έρωτας, τότε ο άλλος δεν είναι αντικείμενο, γίνεται σημαντικός, μοναδικός. Είσαστε σύντροφοι σε μια βαθιά εμπειρία. Και αν αυτό δεν είναι απλώς κάτι στιγμιαίο, αν γίνεται μια κατάσταση διαλογισμού - που σημαίνει ότι αν μπορέσεις να ξεχάσεις τελείως τον εαυτό σου και εξαφανιστεί ο εραστής και η ερωμένη και το μόνο που υπάρχει, είναι έρωτας που ρέει, τότε, λέει ο Σίβα, η αιώνια ζωή είναι δική σου». Η σεξουαλική ενέργεια είναι θεϊκή. Είναι η πιο μυστηριώδης ενέργεια που υπάρχει, γιατί αναπαράγει τη ζωή. Όσο περισσότερο την σεβόμαστε, τόσο μας αποκαλύπτει την ιερότητά της. Όπως αναφέρει σχετικά και ο νεοπλατωνικός φιλόσοφος Πλωτίνος : «εκείνοι, για τους οποίους το θείο πάθος είναι άγνωστο, μπορούν να πάρουν μια ιδέα από τη μορφή του ερωτικού πάθους στη γη. Πρέπει να θυμόμαστε όμως, πως στη γη η αγάπη μας είναι μόνο μια ένωση από σκιές που περνούν και αλλάζουν». Στην Ταντρική παράδοση η συνεύρεση του ζευγαριού ισοδυναμεί με είσοδο στα άδυτα του Ιερού. Mε ειδικές ασκήσεις οι δυο σύντροφοι μαθαίνουν να χρησιμοποιούν συνειδητά τη σεξουαλική τους διέγερση και την ερωτική ενέργεια σαν ένα μέσο για να προσεγγίσουν υπερβατικές διαστάσεις της ύπαρξης. O οργασμός εδώ δεν είναι απολύτως αναγκαίος, όσο η ένωση. Oι αρχαίοι μύστες ονόμαζαν την σεξουαλική ενέργεια μαγική. Oι σύγχρονοι βιοψυχολόγοι τη χαρακτηρίζουν «μαγνητική». Eίναι η πανίσχυρη ενέργεια, που εκλύεται τις στιγμές της ερωτικής διέγερσης και του οργασμού και που μπορεί να μας ενώσει με τα πέρατα του σύμπαντος. Bαθύ, μυστηριώδες, εκρηκτικό και ικανό να μας υψώσει πέρα από τα όρια του συνηθισμένου εαυτού μας. Aυτό είναι το μυστικό που κρύβεται μέσα στη λειτουργία της ερωτικής πράξης και κυρίως στη στιγμή της κορύφωσής της. Mέσα της υπάρχει μια συγκλονιστική δύναμη, πολύ γνωστή στους αρχαίους μύστες και σοφούς, αλλά και στους μάγους. Λίγο-πολύ, όμως, όλοι μας έχουμε κάποιες στιγμές ψηλαφήσει αυτό το «εκστατικό κάτι» που ενυπάρχει στη στιγμή του οργασμού. Πρόκειται για καταστάσεις που ξεπερνούν το όριο της επιδερμίδας μας και της σωματικής ηδονής και που οδηγούν κατευθείαν σ' έναν άλλο, μυστηριακό κόσμο. Σ' αυτόν που, όπως ισχυρίζονται πολλές αρχαίες παραδόσεις, μπορεί να μας χαρίσει παράξενες δυνάμεις, υπερβατικές εμπειρίες, ακόμα και αιώνια νεότητα! Ο Φρόιντ ήταν ένας από εκείνους που υποστήριξαν πως τη στιγμή του οργασμού εκδηλώνεται μια στιγμιαία κατάσταση απώλειας του εαυτού, ένα είδος «ανυπαρξίας». Όμως αυτή η στιγμιαία απώλεια του συνήθους εαυτού συχνά αποκαλύπτει την ύπαρξη ενός άλλου εαυτού, καθαρά υπερβατικού. Πολλοί είναι εκείνοι που έχει τύχει να βιώσουν παραλλαγμένες καταστάσεις συνείδησης στη διάρκεια του οργασμού. Tις περιγράφουν σαν μια ωκεάνια εμπειρία, μια λάμψη συμπαντικής συνείδησης, στη διάρκεια της οποίας είναι σαν να έρχονται σε επαφή με σφαίρες ανώτερης πραγματικότητας. Γι' αυτό άλλωστε, πολλοί εσωτεριστές έλεγαν προσευχές κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης. Ο Όσσο παρομοίως υποστηρίζει, ότι ο άνθρωπος βίωσε τις πρώτες πνευματικές εμπειρίες του Samadi κατά τον οργασμό, στον οποίο, έστω και παροδικά, ο νους αδειάζει από κάθε σκέψη. Αυτός που βυθίζεται στις αισθήσεις (Vishyanand) είναι ο νεότερος αδερφός αυτού που βυθίζεται στο θείο (Brahmanand).
O θεόπνευστος ποιητής Ταγκόρ το επιβεβαιώνει :
« Η Λύτρωση δεν είναι για μένα η άρνηση των εγκοσμίων. Νοιώθω το σφιχταγκάλιασμα της ελευθερίας μέσα σε εκατομμύρια δεσμά ηδονής. Πάντα και πάντα, χύνεις τους δροσερούς κρουνούς του κρασιού Σου με τα μύρια χρώματα και μύρα, γεμίζοντας το χωματένιο αυτό ποτήρι ως τα χείλη...Όχι! ποτέ δε θα κλείσω τις πόρτες των αισθήσεών μου. Οι τέρψεις της οράσης και της ακοής θα φέρουν μαζί τους και τη δική Σου τέρψη. Ναι, όλες οι αυταπάτες μου θα καούν σε μια φωτοχυσία χαράς, κι όλοι οι πόθοι μου θα ωριμάσουν σε καρπούς αγάπης» .
Παρομοίως για τον Επικουρισμό και τον Ταοϊσμό, δεν υπάρχει διαχωριστική γραμμή μεταξύ γήινης και επουράνιας ηδονής : ενώνονται στην έκσταση, επειδή μόνο τότε υπάρχει η αίσθηση της κοινωνίας με το Σύμπαν.
Μέχρι πριν από μερικά χρόνια το σεξ ήταν παγιδευμένο σε ταμπού και προκαταλήψεις,. Η άγνοια, ο φόβος, οι ενοχές εμπόδιζαν την αναζήτηση της σεξουαλικής έκφρασης και της ηδονής. Τις τελευταίες δεκαετίες, στη Δύση, η ηθική πάνω σε αυτά τα θέματα έχει αλλάξει ριζικά. Η σεξουαλική επανάσταση της δεκαετίας του '60 έφερε ανατροπές, ενώ το φεμινιστικό κίνημα επέτρεψε στις γυναίκες να εκφράσουν τη σεξουαλικότητά τους πιο ελεύθερα. Τα χρόνια αυτά, η παραδοσιακή σεξουαλική ηθική γίνεται αντικείμενο σφοδρής κριτικής και η ηδονή απενοχοποιείται. Οι ιδέες τόσο του Βίλχελμ Ράιχ (με το έργο του «Σεξουαλική Επανάσταση») όσο και του Μαρκούζε (με το έργο του «Έρως και Επανάσταση») ενέπνευσαν τους νέους της Ευρώπης και της Αμερικής, αντίστοιχα. Στα έργα τους αναδεικνύεται το σεξ ως μείζων παράγοντας κοινωνικής απελευθέρωσης και όπλο εναντίον της αποξένωσης από την εργασία, την κοινωνία και την επιθυμία. Στις περισσότερες χώρες κατακτήθηκε η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και η ευκολότερη πρόσβαση σε μεθόδους προφύλαξης. Έφηβες και έφηβοι πλέον απολαμβάνουν τη σεξουαλική επαφή με μεγαλύτερη ευκολία, το σεξ πριν από το γάμο και παρά τις εκκλησιαστικές ηθικοπλαστικές επιταγές, είναι αναμενόμενο, αν όχι υποχρεωτικό. Η σεξουαλική απελευθέρωση οδήγησε τον σύγχρονο άνθρωπο σε μια διαρκή αναζήτηση για την ανακάλυψη όλο και περισσότερων, διαφορετικών και μεγαλύτερων απολαύσεων.
Υπάρχει όμως και η άλλη όψη του νομίσματος. Η διαστρέβλωση της σεξουαλικής απελευθέρωσης του Μάη του '68 στις μέρες μας συμπυκνώνεται στη παρακάτω φράση του Βίλχελμ Ράιχ : «ο πανσεξουαλισμός των ημερών μας δεν είναι δείγμα καμιάς ερωτικής απελευθέρωσης είναι, αντίθετα, μια μαζική επικράτηση μίας νευρωτικής πολυγαμίας». Ο Κρισναμούρτι εύστοχα παρατηρεί : : « Δεν είναι τόσο πολύ το σεξ σαν ζωτική εσωτερική παρόρμηση που κυβερνά τους ανθρώπους σήμερα, όσο οι εικόνες και οι σκέψεις γύρω από το σεξ. Όλη η σύγχρονη ζωή τις ευνοεί. Κοίτα γύρω σου.Σπάνια θ' ανοίξεις μια εφημερίδα ή ένα περιοδικό, θα ταξιδέψεις με το μετρό ή θα περπατήσεις σε κάποια λεωφόρο, χωρίς να πέσεις επάνω σε κάποια διαφήμιση ή αφίσα που απευθύνεται στο σεξουαλικό σου ένστικτο προκειμένου να εκθειάσουν ένα ζευγάρι κάλτσες, μια καινούρια οδοντόπαστα ή μια ιδιαίτερη μάρκα τσιγάρων....Όλα αυτά τα μηνύματα δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να εξερεθίζουν τα σεξουαλικά ένστικτα. Το σεξ έχει υποβιβαστεί να γίνει υπηρέτης αφάνταστων εμπορικών στόχων. Υπάρχει μία συνεχής επίθεση και δεν ξέρεις πια αν είναι η δική σου σεξουαλική παρόρμηση ή οι σεξουαλικές δονήσεις που παράγονται τεχνικά γύρω σου. Αυτή η εξευτελιστική, έντονη έκκληση στο σεξουαλικό μας ένστικτο, είναι ένα από τα πιο κτηνώδη σημεία του πολιτισμού μας. Εξαφάνισέ τα και το μεγαλύτερο μέρος από τη δήθεν σεξουαλική ορμή θα φύγει. Δεν είμαι ηθικολόγος. Δεν έχω τίποτα εναντίον του σεξ και είμαι εναντίον κάθε είδους κατάπνιξης του σεξ, εναντίον της υποκριτικής στάσης απέναντι στο σεξ και σε ό,τι καλείται σεξουαλική αυτοπειθαρχία, που δεν είναι τίποτα άλλο από μία ιδιαίτερη μορφή υποκρισίας. Αλλά δεν θέλω να φτηναίνει το σεξ, να μπαίνει σε όλες αυτές τις εκδηλώσεις της ζωής στις οποίες δεν ανήκει». Τα ερωτικά μηνύματα, στα οποία βρίσκεται εκτεθειμένος καθημερινά ο άνθρωπος, οδηγούν στη σταδιακή απευαισθητοποίηση στους συνήθεις ερωτικούς ερεθισμούς, με αποτέλεσμα τη μείωση της σεξουαλικής διέγερσης και την αναζήτηση όλο και πιο έντονων ερεθισμάτων για την επίτευξη διέγερσης. Το γεγονός ότι έχει χαθεί η απόλαυση της διεκδίκησης και της κατάκτησης αφού οι σεξουαλικές μας επιθυμίες πραγματοποιούνται εύκολα και γρήγορα πια, χωρίς κόπο και δυσκολίες, τον κάνει να θέλει να πάει ένα βήμα πιο πέρα αναζητώντας μεγαλύτερες προκλήσεις και ικανοποιώντας ερωτικές επιθυμίες και φαντασιώσεις που είναι πιο δύσκολο να πραγματοποιήσει. Οι ιδιαίτερες προτιμήσεις στο σεξ δεν θεωρούνται απαγορευμένες ή κατακριτέες και τα πρότυπα που προβάλλονται, συνήθως προωθούν οριακές σεξουαλικές συμπεριφορές. Η αμφιφυλοφιλία δείχνει να εξαπλώνεται και οι όροι 'bysexual', 'metrosexual', ή 'pansexual', δημιουργήθηκαν για να αποδώσουν σύγχρονους ρόλους και προσανατολισμούς. Το σύγχρονο αυτό μοντέλο ερωτικής ζωής, φαίνεται πως αφήνει ακάλυπτους πολλούς ανθρώπους, που οδηγούνται στο λανθασμένο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει άλλη προσέγγιση στο σεξ από τη διαστρευλωμένη και έτσι η νοοτροπία τους χρωματίζεται από δυσπιστία, καχυποψία, φόβο και αηδία.. Είναι αυξημένο το ποσοστό των ανθρώπων που είναι δυσαρεστημένοι από τη σεξουαλική τους ζωή και αρκετά μεγάλο το ποσοστό που έρχεται αντιμέτωπο με σεξουαλικές δυσλειτουργίες. Παράλληλα, η ερωτική επιθυμία φαίνεται πως όλο και μειώνεται τόσο στους άντρες όσο και στις γυναίκες και ο δρόμος προς την ασεξουαλικότητα αποκτά όλο και περισσότερους οπαδούς. Η σεξουαλική αποχή μοιάζει να γίνεται, συνειδητή ή ασυνείδητη επιλογή αφού τα νέα πρότυπα σεξουαλικής συμπεριφοράς, έρχονται συχνά σε σύγκρουση με τα ήθη και τις αξίες ανθρώπων που έχουν μεγαλώσει με πιο συντηρητικές αρχές. Η «ασεξουαλική επανάσταση» ξεκίνησε από την Αμερική και μάλλιστα με την υποστήριξη της κυβέρνησης Μπους, για να εξαπλωθεί στην Ευρώπη. Το σύνθημα του Ντέιβιντ Τζέι, του 25χρονου Αμερικανού εμπνευστή τουκινήματος, είναι ότι «η ασεξουαλικότητα δεν αφορά μόνο τις αμοιβάδες». H ιστοσελίδα, η A-σεξουαλική Υπερηφάνεια (Α-Pride Attitude), δέχεται καθημερινά χιλιάδες σχόλια από ανθρώπους που αρνούνται την «τυραννία της ηδονής». Απέναντι στην κατάργηση των απαγορεύσεων, τα χιλιάδες ήδη μέλη διεκδικούν το δικαίωμα στη σεξουαλική αποχή. Η ασεξουαλικότητα αποτελεί γι αυτούς ένα τρόπο αντίστασης στην πανσεξουαλικότητα των καιρών μας λέει στη Φιγκαρό ο δημοσιογράφος Ζαν-Φιλίπ ντε Τονάκ, συγγραφέας της «Ασεξουαλικής Επανάστασης». Παράλληλα και άλλοι παράγοντες συντελούν στην αποχή.Τα υψηλά κριτήρια για την επιλογή συντρόφου, που υπάρχουν στις μέρες μας, δημιουργούν ανασφάλεια, σε πολλούς ανθρώπους, ως προς τις επιδόσεις και τις ικανότητές τους, προκαλώντας τους αισθήματα ανεπάρκειας και κάνοντάς τους να βιώνουν τον φόβο της απόρριψης. Για άλλους η εξάπλωση των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων και τέλος το έντονο επαγγελματικό άγχος και η συνεχής ενασχόληση με την καριέρα, έχουν σαν αποτέλεσμα να αφήνουν πολλοί νέοι άνθρωποι την προσωπική τους ζωή στο περιθώριο, αφού δεν υπάρχει ούτε χρόνος αλλά ούτε και διάθεση να επενδύσουν σε μια σχέση.
Τη λύση ανάμεσα στις ακραίες συμπεριφορές του πανσεξουαλισμού και της ασεξουαλικότητας την δίνει πολύ όμορφα ο Κρισναμούρτι :
«Το σεξ , λέει, είναι σαν ένα τρυφερό λουλούδι, σαν μία δυνατή φλόγα, είναι κάτι λεπτεπίλεπτο και εξαιρετικό. Χρειάζεται περιποίηση και φροντίδα. Πρέπει να είσαι ιδιαίτερα προσεκτικός όταν δε γίνεται για τους λόγους που το προόρισε η φύση. Το να αφήνεις το σεξ ελεύθερο είναι σπατάλη ενέργειας, το να το καταπνίγεις βάναυσα είναι καταστροφή ενός λεπτεπίλεπτου και έντονα όμορφου πράγματος. Γι' αυτό παρακολούθησέ το με ζεστασιά, περιποιήσου το, αφησέ το να ανακαλύψει τον εαυτό του και να ξεδιπλωθεί. Ούτε να το απαρνείσαι ούτε να του ενδίδεις....αν βάλεις τάξη στον εαυτό σου έτσι ώστε να επιτρέψεις στην αγάπη να γίνει ένα πανταχού παρών αίσθημα στο οποίο το σεξ θα είναι η έκφραση γνήσιας επιθυμίας, όλα τα θλιβερά σεξουαλικά προβλήματα θα πάψουν να υπάρχουν».
Συνοψίζοντας: η σεξουαλική ενέργεια, πέρα από την καθαρά βιολογική λειτουργία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε σαν ναρκωτικό, σαν μια προσωρινή ανακούφιση του εσωτερικά απομονωμένου ανθρώπου, είτε σαν κινητήριος δύναμη, που μετουσιωμένη σε συμπαντικό έρωτα, ανυψώνει τους αγαπημένους στη μυστική υπερβατική ένωση. Για να γίνει όμως αυτό απαιτείται η συνεπής άσκηση στην πνευματική αλχημεία.
Η Κίνηση Φιλοσοφικών και Μεταφυσικών Ομάδων για Ελεύθερη Πνευματική Έκφραση σας προσκαλεί να συμμετάσχετε την Κυριακή 1η Νοεμβρίου ( 10.00-16.00) στο 2ο Συμπόσιο της Θεσσαλονίκης (στην Αίθουσα Συνεδρίων του Κέντρου Μακεδονικών Σπουδών, Ν. Γερμανού 1 στον 6ο όροφο) με θέμα :
«Η Πνευματική Απάντηση στην Παγκόσμια Κρίση»
Οι Εισηγήσεις θα γίνουν από μέλη των Φιλοσοφικών και Μεταφυσικών Ομάδων της «Κίνησης» και θα επακολουθήσει συζήτηση με το ακροατήριο.
Η Κίνηση» στα δεκατέσσερα πρώτα χρόνια της ενεργοποίησής της οργάνωσε ένα πλήθος συμποσίων και εκδηλώσεων που υπηρέτησαν κυρίως την προάσπιση της ελευθερίας της πνευματικής έκφρασης , ενώ προσέφεραν ορθή πληροφόρηση για τις μεταφυσικές έννοιες και πρακτικές. Το κλίμα της μισαλλοδοξίας και της πνευματικής λογοκρισίας στη χώρα μας έχει σίγουρα αλλάξει τα τελευταία χρόνια, προς το καλύτερο και σ'αυτό θέλουμε να πιστεύουμε ότι και η Κίνηση συνέβαλε με τη δράση της. Με την συμπλήρωση της δεύτερης επταετίας, η Κίνηση ως ζωντανός οργανισμός, ωριμάζει και εξελίσσεται. Βρισκόμαστε στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσουμε ότι, μέσω των Ομάδων Εργασίας που δημιουργήθηκαν κατά τον τελευταίο εορτασμό της ημέρας Ενότητας και μετά από πολλές γόνιμες εσωτερικές διεργασίες, είμαστε έτοιμοι να αρχίσουμε την υλοποίηση του 6ου σκοπού της καταστατικής διακήρυξης της Κίνησης, δηλαδή την ενεργό συμπαράσταση στον συνάνθρωπο και την βελτίωση των συνθηκών της ζωής σε όλο τον πλανήτη.
Για το σκοπό αυτό ιδρύθηκαν τρεις, προς το παρόν, φορείς πνευματικού ακτιβισμού, που σκοπεύουν να προσφέρουν στους αναζητητές τη δυνατότητα να βγούν από την νωχελική εσωστρέφεια και να εφαρμόσουν τις πνευματικές αρχές σε βασικούς τομείς της συλλογικής καθημερινότητας. Οι Ομάδες αυτές αφορούν την εκπαίδευση , τον εθελοντισμό και την Οικολογία. Ειδικότερα η εθελοντική πρωτοβουλία έχει ήδη προχωρήσει στην σύμπραξη Μ.Κ.Ο. με την ονομασία «Κίνηση για την Αρμονική Συμβίωση», που σκοπό έχει την υποστήριξη των ασθενέστερων και την προώθηση της αρμονικής συμβίωσης των πολιτών διαφορετικών εθνικοτήτων.
Είστε όλοι ευπρόσδεκτοι να συμμετάσχετε σε μια ή και περισσότερες Ομάδες για να δώσουμε όλοι μαζί μια ενεργό πνευματική απάντηση στην παγκόσμια κρίση. Όσοι ενδιαφέρεστε για αυτή την πρόταση μπορεί να επικοινωνήσετε στην ηλ.διεύθυνση : kinisi95@gmail.com . Eνα σημείο σταθερής ενημέρωσης είναι το Blog της Κίνησης http://kinisi95.blogspot.com και στο facebook : Kinisi Omadon και " Ομάδα Φίλων της Κίνησης" .
Θα μπορούσε κάποιος δικαιολογημένα να αναρωτηθεί : Τι το καινούργιο και το προτότυπο υπάρχει στη φιλοσοφία και τη δράση αυτών των Ομάδων; Σήμερα όλοι μιλούν για αλλαγή στην εκπαίδευση, οι εθελοντικές Ομάδες αυξάνονται ραγδαία, ενώ η οικολογία αποτελεί μέρος των προγραμμάτων όλων των πολιτικών κομμάτων και πολλών Μ.Κ.Ο.
Η ειδοποιός διαφορά βρίσκεται στην κατανόηση ότι χωρίς αλλαγή της συνείδησης των ατόμων και της συνεπαγόμενης κλίμακας των αξιών, κάθε κοινωνική, πολιτική και νομοθετική προσπάθεια είναι καταδικασμένη . Μόνο η ολιστική προσέγγιση με πυρήνα την πνευματική αφύπνιση είναι σε θέση να υλοποιήσει όλες αυτές τις καλές προθέσεις και τις ευγενείς εξαγγελίες.
Στα πλαίσια αυτής της προσπάθειας, το θέμα του παρόντος συμποσίου απoκτά μια ιδιαίτερη σημασία.
Η παρουσία και συμμετοχή σας στο Συμπόσιο είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Κατά τον Πλούταρχο, ο οποίος υπήρξε ιερέας των Δελφών, το «Γνώθι Σ'αυτόν» που ήταν γραμμένο σε πολλά σημεία των Δελφικών ιερών,προερχόταν απ Άυτόν τον θεό Απόλλωνα, που δεν ήταν μόνο μάντης, αλλά και φιλόσοφος. Ο θεός του φωτός όχι μόνο δίνει απαντήσεις στα προβλήματα της ανθρώπινης ζωής με τη βοήθεια των χρησμών, αλλά και δημιουργεί στη φιλοσοφική ψυχή το ερέθισμα να φτάσει στην αλήθεια, αρκεί η ψυχή να είναι σε θέση να ερευνήσει και να προσπαθήσει. Στον πρόναο του Ναού του Απόλλωνος, αναγράφονταν τα δύο περίφημα παραγγέλματα, "ΓΝΏΘΙ ΣΑΥΤΟΝ", αριστερά και "ΜΗΔΈΝ ΆΓΑΝ", δεξιά, ενώ στο κέντρο δέσποζε το ιερό γράμμα"Ε(Ι)".
Αυτό ακριβώς το γράμμα και η θρησκευτικο-φιλοσοφική του σημασία είναι το θέμα του βιβλίου του Πλούταρχου «Περί του ΕΙ εν Δελφοίς». Στο βιβλίο αυτό αναλύει διαφορετικές εξηγήσεις που δόθηκαν κατά καιρούς για το Ε του μαντείου των Δελφών.
Ο Λαμπρίας έλεγε ότι το Ε έχει αριθμητική αξία και συμβολίζει τον αριθμό 5 επειδή στην πραγματικότητα οι πρώτοι σοφοί ήταν 5 και όχι 7: ο Χίλων, ο Θαλής, ο Σόλων, Ο Βίας και ο Πιττακός. Οι άλλοι δύο, ο Κλεόβουλος και ο Περίανδρος δεν άξιζαν τον τίτλο του σοφού αφού τον απέκτησαν με πλάγια μέσα. Για τον λόγο αυτό οι 5 πραγματικοί σοφοί αφιέρωσαν στους Δελφούς το Ε, για να γίνει γνωστό πόσοι ήταν οι αληθινοί σοφοί.
Ο Χαλδαίος είπε ότι το Ε αντιπροσωπεύει το δεύτερο στη σειρά από τα φωνήεντα, καθώς και τη δεύτερη θέση κατέχει ο Ήλιος (ο ήλιος και ο Απόλλωνας ταυτίζονται) στη σειρά των πλανητών.
Ο ιερέας Νίκανδρος πίστευε ότι το γράμμα Ε με την προφορά του σαν ει, αντιπροσωπεύει τις ερωτήσεις αυτών που ζητούσαν χρησμό από το μαντείο, καθώς και την ευχή τους να πραγματοποιηθεί το αίτημα για το οποίο έκαναν την ερώτηση.
Για τον φίλο του Πλούταρχου τον Θέωνα, το Επροφερόμενο και πάλι σαν ει αντιπροσώπευε το υποθετικό ει (εάν) και έχει να κάνει με τη δύναμη του συλλογισμού που διακρίνει τον άνθρωπο από τα ζώα, τα οποία μπορούν να συλλάβουν την ύπαρξη των πραγμάτων όχι όμως και να συλλογιστούν πάνω σε αυτά.
Ο Εύστροφος θεωρεί ότι το Ε συμβολίζει τον αριθμό 5 καθώς η σπουδαιότητα του αριθμού αυτού για την ύπαρξη και την υπόσταση των πραγμάτων είναι καθοριστική.
Όμως κατά τη γνώμη μου η αληθινή λύση του προβλήματος δίνεται από τον Αμμώνιο ο οποίος πιστεύει ότι το γράμμα Ε αντιπροσωπεύει ήχο [ει], υποστηρίζει ότι το Ε συμβολίζει το β΄ενικό πρόσωπο (=εί) του ενεστώτα της οριστικής του ρήματος ειμί (=είσαι, υπάρχεις). Πρόκειται για έναν χαιρετισμό αντάξιο προς ένα θεό. Σ αυτό τον χαιρετισμό ο Απόλλωνας απαντά με το ΓΝΏΘΙ ΣΑΥΤΟΝ.
Ο Αμμώνιος μας λέει λοιπόν ότι για να μπορέσουμε να αποδεχθούμε τη Θεότητα, πρέπει πρώτα να ερευνήσουμε, να γνωρίσουμε και να καταλάβουμε τον αληθινό εαυτό μας και με τον τρόπο αυτό μπορούμε να χαιρετήσουμε τη Θεότητα η οποία βρίσκεται πάντοτε μέσα μας.
Το «γνώθι σαυτόν» παραλήφθηκε από τους σοφούς και τους μύστες και προβαλλόταν ως πρωταρχικός όρος αυτοενδοσκόπησης, αυτοκάθαρσης, προσπάθειας πνευματικής ανόδου και ηθικής τελειοποίησης. Ο Χείλων όταν ρωτήθηκε : Τι το χαλεπώτατον; (το δυσκολότερο) απάντησε : « το γιγνώσκειν εαυτόν».
Ανάμεσα στους σοφούς που έθεσαν την αυτογνωσία στο κέντρο της φιλοσοφίας τους προεξέχει η μορφή του Σωκράτη.Ο Σωκράτης είναι ο φιλόσοφος του Ανθρώπου επειδή (όπως είπε ο Κικέρων) "κατέβασε την φιλοσοφία από τον ουρανό στην γή". Ενώ οι πριν από αυτόν προσωκρατικοί φιλόσοφοι είχαν γυρισμένα τα μάτια τους στο στερέωμα και τα στοιχεία της φύσης, ο Σωκράτης κήρυξε πως μια τέτοια γνώση είναι άχρηστη. Το μόνο πράγμα που μπορεί και πρέπει να ενδιαφέρει τον άνθρωπο, είναι ο ίδιος ο άνθρωπος- αυτό το όν που είναι τόσο κοντά του και όμως τόσο ανεξιχνίαστο.
Υπάρχει ένας πολύ διδακτικός σχετικός μύθος που τον συναντάμε σε διάφορες εκδοχές και έχει πολλά κοινά με την πτώση των πρωτοπλάστων :
Κάποτε, βαθιά μέσα στο χρόνο, όλοι οι άνθρωποι μετείχαν του Θείου. Αλίμονο, καταχράστηκαν σε τέτοιο βαθμό τη θεία δύναμή τους, που ο σπουδαιότερος των Θεών αποφάσισε να τους αφαιρέσει τη θεία φύση τους και να την κρύψει σ' ένα μέρος, όπου θα τους ήταν αδύνατο να την ξαναβρούν και να την βεβηλώσουν. Το μεγάλο πρόβλημα ήταν τώρα να βρεθεί μια σίγουρη κρυψώνα.
Οι Θεοί που συγκεντρώθηκαν για να λύσουν αυτό το πρόβλημα, πρότειναν το εξής: "Να θάψουμε τη θεότητα του ανθρώπου μέσα στη γη". Αλλά ο Brahma απάντησε: "Όχι, αυτό δεν αρκεί, γιατί ο άνθρωπος θα σκάψει και θα τη βρει".
Τότε οι Θεοί πρότειναν: "Αφού είναι έτσι, ας τη ρίξουμε στα βάθη των ωκεανών". Αλλά ο Brahma απάντησε: "Όχι, γιατί αργά ή γρήγορα ο άνθρωπος θα εξερευνήσει τους βυθούς όλων των ωκεανών και είμαι σίγουρος πως μια μέρα θα τη βρει και θα τη φέρει στην επιφάνεια".
Στη συνέχεια πρότειναν : «Να την κρύψουμε στα πέρατα του Ουρανού». Όχι, είπε πάλι ο Μέγιστος των Θεός, γιατί ο άνθρωπος κάποια εποχή θα καταφέρει να ταξιδέψει στους μακρινούς γαλαξίες και θα την ανακαλύψει».
Μετά από αυτό οι Θεοί δεν είχαν πια τι να προτείνουν. "Δεν ξέρουμε που να την κρύψουμε γιατί δε νομίζουμε να υπάρχει μέρος στη γη ή στη θάλασσα ή στον ουρανό απροσπέλαστο από τον άνθρωπο".
Τελικά ο Brahma κούνησε το κεφάλι και είπε: "Ξέρω τι θα κάνουμε με τη θεότητα του ανθρώπου. Θα την κρύψουμε όσο γίνεται πιο βαθιά μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο, γιατί είναι το μόνο μέρος που δε θα σκεφτεί ποτέ να την ψάξει".
Από τότε, και έτσι τελειώνει ο θρύλος, ο άνθρωπος κάνει το γύρο της γης, εξερευνά το διάστημα, αναρριχάται, καταδύεται και σκάβει μάταια, ψάχνοντας για κάτι που βρίσκεται μέσα του.
Η λέξη Αλήθεια (άνευ -Λήθης) σημαίνει να μην ξεχνούμε, να έχουμε αυτοενθύμηση. Η Λήθη αυτή σχετίζεται με την άγνοια της θείας μας προελεύσης και του τελικού μας σκοπού, που είναι η επάνοδος στην θεϊκή μονάδα. Η κατανόηση του θείου πεδίου με το οποίο ο κάθε ένας από εμάς συνδέεται, είναι ο αληθινός τελικός σκοπός της ενσαρκώσεως μας, κατά τους μύστες. Σοφία είναι να νικήσουμε τον κατώτερο εαυτό μας, ενώ άγνοια να νικηθούμε από αυτόν, μας λέει ο Σωκράτης. Ο Σωκράτης αγωνίστηκε να υψώσει τους ανθρώπους στο καθαρά πνευματικό επίπεδο, για να θεαστούν την αιώνια ομορφιά των αρχετυπικών Ιδεών. Η συνείδηση έλεγε, μας μυεί σε μιαν αλήθεια που δίνει νόημα σε ό,τι βλέπουμε και κάνουμε. Βεβαίωνε πως αυτή ήταν η αποστολή του: να βοηθήσει κάθε άνθρωπο να "δεί" την αλήθεια που κλείνει μέσα του. Οδηγός σ'αυτή την προσπάθεια στάθηκε το "δαιμόνιόν"του , ο ανώτερος εαυτός, που τον απέτρεπε όταν κινδύνευε να βγεί από την σωστή πορεία. Η ουσία της σωκρατικής διδασκαλίας είναι η συνειδητοποίηση πως το "Αληθές" και το "Αγαθόν" είναι τα ταυτόσημα. Ο Σωκράτης δεν πίστευε πως η ανθρώπινη φύση είναι κακή ή πως έχει διαφθαρεί από κάποιο προπατορικό αμάρτημα. Γι' αυτόν, όπως και για όλους τους Έλληνες, το "Αγαθόν" είναι ν' ακολουθείς την Φύση. Και η Φύση είναι αχώριστη από την Λογική. Αν, πολύ συχνά γινόμαστε κακοί, αιτία είναι ότι αγνοούμε το καλό. Γιατί όταν ξέρουμε το καλό, αναγκαστικά κάνουμε καλό. Το "ουδείς εκών κακός" αυτή την έννοια έχει: οι άνθρωποι δρουν κακά, επειδή από άγνοια παίρνουν το κακό για αγαθό. Πέφτουν σε λάθη επειδή τους λείπει η γνώση. Και η γνώση είναι συνείδηση, η ακούραστη εξερεύνηση του εαυτού μας, η άρνηση να ενδώσουμε σε απατηλά φαινόμενα, η προσπάθεια ν' ανακαλύψουμε την ουσία της αρετής.
Στην γνώση αυτή, στην αυτοσυνείδηση αυτή, μόνο η σοφία, ο Λόγος, μπορεί να μας βοηθήσει. Και μόνο ο σοφός μπορεί να είναι μακάριος. Όχι αποκλειστικά σε μιαν "άλλη ζωή", αλλά και στην επίγεια ύπαρξη εδώ και τώρα.
Μπορούμε τώρα μετά από αυτή τη σύντομη αναδρομή στο παρελθόν να επιστρέψουμε στη σύγχρονη εποχή.
Τις τελευταίες δεκαετίες ζούμε εν μέσω μιας ραγδαίας τεχνολογικής μεταμόρφωσης με δραματικές κοινωνικές, πολιτιστικές και περιβαλλοντικές συνέπειες. Είναι πολλοί αυτοί που πιστεύουν ότι το ανθρώπινο γένος βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή της ιστορίας του : για μερικούς βρισκόμαστε λίγο πριν την καταστροφή, ενώ για άλλους πλησιάζουμε στην ανατολή μιας νέας εποχής..Εαν αληθεύει τελικά, όπως το ευχόμαστε, ότι βρισκόμαστε στην απαρχή μιας νέας εποχής, αυτή θα είναι η εποχή της εσωτερικής αφύπνισης και της αυτογνωσίας.
Το διαζύγιο μεταξύ επιστήμης και τέχνης, φιλοσοφίας και μεταφυσικής, παρήγαγε τεράστια ανισορροπία στον σύγχρονο πολιτισμό. Τα αποτελέσματα αυτής της ασύμμετρης ανάπτυξης είναι εμφανή σε όλους μας. Είμαστε ο πιο ισχυρός πολιτισμός που υπήρξε ποτέ. Αλλα ως άτομα, είμαστε από τους πιό ανίσχυρους ανθρώπους που έζησαν ποτέ. Ο άνθρωπος βρέθηκε να χειρίζεται δυνάμεις πολύ ισχυρές και δυνητικά καταστροφικές, χωρίς την ανάλογη αύξηση της συνειδητότητας και της υπευθυνότητας.Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν πέρα για πέρα προμηθεϊκοί. Πάντοτε όμως είχαν επίγνωση της ύβρεως.
Η ελπίδα επιβίωσης πάνω στον πλανήτη περνάει αναπόφευκτα μέσα από την αποκατάσταση της ανισιορροπίας μεταξύ εξωτερικής και εσωτερικής ανάπτυξης.
Στην παγκοσμιοποιημένη ιστορική περίοδο που βιώνουμε, της ραγδαίας τεχνολογικής εξέλιξης και του υπερκαταναλωτισμού, ο μέσος σύγχρονος άνθρωπος δεν έχει ούτε τον χρόνο, ούτε την απαραίτητη παιδεία για να ασχοληθεί με τον εσωτερικό του εαυτό του και τις πνευματικές του ανάγκες. Προδίδεται έτσι η ουσιαστική σημασία της λέξης άνθρωπος που, όπως φαίνεται και από την ετυμολογία (άνω θρώσκω-βλέπω προς τα πάνω), είναι εκτός από υλικό και πνευματικό όν. Μέσα στα παλαίσια της δυτικής κοσμικής ιδεολογίας, η πνευματικότητα κατέληξε να ταυτίζεται με τη στασιμότητα και την οπισθοδρομικότητα. Η κοσμική-φαουστική εσχατολογία, που χρησιμοποίησε την υλική πρόοδο ως μέσο για το φυσικό μετασχηματισμό του κόσμου, έφθασε να περιφρονεί απροκάλυπτα τις μη υλικές ανησυχίες του ανθρώπου. Αυτή η νοοτροπία μας εξώρισε από την αρμονική σχέση με το Οικοσύστημα, μας μετάλλαξε σε υπολογιστές, τυφλά εγωιστές και αλλαζονικούς. Η παγκόσμια κρίση του σύγχρονου κοσμοειδώλου μας κάνει συχνά ακόμα πιό κλειστούς, πιό επιθετικούς. Θέλουμε να διαφυλάξουμε πάσει θυσία τα τοπικιστικά μικροσυμφέροντα, ξεχνώντας ότι τα παγκόσμια προβλήματα απαιτούν παγκόσμιες ριζοσπαστικές λύσεις.
Σήμερα, με την πτώχευση της γλώσσας και τον εκφυλισμό των εννοιών, «αυτογνωσία» σημαίνει γενικά στην καλύτερη περίπτωση την επίγνωση των αντιδράσεων του εαυτού. Είναι η γνώση που μπορεί να έχει ένα άτομο για τη συμπεριφορά του, τις στάσεις, τις αξίες, τις πεποιθήσεις και τα συναισθήματά του. Βασίζεται σ'αυτό που η ψυχολογία ονομάζει μεταγνωσιακή ικανότητα και η γνωσιακή ψυχοθεραπεία το χρησιμοποιεί ως βασικό εργαλείο για την επίτευξη του θεραπευτικού στόχου.. Metacognition ,λοιπόν κατά τους Αγγλοσάξονες, είναι η ικανότητα του γνωσιακού οργάνου να ενημερώνεται για τις ίδιες του τις λειτουργίες. Μια έλλειψη αυτής της ενδοσκοπικής ικανότητας σημαίνει ασυνειδησία. Σ'αυτή την τελευταία περίπτωση η εικόνα που έχει ένα άτομο για τον εαυτό του είτε είναι προϊόν εξωτερικών προβολών και πληροφοριών που παθητικά απορρόφησε (συχνά αντιφατικών), είτε ένα φανταστικό κατασκεύασμα, αποτέλεσμα της δράσης διαφόρων μηχανισμών άμυνας, που περιγράφει η ψυχανάλυση όπως : η εκλογίκευση, η απώθηση, η εξιδανίκευση, η παλινδρόμιση, η μόνωση, η ενδοβολή και η αναδρομική αναίρεση.
Ανάλογη πτώχευση έχει υποστεί και ο όρος «Φιλοσοφία» τους τελευταίους αιώνες. Δεν είναι πλέον καθαρή εφαρμοσμένη Σοφία, που αποσκοπεί στην αποκάλυψη της Αλήθειας και στον Φωτισμός της πορείας του ανθρώπου προς την αυτογνωσία, την αυτοεκπλήρωση και την ευδαιμονία. Έχει καταντήσει ένα σύστημα, συχνά δυσνόητο από άδειες λέξεις, μια διανοητική γυμναστική για ελάχιστους ειδικούς λόγιους. Ο διαχωρισμός της γνώσης από τις αξίες ήταν ένα βαρυσήμαντο γεγονός στην πνευματική ιστορία της Δύσης. Στην ουσία δεν εξαφανίστηκαν τελείως οι αξίες αλλά αντικαταστάθηκαν και λειτουργούν υπόγεια, στο παρασκήνιο. Στη θέση των λαμπρών πνευματικών ηθικών συστημάτων τοποθετήθηκαν εκχυδαϊσμένες τεχνοκρατικές και ωφελιμιστικές «αξίες» που δημιούργησαν ένα τερατώδες σε συνέπειες κοσμοείδωλο, μια νέα δογματική σκέψη. Η πλειοψηφία της σύγχρονης επιστήμης έφθασε να αντιλαμβάνεται το σύμπαν σαν μία καλοκουρδισμένη άψυχη μηχανή που λειτουργεί με βάση κάποιους κανόνες, και σαν ένα συνονθύλευμα από βασικά δομικά στοιχεία. Φυσική συνέπεια αυτής της αντίληψης ήταν η αδίστακτη και αλόγιστη εκμετάλλευση των φυσικών και ανθρώπινων πόρων και η σταδιακή καταστροφή του Οικοσυστήματος. Για τους αρχαίους πολιτισμούς ο κόσμος και η Γη μας είναι ένας ζωντανός οργανισμός και έχει εκτός της υλικής και πνευματική υπόσταση. Όπως στο ανθρώπινο σώμα οι κινήσεις προέρχονται από την ψυχή που σκέπτεται και από την θέληση που ενεργεί, έτσι και στα μάτια της αρχαίας επιστήμης η ορατή τάξη του σύμπαντος ήταν η αντανάκλαση μιας αόρατης τάξης, των κοσμογονικών δηλαδή και πνευματικών μονάδων, βασιλείων και ειδών, που με συνεχή πορεία μέσα στην ύλη προκαλούν την εξέλίξη της ζωής. Δεν συμπέραινε την διάνοια από την ύλη, αλλά την ύλη από την διάνοια. Δεν γεννούσε το σύμπαν από τον τυφλό χορό των ατόμων , γεννούσε τα άτομα από τους παλμούς της παγκόσμιας ψυχής. Με μία λέξη προχωρούσε κατά κύκλους ομόκεντρους από το παγκόσμιο στο επιμέρους, από το αόρατο στο ορατό, από το καθαρό πνεύμα στην οργανωμένη υπόσταση, από το Θείο στο ανθρώπινο. Αυτό που μας συμβαίνει σήμερα όπως λέει ο Ν. Λώρενς, είναι ότι αιμορραγούμε από τις ρίζες, γιατί έχουμε αποκοπεί από την Γη, τον Ήλιο, και τα αστέρια, και η αγάπη είναι υποκρισία, γιατί άμοιρο μπουμπούκι, την ξεριζώσαμε από τον μίσχο της στο δένδρο της ζωής και περιμένουμε να εξακολουθήσει να ανθίζει στο πολιτισμένο βάζο μας..
Σε κάθε αρχαίο πολιτισμό υπήρχε ένα εσωτερικό σύστημα γνώσης του κόσμου που μας περιβάλει και των φυσικών δυνάμεων, αλλά και της ίδιας της ανθρώπινης φύσης μας, που ονομαζόταν Σοφία. Οι άνθρωποι που ασχολούνταν με την κατάκτηση της ονομάζονταν Σοφοί, και αργότερα από τον Πυθαγόρα Φιλόσοφοι. Ο Πυθαγόρας ονόμαζε φιλόσοφο, αυτόν που γνώριζε τις λειτουργίες τόσο της υλικής όσο και της πνευματικής φύσης, και δίδασκε στους μαθητές του να γνωρίζουν πραγματικά τις αλήθειες αυτές. Η Φιλοσοφία δεν ήταν -και δεν είναι- μια θεωρητική προσέγγιση του κόσμου, αλλά και ένας τρόπος ζωής. Οι εναλλακτικές λύσεις που προτείνονται για να βγούμε από την παγκόσμια κρίση του δυτικού τεχνοκρατικού μοντέλου, δεν μπορούν να περιλαμβάνουν,συνεπώς, μόνον αλλαγές στην τεχνολογία, στην οικονομία και στην θεσμική οργάνωση της κοινωνίας , αλλά και στην ηθική, στη λογική και πάνω απ'όλα στη συνειδητότητά μας.
Η σημερινή κατάσταση του ανθρώπου, λόγω απαιδευσίας, μπορεί να αναπαρασταθεί άψογα από τον περίφημο μύθο του σπηλαίου που διηγείται ο Πλάτωνας, στην αρχή του έβδομου βιβλίου της Πολιτείας του.
Σε μια σπηλιά κάτω από τη γη, που έχει την είσοδό της ανοιγμένη στο φως, ζουν από παιδιά άνθρωποι αλυσοδεμένοι από τα πόδια και τον τράχηλο.
Πίσω τους, ψηλά και σε απόσταση, υπάρχει φωτιά αναμμένη και στο ενδιάμεσο ένας δρόμος, κατά μήκος του οποίου βρίσκεται ένας μικρός τοίχος, όπως το παραπετάσματα στο κουκλοθέατρο (των θαυματοποιών). Πίσω απ΄ τον τοίχο περνούν άνθρωποι μεταφέροντας πάνω από το ύψος του κάθε λογής αντικείμενα, καθώς και ομοιώματα ανθρώπων και ζώων. Οι σκιές τους προβάλλονται χάρη στο φως της φωτιάς στο βάθος του σπηλαίου, το μοναδικό οπτικό πεδίο των δεσμωτών. Ανήμποροι να κινηθούν και περιοριζόμενοι στη φυσική τους όραση οι έγκλειστοι νομίζουν πως οι σκιές είναι τα ίδια τα αντικείμενα και ο αντίλλαλος από τις ομιλίες εκείνων που κινούνται πίσω από το τοιχίο, η φωνή των σκιών.
Ο κόσμος του σπηλαίου και όσα διαδραματίζονται εντός του είναι τόσο δεδομένος, ώστε να μη γεννά την παραμικρή αμφιβολία για το αν είναι αληθινός.
Καθηλωμένοι στην ίδια θέση οι έγκλειστοι βλέπουν μόνο σκιές και, ελλείψει άλλων ερεθισμάτων, θεωρούν αυτονόητη την αυθεντικότητά τους. Τα δεσμά τούς στερούν κάθε δυνατότητα κίνησης, αυτενέργειας και διεύρυνσης του οπτικού τους πεδίου. Προσωπική δράση δεν υφίσταται. Υπάρχει μόνον όρασης αλλά και αυτή δεν είναι άλλο από παθητική παρατήρηση των συμβάντων, αναντίρρητη αποδοχή των δεδομένων των αισθήσεων, άγνοια, πλάνη.
« Και αν κανείς ήθελεν επιχειρήσει να τους λύσει από τα δεσμά τους και να τους ανεβάσει, δεν θα ήσαν ικανοί να τον σκοτώσουν, αν ημπορούσαν να τον πιάσουν στα χέρια τους; -Το δίχως άλλο|». Έχουμε πολλά θλιβερά ιστορικά παραδείγματα εν προκειμένω. Ο ίδιος ο Σωκράτης είχε τραγικό τέλος, επειδή εισήγαγε καινά δαιμόνια...
Η ανάβαση στον κόσμο του φωτός συνιστά μια πορεία, η οποία ξεκινώντας από μια αρνητική γνώση, από τη γνώση "του τι δεν είναι", απολήγει στην αυτογνωσία και την κοσμογνωσία. Ο κόσμος του σπηλαίου απεικονίζει την εμμονή της ψυχής στο αισθητόν, την υπερεκτίμησή του, την παντελή κυριαρχία των αισθήσεων και του επιθυμητικού τμήματός της επί του λογιστικού. Η προσκόλληση στο γίγνεσθαι επιφέρει ψυχική σύγχυση, νόσον ενώ η θέασις των όντων εσωτερική ισορροπία , την εναρμόνηση των τριών τμημάτων της ψυχής και την ενδυνάμωση του λογιστικού μέρους της. Για τον Πλάτωνα, το αίτημα της αυτογνωσίας είναι πρωταρχικό. Ακόμη κι αν δε βρεθεί ποτέ ο φιλόσοφος -ηγέτης που θα διοικήσει την ιδανική πολιτεία, κάθε άνθρωπος χωριστά θα επιδιώξει τουλάχιστον να ρυθμίσει το πολίτευμα της ψυχής του.
Ο πυρήνας του μύθου του σπηλαίου ξαναπροτάθηκε, σε σύγχρονη εκδοχή, στην ταινία το Matrix (1999) των αδερφών Andy και Larry Wachowsky (Γουατσόφσκυ). Η ταινία, ως γνωστόν, περιγράφει ένα μέλλον στο οποίο ο κόσμος όπως τον ξέρουμε εμείς είναι ουσιαστικά το Matrix, μια εικονική πραγματικότητα που δημιουργήθηκε και συντηρείται από νοήμονες μηχανές προκειμένου να κατευνάσει, υποτάξει και εκμεταλλευτεί τον ανίδεο ανθρώπινο πληθυσμό ως πηγή ενέργειας (παραγωγής και κατανάλωσης, θα λέγαμε). Όπως στο μύθο του σπηλαίου, ο κόσμος του Μάτριξ (σπηλιά -ΜΗΤΡΑ - matrix) , είναι ένας κόσμος παραισθήσεων. Οι άνθρωποι ζουν και κινούνται σε αυτόν, χωρίς να υποψιάζονται την πραγματική «ψεύτικη» κατάστασή του. Η ταινία αναφέρεται δήθεν στο μέλλον, για ευνόητους λόγους, ενώ περιγράφει γλαφυρά τη σύγχρονη κατάσταση της ανθρωπότητας. Στην πρώτη ταινία της σειράς , ο ήρωας ο Neo, διαλέγει το κόκκινο χάπι που του επιτρέπει να προχωρήσει στην αφύπνιση. Ο Σκοτεινός, όπως τον αποκαλούσαν Ηράκλετος δηλώνει χαρακτηριστικά : « ΕΝΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΞΥΠΝΗΤΟΥΣ. ΟΙ ΚΟΙΜΙΣΜΕΝΟΙ ΖΟΥΝ Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΣΤΟ ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟ».
Ο Ηράκλειτος, «σκοτεινός φιλόσοφος»; Μήπως και δεν είναι έτσι τα πράγματα; Μήπως τυφλώνει το φως αυτούς που ζουν στις σκιές;
Όμως δεν θέλουν όλοι οι άνθρωποι να ξεφύγουν από το Μάτριξ!.. Δεν είναι όλοι έτοιμοι να αντικρούσουν την φοβερή πραγματικότητα. Θέλουν σαν το Σάιφερ να ζουν στον ψεύτικο κόσμο. Όταν τους δίνουν το «κόκκινο και το μπλέ χάπι», δεν επιλέγουν οι περισσότεροι το κόκκινο που θα τους οδηγήσει στο «ξύπνημα». Προτιμούν να μένουν στο όνειρο, παρά να αντιληφθούν το μέγεθος του εφιάλτη στον οποίο είναι έτσι κι αλλιώς μπλεγμένοι. Δεν μπορούμε να αναγκάσουμε κανένα να ξυπνήσει με το ζόρι. Αυτό όμως που έχουμε υποχρέωση είναι να καταστήσουμε εμφανή και προσβάσιμη την έξοδο από το τούνελ γι' αυτούς, που έχουν κουραστεί να ζούν στο όνειρο-εφιάλτη και η ψυχή τους είναι έτοιμη να ανθίσει στη συνειδητότητα. Δεν είναι χρήσιμο να περιμένουμε την έλευση του Νέου (Νήο=New) εκλεκτού για να μας σώσει από τη μηχανικότητα, γιατί μόνο ο καθένας μπορεί, με τη δική του προσπάθεια και τη σχετική εξωτερική βοήθεια, να γίνει o σωτήρας του εαυτού του. Τα πράγματα όμως δεν είναι και τόσο ζωφερά. Αυτή είναι η μία πλευρά της Σελήνης, η σκοτεινή .Υπάρχει όμως και η άλλη που μας κάνει να είμαστε, υπό όρους, αισιόδοξοι.
Επιστρέφουν στις μέρες μας μερικά από τα ιδανικά των δεκαετιών του '60 και του'70, αλλά σε μια πιό συγκεκριμένη και ολοκληρωμένη μορφή: ν'αλλάξουμε τον κόσμο, βέβαια, αλλά αρχίζοντας από τον εαυτό μας. Για να κατακτήσουμε τον κήπο της Εδέμ επί της γης πρέπει πρώτα ( ή παράλληλα) να εξασκηθούμε με τον εσωτερικό μας κήπο : γνωρίζοντάς τον σε βάθος, καθαρίζοντάς τον από τα αγριόχορτα και κάνοντας να ανθίσουν οι κρυφές μας ικανότητες.
Εκτός από τις παραδοσιακές φιλοσοφικές και μεταφυσικές σχολές, με την αυτογνωσία στην πιό ουσιαστική της μορφή ασχολούνται πλέον τις τελευταίες δεκαετίες αρκετές πρωτοποριακές σχολές ψυχολογίας. Πολλές μέθοδοι αυτογνωσίας και αυτοανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού έχουν προταθεί από την ανερχόμενη ολιστική κουλτούρα. Οι περισσότερες θετικιστικές σχολές της Δυτικής ψυχολογίας βλέπουν ακόμα, κάθε μορφή θρησκείας και πνευματικότητας βασισμένη σε πρωτόγονες προλήψεις, σε παθολογικές παρεκκλίσεις ή σε ψευδαισθήσεις σχετικά με την πραγματικότητα που καλλιεργούνται από την οικογένεια, την κοινωνία και τον πολιτισμό.
Ο Carl G. Jung είναι ο πρώτος μεγάλος γεφυροποιός της Δυτικής ψυχολογίας με τη μεταφυσική. Εγκαταλείποντας τα νευτώνια πρότυπα ανέπτυξε μια σειρά αρχών που βρίσκονται σε συνάφεια με εκείνες της σύγχρονης φυσικής και της θεωρίας των συστημάτων. Η αρχή του συλλογικού ασυνειδήτου προϋποθέτει ένα σύνδεσμο ανάμεσα στο άτομο και την ανθρωπότητα ιδωμένη σαν σύνολο, που είναι ακατανόητος ως προς το μηχανιστικό πλαίσιο, αλλά συμπίπτει θαυμάσια με την άποψη των συστημάτων του νου. Στο συλλογικό ασυνείδητο ως αρχέτυπα ανευρίσκονται τα σύμβολα του εσωτερισμού, της αλχημείας, του γνωστικισμού και του αποκρυφισμού. Ο Jung θεώρησε τη συγκριτική θρησκειολογία και μυθολογία ως μοναδικές πηγές πληροφοριών για το μαζικό ασυνείδητο και είδε τη γνήσια πνευματικότητα σαν ένα αδιαχώριστο τμήμα της ανθρώπινης ψυχής. Υπερβαίνοντας το ορθολογιστικό πλαίσιο της Φροϋδικής ψυχανάλυσης εισήγαγε τον όρο "συγχρονικότητα", αναφερόμενος στις αναιτιατές σχέσεις ανάμεσα στις συμβολικές εικόνες του εσωτερικού κόσμου και στα συμβάντα της εωτερικής πραγματικότητας. Οι μυστικιστικές του τάσεις και οι εσωτερικές του ιδέες που έκαναν τον Jung να παραγνωριστεί κατά το παρελθόν, αρχίζουν τα τελευταία χρόνια να ασκούν μια συνεχώς αυξανόμενη επίδραση στην ψυχολογία και την ψυχοθεραπεία.
Μαθητής του Γιούνγκ, που ανατράφηκε σε Θεοσοφικό περιβάλλον, ο ιταλός Ψυχίατρος Roberto Assagioli πέρασε από το συλλογικό ασυνείδητο στο συμπαντικό ασυνείδητο. Η εναλλακτική ολιστική μέθοδος που εισήγαγε, η ψυχοσύνθεση, στοχεύει στην αρμονική σύνθεση όλων των ανθρωπίνων στοιχείων ( φυσικό, συναισθηματικό, νοητικό και πνευματικό).
Ένα από τα ζωηρότερα κινήματα που ξεπήδησε σαν αντίδραση στον μηχανιστικό προσανατολισμό της ψυχολογικής σκέψης είναι η σχολή της ανθρωπιστικής ψυχολογίας, που ίδρυσε ο Abraham Maslow. O Maslow απέρριψε τη φροϋδική εικόνα του ανθρώπου υποταγμένη στα κατώτερα ένστικτα και κατηγόρησε τον Φρόϋντ ότι βάσισε τις θεωρίες του σχετικά με την ανθρώπινη συμπεριφορά πάνω στις εμπειρίες του με ψυχωτικά και νευρωτικά άτομα. Όπως ο Γιουνγκ έτσι και ο Μάσλοου στράφηκε με ενδιαφέρον προς την προσωπική ανάπτυξη, που ονόμασε "αυτοπραγμάτωση". Ειδικά, μελέτησε άτομα που είχαν αυθόρμητες υπερβατικές ή κορυφαίες εμπειρίες, που τις θεώρησε σαν σημαντικές φάσεις για τη διαδικασία της αυτοπραγμάτωσης. Η βαθύτερη ουσία της ανθρωπιστικής προσέγγισης είναι η αναγνώριση της ικανότητας του ανθρώπου να αναπτυχθεί αποκαλύπτοντας και καλλιεργώντας τις έμφυτες δυνάμεις του.
Με ανάλογο τρόπο οι "ομάδες επαφής" του Roger δεν είναι μόνο θεραπευτικές αλλά αποβλέπουν στην αυτοδιερεύνηση και στην προσωπική ανάπτυξη. Το σύνολο των νέων ανθρωπιστικών ρευμάτων στην ψυχολογία και την ψυχοθεραπεία, που πήρε το όνομα " Κίνημα του Ανθρώπινου Δυναμικού", δίνει έμφαση στις πνευματικές, υπερβατικές και ολιστικές όψεις της αυτοπραγμάτωσης.
Ο Μάσλοου διέβλεψε προφητικά : «Πρέπει επίσης να παρατηρήσω ότι, κατά τη γνώμη μου, η ανθρωπιστική ψυχολογία, η Τρίτη Δύναμη της ψυχολογίας, είναι παροδική., Είναι ένας πρόλογος σε μια Τέταρτη ψυχολογία ανώτερη, υπερ-προσωπική, υπερ-ανθρώπινη, επικεντρωμένη στο σύμπαν αντί στις ανάγκες και στα ανθρώπινα συμφέροντα, υπερβαίνουσα την ανθρώπινη κατάσταση, την ταυτότητα και την αυτοεκπλήρωση».
Δεν άργησε να γεννηθεί η υπερπροσωπική ψυχολογία , της οποίας προάγγελοι υπήρξαν τόσο ο Γιουνκ, όσο και ο Ασσατζιόλι και ο Μάσλοου. Αυτή η επαναστατική ψυχολογία αναπτύσσεται έντονα στην Αμερική από τη δεκαετία του '70 (άσχετα αν στη χώρα μας είναι ελάχιστα γνωστή) και επεκτείνει τα όρια της μελέτης στα επίπεδα της συνείδησης που υπερβαίνουν τα όρια του προσωπικού εγώ και της συμβατικής λογικής.
Σημαντικότεροι εκπρόσωποι του κλάδου είναι οι Stanislav Grof, Ken Wilber, Michael Washburn, Frances Vaughan, Roger Walsh, Stanley Krippner, Michael Murphy, Charles Tart, David Lukoff και Stuart Sovatsky.
Συμπερασματικά : οι μέθοδοι αυτογνωσίας, που δίνονται πλέον απλόχερα στις μέρες μας, είναι τρόποι αφύπνισης της συνείδησης του εαυτού, σε μια υπόσταση πλατύτερη από αυτό το πολύ περιορισμένο κέντρο που νιώθουμε σαν «εγώ». Ο άνθρωπος είναι ένα άνοιγμα μέσα από το οποίο, ολόκληρη η ενέργεια του σύμπαντος συνειδητοποιεί τον εαυτό της. Η σημερινή κρίσιμη κατάσταση του πολιτισμού καθιστά την αυτογνωσία αναγκαία και όχι μια εκλεπτισμένη πολυτέλεια για λίγους. Η προσωπική σωτηρία είναι στις μέρες μας άρρηκτα συνδεδεμένη με τη σωτηρία του συνόλου της ανθρωπότητας και του πλανήτη.
Σ' αυτούς που προβάλλουν διάφορες δικαιολογίες και καθυστερούν την είσοδό τους στην ατραπό της Αυτογνωσίας ο Επίκουρος τους απαντά :
«Ποτέ δεν είναι πολύ νωρίς, ούτε πολύ αργά για να γνωρίσει κανείς τη φιλοσοφία».
H Αλχημεία παραδόξως είναι ένα θέμα για το οποίο έχουν γραφτεί τόσα πολλά και όμως γνωρίζουμε πολύ λίγα. Είναι αλήθεια ότι η τέχνη της Αλχημείας μας είναι κυρίως γνωστή από τα έργα των Ευρωπαίων που ασχολήθηκαν μ'αυτήν. Η Αλχημεία όμως δεν είναι αποκλειστικότητα του δυτικού πολιτισμού. Πολύ σημαντική η γνώση που απέκτησαν οι Ευρωπαίοι από τα βιβλία του ισλαμικού κόσμου. Στην Ινδία και στην Κίνα η αλχημεία αποτελούσε μια γνώση που καλλιεργούσαν συστηματικά για αιώνες, είχε οργανική σχέση με τις κυριαρχούσες θρησκευτικές αντιλήψεις και βασιζόταν σε ένα βαθύ φιλοσοφικό υπόβαθρο.
Που γεννήθηκε η Αλχημεία; Είναι δύσκολο να απαντήσουμε. Κίνα, Αίγυπτος, Μέση Ανατολή, Ελλάδα. EL Kemeia (στα αιγυπτιακά σημαίνει «μαύρη γη»= η επιστήμη της μαύρης γης ή της πρώτης ύλης). Η παράδοση θέλει να ανέρχεται η Ερμητική Τέχνη στον προ φαραωνικό θεό-βασιλιά Ερμή. Σ'αυτόν αποδίδουν πολλά αλχημικά κείμενα μεταξύ των οποίων την περίφημη «Σμαραγδένια Πλάκα ( η σμαραγδένιο πίνακα), που χωρίς αμφιβολία είναι η πιο σύντομη περιγραφή του μεγάλου Έργου. Ένας θρύλος θέλει το κείμενο να το ανακαλύπτουν στρατιώτες του Μ.Αλεξάνδρου στα βάθη της Μεγάλης Πυραμίδας της Γκίζας, που υποτίθεται ότι ήταν ο τάφος του Ερμή. Θα ήταν ίδιος που χάραξε τις λίγες γραμμές που συνθέτουν την πλάκα με μια ακίδα διαμαντιού πάνω σε ένα σμαραγδένιο έλασμα. Είναι γνωστή η φράση : "Αυτό που είναι επάνω (στον ανώτερο κόσμο) είναι όπως αυτό που είναι κάτω (στον κατώτερο κόσμο) και αντίστροφα".
Εκτός από την Αίγυπτο αλχημιστικά κείμενα συναντούμε στην Ταοϊστική παράδοση και πιο πρόσφατα στην Αλεξάνδρεια με τον Ζώσιμο ( αρχές του 4ου αιώνα μ.χ.). Από την Αλεξάνδρεια μεταφέρθηκε στο Βυζάντιο (5ος αιώνας), πριν περάσει Άραβες. Από τον 7ο έως τον 11ο αιώνα η αλχημεία εισήχθη σε όλες τις χώρες που είχαν κατακτήσει οι Άραβες και ειδικά στην Ισπανία, που έγινε ένα από τα μεγαλύτερα ερμητικά Κέντρα. Υπάρχουν πολλοί που υποστηρίζουν ότι η Αλχημεία είναι μια μνήμη προκατακλυσμιαίας επιστήμης. Η Αλχημεία και η Αστρολογία θα ήταν λοιπόν μικρά κομμάτια μιας ξεχασμένης γλώσσας, βυθισμένης στο συλλογικό ασυνείδητο, ικανής να ξανανθίσει δια μέσου ορισμένων εμπνευσμένων ατόμων.
Διάσημοι αλχημιστές υπήρξαν οι Alberto Magno, Tomaso D'Aquino, Ruggero Bacone, Arnaldo da Villanoval, Raimondo Lullo, Michele de Nostre-Dame(Nostradamus), Cont di Saint Germain , Rabelαis, Erasmo da Rotterdam και πιο σύγχρονα ο Ι.Newton και ο περίφημος Fulcanelli.
Οι αλχημιστές είναι μοναχικοί τύποι. Ο καθένας λέει τα δικά του και με το δικό του τρόπο. Σπάνια έχουν μαθητές και η παράδοση φαίνεται πως είναι πενιχρή. Ούτε είχαν μυστικούς κύκλους. Ο καθένας τους δούλευε μόνος στο εργαστήριό του. Από την άλλη, δεν πολεμούσαν ο ένας τον άλλο. Αυτό ίσως να οφείλεται στο ότι η αληθινή αλχημεία, ποτέ δεν υπήρξε επιχείρηση ή σταδιοδρομία, αλλά ένα πραγματικό Έργο που ο άνθρωπος το εκτελούσε με σιωπηλή εργασία αυταπάρνησης. Φυσικά υπάρχουν καλοί και κακοί συγγραφείς στην αλχημική φιλολογία, όπως και σε κάθε άλλη. Υπάρχουν επίσης θεαματικά έργα, όπως και έργα ανισόρροπα και παραπλανητικά. Εύκολα ξεχωρίζει κανείς αυτά τα κατώτερα γραπτά από τις άφθονες συνταγές τους, την απρόσεχτη και χονδροειδή σύνταξή τους. τη μυστικοπάθειά τους, τη φοβερή τους ανοησία και την αναίσχυντη επιμονή τους στην κατασκευή του υλικού χρυσού. Τα καλά βιβλία ξεχωρίζουν από την επιμέλεια, τη φροντίδα και τη φανερή νοητική ακεραιότητα του συγγραφέα.
ΤαΔυτικά Αλχημιστικά κείμενα μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες:
Α) Βιβλία γραμμένα από τους ίδιους τους αλχημιστές, που είναι πολύ λίγα
Β) Σχόλια και ερμηνείες των μη αλχημιστών και που είναι πολυπληθή
Ο κανόνας της πειθαρχίας των αλχημιστών επέβαλε την ανάγκη του μυστικού : τα αυθεντικά αλχημιστικά κείμενα αποκαλύπτουν κάτι σ'εκείνον που ήδη γνωρίζει το κλειδί της ανάγνωσης, με το οποίο γίνονται κατανοητά τα μηνύματα κρυμμένα πίσω από σύμβολα και εκφράσεις, προφανώς παράλογες και ακατανόητες. Γράφει ο Arteficio: « ...Φτωχέ ανόητε! Είσαι τόσο αφελής να πιστεύεις ότι σου διδάσκουμε ανοιχτά και ξεκάθαρα το πιό μεγάλο και πιο σπουδαίο των μυστικών; Εγώ σε διαβεβαιώνω ότι όποιος θελήσει να ερμηνεύσει αυτό που οι Φιλόσοφοι έγραψαν κατά λέξη θα βρεθεί χαμένος στους μαίανδρους ενός λαβυρίνθου από τον οποίο δεν θα μπορέσει να βγει, γιατί δεν θα έχει το νήμα της Αριάδνης να τον οδηγήσει στην έξοδο». Να βρει κανείς το επιθυμητό νήμα της Αριάδνης, παρά τις δυσκολίες είναι εντούτοις δυνατό. Αρκεί να ξέρει πως να ψάξει.
O αλχημιστής Μ.Σεντιβόγκιους (1566-1646), στο βιβλίο του «Το Νέο Φως της Αλχημείας», μας δίνει μια πολύ χρήσιμη πυξίδα για να μη χαθούμε μέσα στο λαβυρινθικό αλχημικό ταξίδι : «...Γιατί αν μπορούσατε να στρέψετε το αυτί σας στις διδασκαλίες της Φύσης, θα ήσαστε αμέσως σε θέση να ελευθερωθείτε από την κηδεμονία των τυπωμένων τόμων. Κατά τη γνώμη μου είναι καλύτερα να μαθαίνουμε από τον ίδιο το δάσκαλο παρά από τον μαθητή του. Ο ένας συγγραφέας εξηγεί τονάλλο. Μερικοί, όμως περιβάλλονται τόσο έντονα από τις δυσκολίες μιας ακατανόητης ορολογίας, ώστε είναι σχεδόν αδύνατον να τους κατανοήσουμε, εκτός και αν τους διαβάσουμε δίπλα-δίπλα με τα γεγονότα της Φύσης. ....Να ξέρεις ότι η Φύση είναι αξιοθαύμαστα απλή και ότι το χαρακτηριστικό σημάδι μιας παιδικής απλότητας είναι αποτυπωμένο πάνω σε κάθε τι που είναι αληθινό και ανώτερο στη Φύση. Αν θέλεις να μιμηθείς τη Φύση πρέπει να πάρεις την απλότητά της σαν πρότυπο σου σε όλες τις εργασίες της Τέχνης ».
Ο Άγγλος Μοναχός Ruggero Bacone : « Η Αλχημεία είναι μια επιστήμη που διδάσκει την παραγωγή μιας ουσία ή ελιξίριο ( elisir), που όταν προβάλλεται πάνω σε ευτελή μέταλλα τα μεταβάλλει σε πολύτιμα, την ίδια στιγμή της προβολής.
Αυτή είναι η Τετρακτύς των αρχαίων: τά τέσσαρα στοιχεία ή ριζώματα κατά τόν Πυθαγόρα και την Ορφικοπυθαγόρεια Παράδοση. Η διαδικασία της μεταστοιχειώσεως ανήκει εις την Τετρακτυϊκή γνώση. Μέ την μέθοδο αυτή διευκολύνεται η διέλευση εκ του φυσικού, ορατού πεδίου εις το μυστικό, της υψηλής νοήσης των αιωνίων, άφθαρτων, αγέννητων και αθάνατων Πλατωνικών Ιδεών.
Δίπλα στους πραγματικούς Αλχημιστές, που ονομάζονται Adepti (Μεμυημένοι) και Artisti (Καλλιτέχνες : δηλαδή αυτοί που κατείχαν την Τέχνη), υπήρξαν 2 άλλες κατηγορίες ανθρώπων που προσπαθούσαν να μεταλλάξουν τα μέταλλα :
Α) Οι «φυσικτές» αρχικά και β) Οι σύγχρονοι «alchimisti» στη συνέχεια.
Στην άκρη της Μεγάλης Τέχνης οι «φυσικτές» αποτελούσαν μια κατώτερη τάξη στην οποία υπήρχαν τσιαρλατάνοι, τρελοί,απατεώνες, μάγοι, μέντιουμ, πρώην κλεφτοκοτάδες, πονηροί ζητιάνοι και κυρίως εκείνοι οι ανόητοι υπηρέτες του εργαστηρίου, που νόμιζαν ότι είχαν κλέψει από τους αλχημιστές μέρος από τα μυστικά τους.
Οι αλχημιστές μιμούμενοι τη Φύση στην αργή της εξέλιξη προχωρούσαν σε ατελείωτες διαδικασίες που διαρκούσαν μήνες και χρόνια. Οι φυσικτές, άνθρωποι ξεδιάντροποι, σπρωγμένοι από τη μισαρή δίψα του χρυσού, δεν μπορούν να παραδοθούν σε τόσο μεγάλη αναμονή : στην άγνοιά τους νόμιζαν ότι μπορούσαν να αντικαταστήσουν την αργή δράση του χρόνου με την υπερβολική θέρμανση των φούρνων τους και έτσι συχνά μιά έκρηξη ερχόταν να τελειώσει άδοξα την προσπάθειά τους.
Να ποιό είναι το μυστικό της Αλχημείας κατά τον Fulcanelli :
Από το βιβλίο του «Dimore Filosofali» (Φιλοσοφικοί Οίκοι) : « Υπάρχει ένα μέσον χειρισμού της ύλης και της ενέργειας κατά τρόπον ώστε να παραχθεί αυτό που οι σημερινοί επιστήμονες θα ονόμαζαν ένα «πεδίο δυνάμεων». Αυτό το πεδίο επιδρά πάνω στον παρατηρητή και τον θέτει σε μια πλεονεκτική θέση απέναντι στο σύμπαν. Από αυτή την πλεονεκτική θέση έχει πρόσβαση σε πραγματικότητες που ο χωροχρόνος, η ενέργεια και η ύλη μας αποκρύβουν συνήθως. Αυτό είναι που εμείς ονομάζουμε «Μεγάλο Έργο». Αλλά η Φιλοσοφική Λίθος; Η παρασκευή του χρυσού; Αυτές δεν είναι παρά εφαρμογές, ειδικές περιπτώσεις. Το ουσιαστικό δεν είναι η μετάλλαξη των μετάλλων, αλλά αυτή του ίδιου του πειραματιζόμενου. Είναι ένα αρχαίο μυστικό που κάθε αιώνα αρκετοί άνθρωποι επανακαλύπτουν».
Ένας ανάλογος αφορισμός ανήκει στον Παρακέλσο ή Philipp Theophrast Von Hohenheim, φαρμακοποιό, αλχημιστή και ροδόσταυρο (1493-1541) : « Η Αλχημεία χρησιμεύει για να διαχωρίσουμε το αληθινό από το ψεύτικο».
ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ :
1. Ο Εγωιστικός νους είναι περίεργος, βιαστικός, ειδικά όταν καταδιώκεται από την τίγρη του πόνου, αλλά η Τέχνη δεν μπορεί να την μάθει κανείς με την απλή περιέργεια ή μέσα σε λίγες ώρες.
2. Ίσως ελπίζεις ότι θα εμπλουτίσεις την προσωπικότητά σου με γνώσεις, ισχύ και δυνατότητες. Γνώριζε ότι η Αθανασία μπορεί να αποκτηθεί μόνο από τις στάχτες του κατώτερου εαυτού.
3. Για να αρχίσει κανείς την εξόρυξη από τη σπηλιά του χρυσού, χρειάζεται έστω και μια ελάχιστη ποσότητα «Απολλώνιας-Ηλιακής Ενέργειας», εν απουσία της οποίας το Έργο θα οδηγούσε σε σοβαρές συνέπειες.
4. Μην ανάψεις τον φιλοσοφικό φούρνο, εαν δεν ξέρεις να ελέγχεις και να κατευθύνεις τον κεραυνό!..
5. Αν δεν είσαι ώριμος : το φίδι του χρόνου σ'αγκαλιάζει και σε μαγεύει.
Αν δεν είσαι έτοιμος: η αβεβαιότητα σου προσφέρει αναβολές.
Αν δεν αγαπάς την Τέχνη: η σκέψη διασκορπίζεται σε χίλιες σπίθες.
Αν δεν τολμάς : ο φόβος σε καταδικάζει σε αποτελμάτωση.
Να Φλέγεσαι-Να Γνωρίζεις- Να Τολμάς- Να Σιωπάς
Volere-Sapere-Osare- Tacere
*Όταν μιλάμε για «θέληση», δεν σημαίνει ότι πρέπει να δημιουργείς μια προσπάθεια, μια ένταση, σαν να βρισκόσουν μπροστά σε ένα εμπόδιο. Η πραγματική θέληση είναι ελεύθερη από ένταση, από πίεση, από νευρική υπερένταση. Αυτή είναι κάτι που γεννιέται στον κόσμο των μη αντιστάσεων,έξω από τις χωροχρονικές διαστάσεις. Είναι μια πράξη ελεύθερη,αθώα, λεπτή, ξηρά. Είναι το πέταγμα του χελιδωνιού, που διασχίζει τον ουρανό με την τέλεια ακινησία των φτερών του.
6. Γνώριζε ακόμη : από την στιγμή που εισχωρήσεις στην εμπειρία (και όχι απλά στη θεωρία) δεν μπορείς να επιστρέψεις πίσω: ή ξεπερνάς την Άβυσσο ή χάνεσαι μέσα της (σε καταπίνει)
7. Ποιό άτομο είναι ικανό να μπει σ'αυτή τη διαδικασία μεταμόρφωσης; Ποιά προσόντα πρέπει να έχει;
P.Kausik : « Η μοναδική ιδιότητα που ένας νους πρέπει να διαθέτει για να τολμήσει την μεταμόρφωση είναι η συνειδητοποίηση ότι σ'ολόκληρη τη ζωή του δεν υπάρχει τίποτα το αξιόλογο και το σπουδαίο. Εαν πιστεύετε ότι στη ζωή σας υπάρχει ακόμα κάτι το αξιόλογο μην αρχίσετε αυτό το περιπετειώδες και επικίνδυνο ταξίδι. Εάν πιστεύετε ότι υπάρχει μια γυναίκα ή ένας άντρα,ς που σας περιμένει σε κάποιο μέρος για να σας κάνει ευτυχισμένους ή ότι η τύχη μπορεί να σας χαρίσει πλούσια και ευχάριστη ζωή, είναι καλύτερα να περιμένετε πρώτα να διαλυθούν αυτές οι ψευδαισθήσεις. Έως ότου ελπίζετε σε κάποιο μελλοντικό συμβάν, δεν είστε στο σωστό δρόμο.
Θα είστε έτοιμοι για το Αλχημικό Έργο, μόνο όταν δείτε ότι η ζωή που ζείτε από το πρωί ως τη νύχτα, στο δρόμο ή στο τιμόνι μιαςRolls-Royce, είναι ανόητη, χυδαία και ασήμαντη. Το μόνο άτομο κατάλληλο να ξεκινήσει ένα τέτοιο ταξίδι είναι αυτό που κατάλαβε ότι δεν έχει πια τίποτε να χάσει. Οτιδήποτε μπορεί να καταστραφεί δεν έχει σημασία».
Εκτός από την αλληγορία των μετάλλων θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε ένα άλλο, οποιοδήποτε παράδειγμα για να περιγράψουμε τις φάσεις της αυτοπραγμάτωσης . Π.χ. μια συνταγή μαγειρικής, όπου ακατέργαστα υλικά μετατρέπονται σ' ένα εύγευστο έδεσμα, οδηγίες συναρμολόγησης μιας συσκευής, την «τέχνη συντήρησης της μοτοσυκλέτας» όπως περιγράφεται στο μπεστ- σέλερ του Ρόμπερτ Πίρσινγκ ή ένα ταξιδιωτικό χάρτη που μας υπόσχεται ένα εξωτικό προορισμό. Θυμηθείται τους 10 ταύρους ζεν, την ιστορία με τον επιστάτη, το αφεντικό και τους υπηρέτες που χρησιμοποιεί ο Γκουρτζίεφ ή τους δώδεκα άθλους του Ηρακλή, την Αργοναυτική εξτρατεία, το έπος του Γκιλγκαμές, τη μυητική περιπλάνηση του Οδυσσέα, τη Θεογονία του Ησίοδου, τα στάδια της εξόδου από το σπήλαιο του Πλάτωνα και τόσα άλλα παραδείγματα. Ολόκληρη η αρχαιοελληνική μυθολογία μπορεί να διαβαστεί ώς ένα μυητικό βιβλίο αυτογνωσίας και αλχημικής αυτοϋπέρβασης.
To Mέγα Έργο παρ'ότι είναι μια μοναδική ενιαία διαδικασία χωρίζεται, για διδακτικούς σκοπούς, σε επτά στάδια που εμπίπτουν σε τρεις περιόδους της Αυτογνωσιακής πορείας.
Συμβολίζεται από το κοράκι και από τον αποκεφαλισμό: θάνατος του κοινού ανθρώπου. Αντιστοιχεί και στον άθλο του Ηρακλή,στον υδροχόο, που καθάρισε τον κόπρο από τους σταύλους του Αυγεία.
Κάθαρση του κοινού πυρός και Σταθεροποίηση του Φιλοσοφικού Υδραργύρου.
Αυτή η φάση διακρίνεται σε τρία στάδια :
1.Calcination=ασβεστοποίηση=πυράκτωση=αποτέφρωση
Xημική διεργασία κατά την οποία ένα υλικό θερμαίνεται σε υψηλή θερμοκρασία, αλλά χαμηλότερη από το σημείο τύξης, ούτως ώστε να απελευθερωθούν όλα τα αέρια συστατικά. Αξιοποιείται στην παραγωγή του ασβέστη (εξ'ου και το όνομα calce=ασβέστης), του τσιμέντου και του γύψου. Χρησιμοποιείται επίσης στο πρώτο στάδιο εξαγωγής μετάλλων από διάφορα μεταλλεύματα. Είναι μια διαδικασία που ακολουθείται και στα εργαστήρια παραγωγής οργανικών και ανόργανων βαφών και ιαμάτων . Από τις οργανικές ενώσεις αποβάλλονται το διοξείδιο του άνθρακα και το νερό.
Στην αλχημεία θέρμανση της ουσίας μέχρι που αυτή να γίνει στάχτη. Στο αλχημικό πείραμα η πυράκτωση αντιπροσωπεύεται από το θειικό οξύ, το οποίο οι αλχημιστές το έφτιχναν από μια φυσική ουσία που ονόμαζαν ¨βιτριόλι''.
ΕΡΜΗΝΕΊΑ: Συμβολίζει την καταστροφή του «εγώ» με την έννοια του εγωκεντρισμού και των προσκολήσεων στον υλικό κόσμο. Η πυράκτωση αρχίζει από το κέντρο (τσάκρα) στη βάση της σπονδυλικής στήλης. Μέταλλο : μόλυβδος, Πλανήτης : Kρόνος. Ο Κρόνος, όπως και ο θάνατος παριστάνεται να κρατά στο ένα χέρι το δρεπάνι και στο άλλο μια κλεψίθρα : θάνατος στον χρόνο και αναγέννηση στο άχρονο...
Λαμβάνει χώρα στο κέντρο των γεννητικών οργάνων. Μέταλλο : Κασσίτερος, Πλανήτης Δίας
3. Separation(διαχωρισμός) : Η απομόνωση των διάφορων μερών με φιλτράρισμα και πέταγμα του μη αυθεντικού και χωρίς αξία υλικού, παρομοίως με την επεξεργασία των φυτικών ουσιών.
Στο αλχημικό πείραμα, ο Διαχωρισμός αντιπροσωπεύεται από το ανθρακικό νάτριο το οποίο διαχωρίζεται από το νερό και φαίνεται σαν λευκή σόδα. Οι αλχημιστές ονόμαζαν αυτή την ένωση «Νάτρον», όνομα με το οποίο εννοούσαν την τάση όλων των αλάτων να σχηματίζουν στερεά σώματα ή ιζήματα.
Σχετίζεται με το Κέντρο της κοιλιάς (ηλιακό πλέγμα), την αναπνοή, τη νέα ενέργεια στο σώμα και την ανανέωση. Μέταλλο : σίδηρος. Πλανήτης: Άρης
Ο Διαχωρισμός είναι η διεργασία του σπασίματος των δεσμών που εμποδίζουν την πρόσβασή μας στην Αληθινή μας φύση και αποκλείουν το εσωτερικό φως από το να λάμπει.
Το ψυχικό εγώ που χαρακτηρίζει το kama-manas (κοινός υδράργυρος) διαχωρίζεται από το πυκνό φυσικό σώμα (Θ) και βρίσκεται στην υπερφυσική αστρική σφαίρα. Μια παρόμοια αλλαγή κατάστασης ( φυσική κατάσταση των περισσότερων ανθρώπων μετά το θάνατο του φυσικού σώματος) δεν μεταβάλλει ούτε την συνείδηση, ούτε την κατεύθυνση του ατόμου. Αυτή η κατάσταση παραμένει μέσα στα στενά προσωπικά όρια και αποτελεί μόνο μια διεύρυνση της ότου ενεργεί κανείς σ'αυτό το επίπεδο δεν έχει επιτευχθεί ο Αλχημικός ή μυητικός θάνατος, ή θάνατος των φιλοσόφων, που είναι μετάλλαξη. Spagiria = η απλή μετάλλαξη του κοινού μολύβδου σε κοινό χρυσό.
1. Συγκένρωσε αυτό που είναι διασκορπισμένο σ'εκείνο τον τόπο χωρίς χαρά. Επανόρθωσε το εσωτερικό ελάττωμα και πέταξε προς το Πυρ της πληρότητας.
2. Κάθισε, ηρέμισε το νού και διαλογίσου βαθειά σ'αυτό που σε σπρώχνει να σκέπτεσαι, να προβάλεις γεγονότα-πράγματα, να συγκεντρώνεις υπεροψία, διασημότητα, αξία (στα μάτια των άλλων), ματαιοδοξία, υλικό πλούτο και πλούτο γνώσεων.
3. Aκολούθησε την ενέργεια της ευχαρίστησης ή του πόνου. Παρατήρησέ τα όλα, όπως θα μπορούσες να παρατηρήσεις ένα εξωτερικό αντικείμενο που βρίσκεται μπροστά σου.
4. Να είσαι σταθερός στην πρακτική της παρατήρησης : για μέρες, μήνες ή χρόνια. Παρατηρώντας να παραμένεις αποταυτισμένος παρατηρητής, σταθερό κεντρικό ηλιακό σημείο στην ίδια σου την σεληνιακή παλίρροια (άμπωτη-πλημμυρίδα). Πρέπει να είσαι σαν τον ήλιο που στρέφεται γύρω από τον εαυτό του. Δεν πρέπει να παρασύρεσαι από τις τιτάνιες δυνάμεις που υπάρχουν στο ψυχικό σου διάστημα ή στο «Ερμητικό σου Δοχείο».
Αν επιμείνεις η επαναποκτηθείσα «ηλιακή ισχύς» θα διαλύσει τις σεληνιακές δυνάμεις που σε συμπιέζουν μέχρι την τελική τους διάλυση.
5. Η παρατήρηση πρέπει να κατευθύνεται στις «αντιδράσεις», στις διαδικασίες που γεννούνται μέσα σου από ένα συγκεκριμένο ερέθισμα.Έτσι παρτήρησε π.χ. την ενέργεια-ευχαρίστηση της λαιμαργίας πως γεννιέται, πως εξαπλώνεται στη συνείδηση και πως ωριμάζει ως την αντικειμενική της έκφραση. Παρατήρησε την ενέργεια του σεξουαλικού πυρός πως γεννιέται, πως σε καταλαμβάνει, πως σε συμπιέζει, πως σε κυριεύει. Παρατήρησε το πυρ της αυτοεπιβεβαίωσης ή της ματαιοδοξίας κ.λ.π. πως γεννιούνται, ωριμάζουν και σε καθορίζουν.
6. Στην καθαρή παρατήρηση, το πυρ του νου πρέπει να σιωπήσει : Οι ακτίνες του πρέπει να διαλυθούν , ο εσωτερικός μονόλογος εμποδίζει την καθαρή παρατήρηση. Η σκέψη ανοίγει, επομένως κλείσε ερμητικά την πόρτα.
7. Όταν ακούς ένα μουσικό κομμάτι, πρέπει να ακούς χωρίς παρεμβολές σκέψεων, διαφορετικά δεν ακούς. Να είσαι προσεκτικός, βαθειά προσεκτικός στην παρούσα στιγμή. Ούτε πρέπει να χάνεσαι στο αντικείμενο της παρατήρησης. Πρέπει να είσαι του γεγονότος της και της αλχημικής διεργασίας. Πρέπει πάνω απ'όλα να έχεις το κουράγιο να παρατηρήσεις με ΑΜΕΣΟ ΤΡΟΠΟ τις εφήμερες φωτιές που έχεις ανάψει και συντηρείς. Αυτή η διαδικασία αποτελεί την «ΚΑΘΟΔΟ ΣΤΟΝ ΑΔΗ». Ο «σπόρος» μας πρέπει να θαφτεί, πρέπει να πεθάνει για να γεννηθεί σε ΝΕΑ ΖΩΗ.
8. Πριν επιχειρήσεις τον «πλήρη διαχωρισμό» πρέπει να καθαρίσεις (διαλύσεις) την ουσία, επιβαρυμένη και μεταμορφωμένη σε μόλυβδο από το το πήξιμο συγκεκριμένων δυνάμεων και να σταθεροποιήσεις το «Κέντρο της Υδραργυρικής Συνείδησης» ή Υδραργυρικό πυρ (Μαγνητικό Κένρο).
9. Να γνωρίζεις ότι οι πρωταρχικές φάσεις είναι οι πιό σημαντικές, αλλά συχνά υποτιμούνται και φθάνει κανείς στο άνοιγμα της Πύλης χωρίς την απαραίτητη «Αξιοπρέπεια». (Αξιοπρέπεια είναι να ζεις και να παρατηρείς με μάτι ισορροπημένο, με θετική αποστασιοποίηση. Είναι και το να μην εκπλήσσεσαι από τίποτε, γιατί κάθε πράγμα είναι στη σωστή θέση. Η αξιοπρέπεια ανήκει σ'εκείνον που αν και ζει στον κόσμο δεν είναι αυτού του κόσμου. Η αξιοπρέπεια δεν είναι μια έννοια, αλλά ένας τρόπος Ύπαρξης, που υπερβαίνει κάθε δυισμό ψυχολογικό (και το ίδιο το καλό-κακό).
10. Εαν παρατηρώντας δεις ότι παρασύρεσαι από το δάγκωμα του «Λεπιδωτού Δράκου» μη πας πάρα πέρα. Αναγνώρισε ότι δεν είσαι έτοιμος. Αν συνεχίσεις το έργο θα βρεθείς μπλεγμένος μέσα στις πολύπλοκα χαοτικές προβολές του Δράκου. Για να αρχίσεις να βγάζεις τον Χρυσό από τη δική σου «σπηλιά»χρειάζεται ένα ελάχιστο κομμάτι Ηλιακότητας.
11. Αυτόν τον Δράκο πρέπει να τον αντιμετωπίσεις, γιατί αυτός δίνει την αρχή στο Έργο. Κάτω απ'αυτόν κοίτεται δυνάμει η πρώτη αλχημική (ή φιλοσοφική) ύλη.
12. Εαν ξέρεις να παρατηρείς, θα αντιληφθείς πως οι κατώτερες αποκρυσταλλωμένες φωτιές αναμένες και αυτοτροφοδοτούμενες, θα μειωθούν σε ισχύ και προωθητική δύναμη. Ταυτόχρονα θα μπορέσεις να πειραματιστείς την σταθεροποίηση ή την ακινητοποίηση του Υδραργυρικού πυρός.
13. Θυμήσου ότι οι Αλχημικές φάσεις δεν διαχωρίζονται αυστηρά, αλλά επικαλύπτονται.
14. Για να παρατηρήσεις χρειάζεται να τοποθετηθείς στη σωστή εστιακή απόσταση από το αντικείμενο της παρατήρησης. Εαν υπάρχει μεγάλη απόσταση αυτό δεν διακρίνεται, εαν υπάρχει μεγάλο πλησίασμα το αντικείμενο είναι θολό, ασαφές. Αυτό είναι το έργο της εξισορρόπησης του Υδραργυρικού (ή ηλιακού) Κέντρου, που αφ'ενός πρέπει να απαγκιστρωθεί από την ταύτιση με τις μορφές του κατώτερου πυρός, να διαχωριστεί, να ξεφύγει από το αγκάλιασμα του Δράκου. Από την άλλη πρέπει να βρεί μια σταθερότητα ώστε να παρατηρεί χωρίς να παρασύρεται από τις κινήσεις των μεταλλικών συμπλεγμάτων (κινήσεις αποκρυσταλλωμένων ψυχικών οντοτήτων, θετικών ή αρνητικών : συλλογικά αρχέτυπα).
1)Σεληνιακός υδράργυρος(εγώ)-----2)Φιλοσοφικός Υδράργυρος(ψυχή =παρθένα Θεά=το φως που νερό δεν μπορεί να σβύσει)----3)Καθαρό Πνεύμα (Χρυσός).
15. Το τιτανικό διάστημα κατοικείται από οντότητες κρυσταλλωμένες διαφόρου ποιότητας. Μερικές από αυτές τις οντότητες θα μπορούσαν να παρουσιαστούν στη συνείδηση του παρατηρητή, που, μη παραμένοντας σταθερή και ακίνητη στον εαυτό της, θα μπορούσε να απορροφηθεί, πιστεύοντας αυτό που στην πραγματικότητα δεν είναι. Η οντότητα μπορεί να είναι θετική ή αρνητική. Μπορεί να είναι η εικόνα του Μεσσία, του πολεμιστή, το πνεύμα της φυλής. Μπορεί να είναι η δύναμη της ίδιας της οργανικής ουσίας και γι αυτό η συνείδηση θα αισθανθεί σαν ένα γιγάντιο οργανικό σώμα, κ.λ.π. Πρόσεχε και παρέμεινε πάντα ήρεμος, γαλήνιος, πάντα παρών και απαθής παρατηρητής. * Εσύ δεν είσαι το παρατηρούμενο προίόν,ακόμα και αν αυτό το προϊόν μπορεί να παρουσιαστεί με την ελκυστική προοπτική της επιτυχίας.
16. Ο ολικός διαχωρισμός μπορεί να γίνει όταν οι κατώτερες φλόγες σβήσουν : να διαχωρίσεις πριν επανορθώσεις και σταθεροποιήσεις, σημαίνει να οδηγείσαι στον κόσμο των σκιών και όχι των Θεών. Η ύλη του Έργου πρέπει πρώτα να καθαριστεί, να πληθεί, να ξασπρίσει ή να απανορθωθεί. Ο χρυσός δεν μπορεί να εξαχθεί γιατί η ουσία έχει βαρύνει από το στοιχείο Μόλυβδος. Αυτό το μέρος του έργου ονομάζεται και αποτέφρωση γιατί η Ουσία κάτω από τη δράση του πυρός, εγκαταλείπει τις προσμείξεις και τα εύλεκτα υλικά.
17. Εκείνος που συγκεντρώνεται και απορροφάται γύρω από τον Κεντρικό Υδραργυρικό Πόλο, δεν επιζητεί πλέον εξωτερικά και χονδροειδή ερεθίσματα. Όποιος ξέρει να εξουδετερώνει την εξωστρεφή ροπή των δυνάμεων, επιστρέφει στην Πρωταρχική Ολική Κατάσταση και δοκιμάζει τη Θεία (Sulfurea) χαρά της Αρμονίας.
18. Η ταύτιση και η απορρόφηση του Ηλιακού Υδραργυρικού Κέντρου με την ουσία-μητέρα (matermateria) Θ, σε έχει φέρει σε μια θέση σεληνιακής συμπίεσης. Είναι η πτώση. Θειάφι (Ζολφο) και υδράργυρος θάφτηκαν στον φιλοσοφικό τάφο (σπήλαιο του Πλάτωνα). Πρέπει λοιπόν, να ξυπνήσουμε συνθλίβοντας το σωματικό άλας, διαμέσου της προβολής του Πρωταρχικού Πυρός.
19. Η μεταφυσική άγνοια σε γέμισε με ανοιχτές πληγές. Τι κάνεις; Προσπαθείς να θεραπευτείς με το ύπουλο φάρμακο-ναρκωτικό της ευχαρίστησης;
Δεν έχεις καταλάβαίνεις...
20. Ευλογημένος εκείνος που ξέρει να κατασκευάζει ένα «τάφο» με τα ίδια του τα χέρια. Ο θάνατοςτων Σοφών δεν είναι ο θάνατος εκείνων που αγνοούν την Τέχνη. (Πέθανε πριν πεθάνεις, για να μη πεθάνεις όταν πεθάνεις (μυητικός θάνατος) .
21. Την Θεά-Ύλη πρέπει να την επανορθώσεις, να την καθαρίσεις και να την ανυψώσεις στον Ουρανό. Η χαοτική κίνηση της Μαύρης θεάς πρέπει να δαμαστεί, να ρυθμοποιηθεί και να σταματήσει. Η επιθυμία-πάθος -συμπιέζουν. Η αυτοεπιβεβαίωση, η ματαιοδοξία και η υπεροψία : δένουν. Πρέπει να κατευνάσεις τη δίψα που ζητάει «κοινό νερό». (βλ.Ευαγγέλιο: Κανά : εγώ θα σου δώσω το νερό με το οποίο δεν θα ξαναδιψάσεις)
22. Το σώμα του πάθους (ασταθής ψυχή) είναι ένα κράμα από «υγρές» φωτιές, που σε δένουν στο αντικείμενο γεγονός της επιθυμίας-πάθους. Αυτό το ελκτικό-απωθητικό πυρ πρέπει να το υποτάξεις και να το εξουδετερώσεις. Αυτό το κράμα πρέπει να το διασπάσεις. Αναβλίζει τότε μια «υδραργυρική αισθαντικότητα», ελεύθερη, ελαφριά και όμως σταθεροποιημένη, η οποία παρατηρώντας δεν έλκεται από τη βαρύτητα των μετάλλων. Σ'αυτή την κατάσταση μπορείς και να δράσεις, εάν το νομίζεις, αλλά σαν αληθινός Αρχιτέκτονας.
Muladara : Θ (κέντρο του κόκυγα) Aυτοεπιβεβαίωση σαν Ψυχοφυσικό εγώ
Tο νοητικό πυρ κάτω από την επιρροή αυτών των κατώτερων εστιών, δρά για την ικανοποίησή τους, καθιστώντας την ψυχική ενέργεια ευαίσθητη και επιρρεπή σ'αυτή τη γραμμή δράσης και έκφρασης. Ο ψυχισμός έτσι διαποτισμένος και κορεσμένος, επιζητεί συνεπώς την επανάλειψη αυτής της συμπεριφοράς. Η συνεχής επανάλειψη ενισχύει τους μηχανισμούς της προσωπικότητας. Γίνεται έτσι αντιληπτό πως η συνείδηση (ο καθαρός Υδράργυρος) έχει εγκλοβιστεί κάτω από την εξουσία της σεληνιακής ισχύος.
ΙΙ.ΟPERA AL BIANCO ( ALBEDO)Λεύκανση
Συμβολίζεται με τον άσπρο κύκνο , την Aurora την Ρωμαϊκή θεότητα της αυγής, την βάπτιση με την λευκή περιστερά (χριστιανικός συμβολισμός). Στο μικρόκοσμο της φύσης του ανθρώπου η Ψυχή είναι ο αντιπρόσωπος ή Αντιβασιλέας του Δημιουργού. Αυτή κυβερνά το νου και ο νους κυβερνά το σώμα.
Περιλαμβάνει τα στάδια 4,5 και 6
4. Conjunction= Ένωση, Σύνδεση. Η επανένωση των στοιχείων που διασώθηκαν από τη διεργασία του Διαχωρισμού και η δημιουργία μιάς νέας ουσίας, του νιτρικού καλίου, την οποία οι αλχημιστές ονόμαζαν «Άλας». Το αδρανές ίζημα παρομοιαζόταν σαν παιδί που γεννιέται.
Η σύνδεση -ένωσ
η των θηλυκών και αρσενικών κομματιών της προσωπικότητας (δεξί και αριστερό ημισφαίριο) σε ένα νέο οργανικό όλον. Ο αληθινός Εαυτός είναι Ερμαφρόδιτος. Οι αλχημιστές αναφέρονταν σ'αυτό το στάδιο σαν την «Ελάσσονα Λίθο», μετά το οποίο ο αναζητητής μπορεί να δει καθαρά τι απαιτείται για την επίτευξη μιας διαρκούς και μονιμότερης φωτισμένης κατάστασης συνείδησης.
Η διεργασία αυτή λαμβάνει χώρα στο κέντρο της καρδιάς. Μέταλλο : χαλκός, πλανήτης : Αφροδίτη. Η Αφροδίτη γενιέται από τον αφρό της θάλασσας.
5. Fermentation= Ζύμωση. Η Ζύμωση είναι διεργασία σε δύο βήματα : αρχίζει με τη Σήψη του ερμαφρόδητου «παιδιού» με αποτέλεσματον θάνατό του και την ανάστασή του σε ένα νέο επίπεδο ύπαρξης. Στη συνέχεια η Ζύμωση συνεχίζεται με την εισροή νέας Ζωής στο προϊόν της Ένωσης για να το ενδυναμώσει και να εξασφαλίσει την επιβίωσή του.
Η διεργασία αυτή αρχίζει με την έμπνευση της πνευματικής δύναμης Άνωθεν που αναζωογονεί, ενεργοποιεί και φωτίζει τον Αλχημιστή. Η άφιξη αυτή προαναγγέλεται από φωτεινή παρουσία χρωμάτων και γεμάτα νόημα οραμάτων, γνωστή σαν «Ουρά του Παγωνιού».
Η Ίρις, πεμπτουσία των στοιχείων,
ο Αιθήρ των Πυθαγορείων,
πραγματοποιεί διά του ονόματός της
την σύνδεση όλων των στοιχείων
εις το ανώτερο νοητικό του φιλοσόφου
Η Ίρις είναι στη Θεογονία του Ησίοδου κόρη του Θαύμαντα (αέρα, φιλοσοφική απορία-θαυμασμός του νοητικού) και της Ηλέκτρας, του πυρός (ανώτερου νοητικού).Ο θαύμας με τη σειρά του είναι γιος του Πόντου (ύδωρ=συναίσθημα) και της Γης. Σύνδεσις ουρανού και γής η Ίρις, είναι κατά τόν Πλάτωνα η φιλοσοφία.
Ανέβασμα της κουνταλίνι (ή τσι) στο κέντρο του λαιμού.
Μέταλλο :Υδράργυρος των φιλοσόφων. Πλανήτης: Ερμής
6. Distillation=Aπόσταξη.Ο βρασμός και η συμπύκνωση του διαλύματος που προήλθε από τη Ζύμωση για την αύξηση της καθαρότητας και της αγνότητάς του (όπως η απόσταξη κρασιού για φτιάξιμο κονιάκ). Ο εξευγενισμός των ψυχικών δυνάμεων που είναι απαραίτητος για να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξουν «ακαθαρσίες» από τον εγωκεντρισμό. Η προσωπική Απόσταξη αποτελείται από μια μια ποικιλία ενδοσκοπικών τεχνικών, οι οποίες ανεβάζουν τα ενδοψυχικά περιεχόμενα στο ανώτατο δυνατό επίπεδο, ελεύθερα από ευσυγκινησίες και συναισθηματισμούς.
Η Απόσταξη κορυφώνεται στο Τρίτο Μάτι, στη δυναμική περιοχή μεταξύ των αδένων της υπόφυσης και επίφυσης, στο Κέντρο μεταξύ των Φρυδιών.
Μέταλλο : Άργυρος, Πλανήτης : Σελήνη
Μερικοί διακρίνουν μια ακόμη φάση πριν από την Κόκινη:
OPERA AL GIALLO (citrinitas) ή Χαntosi Περίοδος κιτρινίσματος. Οι περισσότεροι όμως την ταυτίζουν με την Τρίτη ή Rubedo. Ta χρώματα και τα σύμβολα χρησιμοποιούνται,όπως είπαμε από τους αλχημιστές με μεγάλη ελευθερία. Συνίσταται στην απόκτηση της καθαρής συνειδητότητας πέρα από τον χώρο-χρόνο.
ΙΙΙ. ΟPERA AL ROSSO (Rubedo) Περίοδος του κοκκινίσματος.
Συμβολίζεται με τον Φοίνικα
Μέταλλο χρυσός, Πλανήτης : Ήλιος, στον χριστιανισμό αντιστοιχεί με την ανάσταση του Χριστού, με το «ένδοξο σώμα» .
Περιλαμβάνει το τελικό στάδιο:
7.Coagulation(Συμπύκνωση)
Φτιάξιμο της Φιλοσοφικής Λίθου ή Διαμαντένιου Σώματος. Καθίζηση του εξευγενισμένου και αποκαθαρμένου φυράματος από την προηγούμενη διεργασία. Στο χημικό Πείραμα αντιπροσωπεύεται από την ουσία Red Pulvis Solaris, η οποία είναι κόκκινο-πορτοκαλιά σκόνη καθαρού θειαφιού ανάμικτη με μια υδραργυρική θεραπευτική ουσία, το ερυθρό οξείδιο του υδραργύρου. Το όνομα Pulvis Solaris σημαίνει «Σκόνη του Ήλιου» και οι αλχημιστές πίστευαν ότι, σαν προσθήκη, είχε την ικανότητα να τελειοποιεί κάθε ουσία (Προβολή ή πολλαπλασιασμός).Ο φωτισμένος Δάσκαλος μπορεί να συντελεί στον εξευγενισμό και άλλων ατελών ψυχών.
H Συμπύκνωση βιώνεται σαν ένα Τρίτο Σώμα χρυσού και λαμπερού φωτός, ένα μόνιμο πια όχημα συνείδησης, το οποίο ενσωματώνει τις πιο ψηλές ενατενίσεις. Σ'αυτό το στάδιο απελευθερώνεται το Ελιξίριο στο αίμα με συνέπεια την αναγέννηση του σώματος. Μια εγκεφαλική αμβροσία λέγεται ότι απελευθερώνεται μέσα από την διαντίδραση της φαλλικού σχήματος επίφυσης με την κολπικού σχήματος υπόφυση. Η ουράνια αυτή τροφή ή Viaticum, όπως λέγεται καταφέρνει να ζωογονεί τα κύτταρα του σώματος.
Η καθαρή και μόνιμη συνειδητότητα (φώτιση) αναδύεται από το κορυφαίο Κέντρο της κεφαλής.
Αυτό το πύρινο Σώμα της Δόξας για να υπάρξει δεν έχει ανάγκη την υποστήριξη του Κρόνου (Saturno). Η πραγματικότητά του μπορεί να εκδηλωθεί διαμέσου Άτμα-Βούδδι-Μάνας , η Αγία αυτή τριάδα αντιστοιχεί στον Κόσμο των Ιδεών ή των Αρχετύπων του Πλάτωνα. Οι «ιδέες», τα πρότυπα, είναι πάνω από χρόνο και χώρο, αιώνιες και ολοζώντανες. Με την ενέργειά τους προβάλλουν τον αισθητό κόσμο, χλωμή και πρόσκαιρη απομίμηση του αιώνιου και άφθαρτου.
« Τι μπορώ να σου πω παιδί μου;Δεν έχω να σω πω παρά αυτό : Δεν είμαι αυτός που γνώριζες, αλλά έχω βγεί από τον παλαιό εαυτό για να κατοικήσω σ'ένα νέο σώμα άϋλο, δημιουργημένο από τη θεία χάρη. Δεν έχω πια χρώμα, ούτε μορφή, ούτε μέγεθος : όλα αυτά μου είναι ξένα. Τώρα παιδί μου μπορείς να με βλέπεις με τα φυσικά μάτια, αλλά δεν μπορείς να καταλάβεις τι είμαι εγώ...» CorpusErmeticum
ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΕΠΙΛΟΓΟΥ
1. Πρόσεχε να μη πέσεις σ'αυτή την παγίδα: μπορεί να συμβεί ο διαχωρισμός και η ένωση με το «Θειάφι» να είναι απατηλές, γιατί γενικά έχει επιτευχθεί μόνο η «αίσθηση» του διαχωρισμού από τον σεληνιακό κόσμο. Είναι το κοινό προσωπικό εγώ που αισθάνεται αποχωρισμένο από σκέψεις και συναισθήματα. Με άλλα λόγια μπορεί να δοκιμάσεις μια αντανάκλαση του πραγματικού διαχωρισμού και της ενοποίησης δια μέσου του αισθητικού νου (κάμα-μάνας), που είναι περιφερικό και έμμεσο όργανο της αντίληψης και γνώσης του κοινού Υδραργύρου.
2. Θα μπορούσες και να έχεις ένα κάποιο έλεγχο των ενεργειών κατακτώντας μια ικανοποιητική εγωική ελευθερία και όμως να μπορεί να πέσεις στην αλαζονεία και στην κατάχρηση αυτής της ελευθερίας.
3. Υπάρχει ένα σημείο του «διαχωρισμού», στο οποίο πραγματοποιείται μια στάση στην κατεύθυνση της φυσικής ζωικής λειτουργίας, που , αν δεν παρεμβάλλετο η αλχημική θα συνέχιζε τη φυσική της κίνηση. Σ'αυτή την κατάσταση το εμπειρικό εγώ, αισθάνεται «χαμένο» και απογοητευμένο, γιατί του λείπει το στήριγμα, η σχέση, η έκφραση. Αισθάνεται μυρωδιά θανάτου και αγωνίζεται να ξαναποκτήσει δύναμη και ζωντάνια. Χρειάζεται ασφαλής συνειδητότητα, βαθύς πόθος πραγματικής απελευθέρωσης και Αγάπη για την Τέχνη για να ξεπεραστεί αυτό το κρίσιμο σημείο. Να θυμάσαι ότι η «Αλχημική λαχτάρα» είναι ένα πάρα πολύ ισχυρό μέσον, ένα τέχνασμα, ένα εργαλείο κατάλληλο να ισχυροπιήσει την μαγνητική σου αύρα, που με τη σειρά της προκαλεί γεγονότα.
4. Η Σταθερότητα που σου μίλησα δεν είναι ακαμψία, γιατί δεν έχει τίποτε το ψυχικό ή φυσικό.
5. Η Α-πάθεια δεν είναι απολίθωση (σκλήρυνση) η απουσία ευαισθησίας.
6. Η Παντοδυναμία δεν είναι βία ή προσπάθεια κατάχρησης, αλλά μια στοιβαρή (κραταιά) ηρεμία, γεμάτη ακλόνιτη πίστη-βεβαιότητα. Είναι συνείδηση ότι Είσαι και ότι το Είναι είναι Αθάνατο. Είναι πληρότητα και ολοκλήρωση.
Υ.Γ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο Υδράργυρος είναι ο παρατηρητής. Έχουν μιλήσει για τον παρατηρητή ο Κρισναμούρτι, οι Δάκαλοι Ζεν ,οι Βουδιστές και πολλοί άλλοι. Ο Παρατηρητής αρχικά είναι ο κοινός υδράργυρος, ένα ασυνήθιστο μέταλλο, υγρό και στερεό ταυτόχρονα. Ο παρατηρητής πρέπει να καθαριστεί. Ο υγρός υδράργυρος πρέπει να σταθεροποιηθεί. Το έργο αρχίζει όταν «δείτε» ότι είναι αδύνατο να αλλάξετε, ότι κι αν κάνετε.
Όταν ο παρατηρητής γίνεται σιωπηλός, ο Υδράργυρος σταθεροποιείται και το παρατηρούμενο αρχίζει να αποκαλύπτεται. Υπάρχει όμως ένα διάστημα κενού. Αν ο παρατηρητής έχει κρυσταλλωθεί έχει χάσει την ευαισθησία του. Αποκαλύπτεται μόνο ανοησία και ληθαργικότητα. Έρχεται στην επιφάνεια ο ασυνείδητος παρατηρητής (ανόητος και κουτός). Σ'αυτό το σημείο πολλοί εγκαταλείπουν το έργο.
Θέρμανσης : πειθαρχία της παρατήρησης. Χρειάζεται όμως πολύ θάρρος και ενέργεια
Αλχημική φλόγα : Να παρατηρείς την ίδια σου τη βλακεία, χωρίς να αγχωθείς και να αϊδιάσεις. Πολλοί σ'αυτό το σημείο γυρίζουν πίσω. Ο νους δραπετεύει προς τις τεχνικές και τις μεθόδους ελέγχου, αλλά με αυτόν τον τρόπο δεν θα αποκτήσεις ποτέ την αυτοπειθαρχία της παρατήρησης, την ενέργεια για να παρατηρήσεις αυτό που είναι. Εαν είμαι χαζός είμαι χαζός και μπορώ να είμαι αυτό χωρίς να ντρέπομαι ή να μου δημιουργείται σύμπλεγμα ενοχής ή κατωτερότητας. Αλλά ούτε να είστε υπερήφανοι λέγοντας: «Είμαι υπερήφανος που μπορώ να δω ότι είμαι χαζός!», γιατί έτσι κατασκευάζεται μια άλλη μορφή αναπλήρωσης. Το εγώ δεν μπορεί, ούτε ενδιαφέρεται να αποκαλύψει την αλήθεια, θέλει μόνο να επεκταθεί...
(Δρ. Π.Κάουσικ : «Υπήρξα μαρξιστής, μελέτησα τη Βεδάντα, τον Βουδισμό Ζεν, τον Χριστιανισμό, τον μυστικισμό, τον σουφισμό και μια μέρα ξαφνικά αντιλήφθηκα ότι είχα μόνο μια επιφανειακή πληροφόρηση και ότι δεν ήξερα απολύτως τίποτα. Τότε έγινα σιωπηλός. Έγινα κουτός, αμαθής. Το να βλέπεις την σκοτεινή πλευρά του εαυτού σου και να παραμένεις σ'αυτήν είναι θέρμανση, είναι η πειθαρχία της παρατήρησης».)
Ερμητικό κλείσιμο : Κανένας ατμός δεν πρέπει να εξέρχεται. Εάν υπάρχει ένα άνοιγμα στο δοχείο δεν θα πραγματοποιηθεί η μεταμόρφωση. Πως να σφραγίσουμε το δοχείο; Με την ασάλευτη συγκέντρωση και προσήλωση στο Έργο. Σπάζουμε την σφραγίδα όταν για να κατευνάσουμε την σύγχιση και την ανησυχία μας πηγαίνουμε στο Μπαρ ή στον κινηματογράφο, ανάβοντας την τηλεόραση, σερφάροντας στο ίντερνετ, μαγειρεύοντας, διαβάζοντας κλπ. Οτιδήποτε είναι καλό αρκεί να μας απαλλάξει από το βάρος της συνειδητοποίησης. Στην πραγματικότητα όμως όλες αυτές οι διασκεδαστικές ασχολίες είναι ένας εχθρός, όταν χρησιμοποιούνται σαν αναισθητικό, γιατί μας εμποδίζουν να αλλάξουμε κάνοντας υποφερτή την κατάστασή μας. Ο κόσμος λέει πιστεύοντας ότι είναι μεγάλη σοφία ότι : «Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία!». Αυτή η ελπίδα που δεν στηρίζεται στην κατανόηση και την προσπάθεια είναι ένα κοινό ναρκωτικό που αποκοιμίζει και μας κρατάει δέσμιους στην άγνοιά μας. Κάθε Γκουρού, όσο φωτισμένος και να είναι δεν μπορεί να κάνει άλλο από να σας δείξει το μονοπάτι. Δεν μπορεί να υποστεί την θέρμανση στη θέση σας. Ένας πραγματικός δάσκαλος δεν θα προσπαθήσει ποτέ να μειώσει τη θερμότητα, εαν βλέπει αυτό που συμβαίνει. Όλοι μιλούν για μάντρα, μεθόδους διαλογισμού, προσευχές και διάφορα τελετουργικά, αλλά είναι όλοι τρόποι παρεμβολής στο πραγματικό, για να μην αντιμετωπίσουν αυτό που είναι. Δεν υπάρχει τρόπος να κατανοήσεις την πραγματικότητα, εκτός από το να είσαι απόλυτα με αυτήν και να παρατηρείς αυτό που διαστρεβλώνει την παρατήρηση. Ο διαστρεβλωτής διαλύεται με τη σωστή παρατήρηση και τότε απομένει αυτό που είναι.
Το νοητικό Πυρ επιδρώντας με τη θερμότητακαι την ακτινοβολία του κατακαίει τις «εικόνες» μέσα στην ανθρώπινη αύρα και τις εξαϋλώνει. Οι εικόνες μέσα στην ανθρώπινη αύρα μοιάζουν με πολαπλά κελύφη, των οποίων η ποιότητα προσδιορίζεται απότην πυκνότητα, τη σκληρότητα, την φωτεινότητα και την διαπερατότητα. Αυτά τα κελύφη παρεμβάλλονται ανάμεσα στην προσωπικότητα και τον Ανώτερο Εαυτό. Κάθε ροή και αντανάκλαση του Ανώτερου προς το κατώτερο διαφοροποιείται και αλλοιώνεται στο μέτρο και την ποιότητα που επιτρέπει και επιβάλλει το εικονογραφημένο αρχείο ( το μορφοποιητικό κέντρο του Γκουρτζίεφ). Η δημιουργία μιας άλλης ανώτερης σε ρυθμό και ποιότητα εικόνας και η τελική κατάλυση κάθε εικόνας (παραμένει η καθαρή πνευματική Ουσία),είναι οι σταθμοί στην εξελικτική ανθρώπινη πορεία. Τούτη η διαδικασία συνεπάγεται ένα αποτέλεσμα που η ανθρώπινη προσωπικότητα αντιλαμβάνεται είτε ως πόνο (ψυχονοητικό-φυσικό), είτε ως ψυχική χαρά που φέρνει αγαλλίαση.
Ο Σιωπηλός Παρατηρητής ή ο Φύλακας της Σιωπής ή ο Φύλακας Άγγελος :
Είναι ο εκπρόσωπος του Ανώτερου Εαυτού, ο οποίος, στέκοντας στο κατώφλι του Ανώτερου και παρατηρώντας το κατώτερο, γίνεται ο μεταλλάκτης της ανώτερης πύρινης ενέργειας σε παλμούς λιγώτερο δυναμικούς, ώστε να ακτινοβολούν την ανθρώπινη διάνοια χωρίς να την κατακαίουν και να την καταστρέφουν. Προσπαθεί να στείλει στο βυθισμένο στην ύλη άνθρωπο το μήνυμα από τον Ανώτερο Εαυτό, το οποίο ακούγεται σαν φωνή που πηγάζει από την ανθρώπινη εσωτερική ύπαρξη (φωνή της Συνείδησης ή και φωνή της σιγής). Αντιστοιχεί στη Θεοσοφική «Άντακχαράνα», τη γέφυρα που ενώνειτο κατώτερο με το ανώτερο νοητικό.
Ο κοινός ανθρώπινος νους είναι διασπασμένος, μια άμορφη μάζα.Δεν έχει μορφή, ούτε ατομικότητα. Ένα διασπασμένο πολυπρόσωπο εγώ, χωρίς πραγματική υπόσταση. Εγώ είμαι μια μπερδεμένη μάζα συναισθημάτων, σκέψεων, ενστίκτων, συνηθειών και ερεθισμάτων. Κάθε μέρος του εαυτού είναι σε σύγκρουση με όλα τα άλλα μέρη. Το να δημιουργήσουμε μια ολοκλήρωση ή μια εξατομίκευση σημαίνει να μεταμορφώσουμε τον ψυχισμό, να δημιουργήσουμε μια άνιμα (ψυχή). Λίγοι έχουν μια ψυχή. Και όμως, ενδιαφερόμαστε για την μετενσάρκωση, το κάρμα και το ένα κομμάτι το άλλο για να βρεί μια απάντηση.. Αλλά πριν κατανοήσουμε τι σημαίνουν η μετεμψύχωση, η ζωή και η αγάπη,είναι ουσιαστικό να ολοκληρώσουμε την ατομικότητά μας. Αυτή η ολοκλήρωση είναι ακριβώς το πρώτο βήμα της Αλχημείας.
Την Τετάρτη 29 Απριλίου και ώρα 20.30-22.30 θα γίνει η παρουσίαση με θέμα : "Ο Χρυσός των Αλχημιστών" στην "Αρμονική Ζωή", Γρίβα 23, στο Χαλάνδρι.
Η ομιλία θα αποκαλύψει την ψυχολογική και πνευματική ερμηνεία των τριών φάσεων της Αλχημικής Μετουσίωσης.
« Τι μπορώ να σου πω παιδί μου; Δεν έχω να σου πω, παρά αυτό : Δεν είμαι αυτός που γνώριζες, αλλά έχω βγει από τον παλαιό εαυτό για να κατοικήσω σ'ένα νέο σώμα άϋλο, δημιουργημένο από τη θεία χάρη.
Δεν έχω πια χρώμα, ούτε μορφή, ούτε μέγεθος : όλα αυτά μου είναι ξένα.
Τώρα παιδί μου μπορείς να με βλέπεις με τα φυσικά μάτια, αλλά δεν μπορείς να καταλάβεις τι είμαι εγώ...»
Στην αυγή του 2009 σας απευθύνω πνευματικό χαιρετισμό και σας ευχαριστώ για το θερμό ενδιαφέρον και την συμμετοχή σας στις εργασίες της Διαδικτυακής Ομάδας Αυτογνωσίας ( Δ.Ο.Α.) του" Club AYTOΓΝΩΣΙΑ"
Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι οι προτάσεις σας,καιοι παρατηρήσεις σας θα μελετούνται σε βάθος και θα αποτελέσουν πολύτιμο οδηγό στη συνέχεια της πορείας μας. Δυστυχώς μέχρι σήμερα, για οργανωτικούς λόγους, δεν στάθηκε δυνατό να ενεργοποιηθεί η Δ.Ο.Α..
Τώρα, όμως, είμαι στην ευχάριστη θέση να σας πληροφορήσω ότι αρχίζουν οι διαδικτυακές εργασίες μας, όπως είχαν αναγγελθεί κατά το παρελθόν.
Όσοι δεν είναι ακόμη μέλη και θέλουν να εγγραφούν αρκεί να κάνουν μια αίτηση στο διαχειριστή του Club εξηγώντας και τους λόγους που τους παρακινούν να συμμετάσχουν.
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Η Κίνηση Φιλοσοφικών και Μεταφυσικών Ομάδων για Ελεύθερη Πνευματική Έκφραση σας προσκαλεί να συμμετάσχετε στο 14ο Πανελλήνιο Συμπόσιο:
Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2009 /16:30-20:00 Κυριακή 01 Φεβρουαρίου 2009 / 11:00-17:00 στο Ξενοδοχείο PRESIDENT Κηφισίας 43, Αμπελόκηποι με θέμα:
«Η Πνευματική Απάντηση στην Παγκόσμια Κρίση»
Οι Εισηγήσεις θα γίνουν από μέλη των Φιλοσοφικών και Μεταφυσικών Ομάδων της «Κίνησης» και θα επακολουθήσει συζήτηση με το ακροατήριο.
Η "Κίνηση" έχει πραγματοποιήσει στα 14 χρόνια από την ίδρυση της 27 εκδηλώσεις σε διακεκριμένα Θέματα που απασχολούν τους σκεπτόμενους, χωρίς δογματισμούς, ανθρώπους.
Είσοδος : € 12,00 - Φοιτητικό € 6,00
(ένα εισιτήριο και για τις δύο ημέρες)
Πληροφορίες : 6944 34 44 50
Στο χώρο του Συμποσίου θα λειτουργήσει Έκθεση Βιβλίων
Χορηγός Επικοινωνίας «ΆΒΑΤΟΝ»
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ
Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2009 / 16:00 - 20:00
Στρογγυλή Τράπεζα με Συμμετοχή των Ακροατών
15:30-16:00 Προσέλευση
16:00-16:10 Εισαγωγή του Εκπροσώπου της Κίνησης Μ.Βίνου
16:10-20:00 Στρογγυλή Τράπεζα με Συμμετοχή των Ακροατών
Συζητητές:
Γαβριήλ Σιμονέτος, Ασπασία Παπαδομιχελάκη, Θεόδωρος Βερβερής, Τεό Βράτολη-Βολχάουπτ,
Η συμμετοχή των ακροατών στην συζήτηση είναι αναγκαία και επιθυμητή
Κυριακή 01 Φεβρουαρίου 2009 / 11:00 - 17:00
Ομιλίες Εισηγητών - Ερωτήσεις Ακροατών
10:30-11:00 Προσέλευση
11:00-11:15 Εισαγωγή του Εκπροσώπου της Κίνησης Μ.Βίνου
Αυτό που γνωρίζουμε ως επιθανάτια εμπειρία (Near Death Experience) έχει καταγραφεί από τα πρώτα κιόλας γραπτά μνημεία της ιστορίας. Το Θιβετανικό Βιβλίο των Νεκρών, από τον 8ο π.χ. αιώνα, περιέχει μιαν εκτενή περιγραφή των διαφόρων σταδίων από τα οποία περνάει η ψυχή ύστερα από τον φυσικό θάνατο. Οι ομοιότητες των πρώτων σταδίων με εκείνα που περιέγραψε πρώτος ο ψυχίατρος Raymond Moody τo 1975 στο βιβλίο του «Η Ζωή μετά τη Ζωή», είναι εκπληκτικές. Το Αιγυπτιακό Βιβλίο των νεκρών αποτελεί λεπτομερή περιγραφή μιας επιθανάτιας εμπειρίας. Ξεκινάει με τη σκηνή της κρίσης, στη συνέχεια αποκαλύπτονται θεοί και ακούγονται φωνές. Συνεχίζει με ένα μεγάλο ταξίδι με βάρκα μέσα σε ένα σκοτεινό τούνελ και τελειώνει με την ένωση με ένα λαμπρό φως. Το τραγούδι των νεκρών των Αζτέκων μοιάζει επίσης με ποιητική παραλλαγή μιας επιθανάτιας εμπειρίας. Η Carol Zalisky, επιφανής θεολόγος στο Χάρβαρντ, έχει ανακαλύψει επιθανάτιες εμπειρίες σε ελληνικούς, ρωμαϊκούς και αιγυπτιακούς μύθους και θρύλους, όπως και της εγγύς ανατολής.
Η διήγηση του νεκραναστηθέντος Ήρα, στην πολιτεία του Πλάτωνα (614β), η προσωπική εμπειρία του αποστόλου Παύλου, όπως περιγράφεται στην Β΄ προς Κορινθίους επιστολή (12: 1-4), ο πίνακας του Ιερώνυμου Μπος, του δέκατου πέμπτου αιώνα, που λέγεται «Η Άνοδος στον Έβδομο Ουρανό» και οι εμπειρίες του Εmanuel Swedenborg, είναι μερικά μόνο παραδείγματα που ταιριάζουν θαυμάσια με τις διηγήσεις σύγχρονων ανθρώπων που έζησαν επιθανάτιες εμπειρίες.
Τα τυπικά χαρακτηριστικά αυτών των εμπειριών είναι, ως γνωστόν, τα εξής : Συνήθως ξεκινούν όταν οι άνθρωποι που τις βιώνουν ακούν γιατρούς να διαγνώσκουν τον θάνατό τους και στη συνέχεια νιώθουν γαλήνη, έλλειψη πόνου και αιωρούνται πάνω από το σώμα τους. Κατευθύνονται προς ένα τούνελ που διασχίζουν και φθάνουν σε ένα υπέρλαμπρο φως όπου συναντούν κάποια ουράνια όντα ή και αποθανόντα αγαπημένα πρόσωπα. Αφού δουν μια ανασκόπηση της ζωής τους επιστρέφουν απρόθυμα στο σώμα τους.
Μετά τον Moody πολλοί άλλοι επιστήμονες ερευνητές επιβεβαίωσαν αυτές τις παρατηρήσεις, ενώ η σχετική βιβλιογραφία είναι σήμερα τεράστια. Ενδεικτικά αναφέρω τους ψυχιάτρους Μπρούς Γκρέϊσον, Ιαν Στίβενσον και Ελίσαμπεθ Κούμπλερ Ρος, τον καρδιολόγο Μάϊκλ Σάμπομ, τον παιδίατρο Μelvin Morse, και τον καθηγητή της ψυχολογίας Keneth Ring. Μέχρι το 1980 μια έρευνα στις Η.Π.Α. έδειξε ότι περισσότεροι από 8 εκατομμύρια ενήλικες είχαν βιώσει επιθανάτιες εμπειρίες. Με τη βελτίωση των τεχνολογιών ανάνηψης αυτό το νούμερο τείνει να αυξηθεί σημαντικά.
Οι σκεπτικιστές αναζήτησαν εναλλακτικές επιστημονικοφανείς ερμηνείες των επιθανάτιων εμπειριών που δεν απαιτούσαν την προϋπόθεση της επιβίωσης της ψυχής μετά τον θάνατο. Έχουν προταθεί πολλές και ευφάνταστες. Ας δούμε τις σπουδαιότερες, καθώς και τον έλεγχο της επιχειρηματολογίας τους, όταν υπάρχει!..
Α) ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ
Οι Noyes και Kletti προώθησαν την θεωρία της αποπροσωποποίησης, με σκοπό την ψυχική άμυνα του ατόμου απέναντι σε ένα υψηλό κίνδυνο για την επιβίωσή του. Σύμφωνα με τα ψυχιατρικά διαγνωστικά κριτήρια, η αποπροσωποιητική διαταραχή συνίσταται σε επίμονες ή υποτροπιάζουσες εμπειρίες, κατά τις οποίες το άτομο αισθάνεται ότι αποσπάται από τις ψυχικές του διαδικασίες ή το σώμα του, σαν να είναι εξωτερικός παρατηρητής τους. Κατά την διάρκεια της εμπειρίας ο έλεγχος της πραγματικότητας παραμένει άθικτος..Είναι συχνή ως σύμπτωμα σε νευρολογικές, ψυχιατρικές και οργανικές παθήσεις. Στις περιθανάτιες εμπειρίες το άτομο βρίσκεται σε κώμα, ενώ το σύνολο των βιωμάτων είναι σταθερά πολύ διαφορετικό. Αποκλείεται να είναι ένας αμυντικός μηχανισμός γιατί υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει υποκειμενική αντίληψη του θανατηφόρου γεγονότος, όπως σε ένα ξαφνικό σταμάτημα της καρδιάς.
Η θεωρία του Ευσεβούς πόθου. Όπως παρατηρεί η Kubler Ross τα μικρά παιδιά θα πρέπει, σύμφωνα με τη θεωρία αυτή να φαντάζονταν συνήθως τους αγαπημένους τους γονείς. Αντίθετα, εκτός αν ένας ή και οι δύο είναι νεκροί, βλέπουν άλλους πεθαμένους συγγενείς, ακόμα και εκείνους που δεν γνώρισαν στη ζωή! Τα άτομα είναι αδύνατο να έχουν όλα τις ίδιες επιθυμίες σχετικά με τη μεταθανάτιο ζωή. Και όμως η Ε.Ε. ακολουθεί με συνέπεια το ίδιο πρότυπο και τα ίδια ακριβώς στάδια ανεξαρτήτως εθνικότητας, φύλου, ηλικίας, θρησκείας, μορφωτικού επιπέδου και προηγούμενων πεποιθήσεων... Άλλες προτεινόμενες ψυχολογικές ερμηνείες που εύκολα καταρρίπτονται είναι εκείνες των ονείρων (παρείσφρηση της ονειρικής κατάσταση REM στην πραγματικότητα του ατόμου, καθώς ξυπνάει), της επαναβίωσης ενδομήτριων βιωμάτων και της αυτοσκοπικής παραίσθησης.
Β) ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ
α) Αναισθητικά: Υπάρχουν μελέτες που επισημαίνουν ότι τα αναισθητικά εξουδετερώνουν τις Ε.Ε. ή τουλάχιστον τα άτομα δεν θυμούνται τέτοιες εμπειρίες. Πρέπει να αναφερθεί ότι σε αρκετά άτομα δεν χορηγήθηκε αναισθητικό και σε μερικές περιπτώσεις, μάλιστα, δεν τους παρασχέθηκε καμία απολύτως ιατρική βοήθεια.
β) Εγκεφαλική ανοξία : Από πολλές έρευνες απεδείχθη ότι όσο το οξυγόνο στον εγκέφαλο ελαττώνεται παρατηρείται και ανάλογη προοδευτική σύγχιση των ατομικών και ψυχικών ικανοτήτων με βραδύτητα, ευερεθιστότητα και δυσκολία στη συγκέντρωση και τη μνήμη. Αυτές οι παρατηρήσεις έρχονται σε οξεία αντίθεση με τη διαύγεια της ψυχικής λειτουργίας και την επίγνωση που περιγράφεται από άτομα που είχαν Ε.Ε. Επί πλέον, η αλληλουχία των γεγονότων δεν απελευθερώνεται με την προοδευτική μείωση του οξυγόνου στον εγκέφαλο, μέχρις ότου προκαλείται κωματώδης κατάσταση.
γ) Αυξημένο διοξείδιο του άνθρακα (υπερκαπνία): Έχουμε περιστατικά με Ε.Ε. σε άτομα που λόγω της ανάνηψης το επίπεδο του αρτηριακού CO2 ήταν κατώτερο του φυσιολογικού..
δ) Άλλοι φαρμακολογικοί παράγοντες αδυνατούν να εξηγήσουν την πυρηνική εμπειρία. Στην πραγματικότητα οι ενδείξεις υπαγορεύουν ότι η χρήση φαρμάκων τείνει να συνδεθεί αρνητικά με τις Ε.Ε.
Γ) ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ Η ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ
α) Μαζική απελευθέρωση ενδορφινών. Η μακράς διάρκειας δράση τους, παρόμοια με της μορφίνης, είναι μόνο αναλγητική και κατασταλτική. Στις Ε.Ε. παρατηρείται διαύγεια, ενώ ο πόνος επανέρχεται αμέσως μόλις τελειώσει η εμπειρία
β) Επιληψία του κροταφικού λοβού : Υπάρχει μια μορφή επιληψίας του κροταφικού λοβού, η οποία παρουσιάζει ψυχικά συμπτώματα που δεν ταιριάζουν καθόλου με τις Ε.Ε. Η Έρευνα του Seattle την δεκαετία του '80 με επικεφαλής τον παιδίατρο Melvin Morse ανακάλυψε μια περιοχή γύρω από τη σχισμή του Sylvius στον δεξιό κροταφικό λοβό, η οποία όταν διεγερθεί ηλεκτρικά, προκαλεί εμπειρίες, παρόμοιες με τις Ε.Ε. Μερικοί ερευνητές προτείνουν την περιοχή αυτή ως την έδρα της ψυχής στον εγκέφαλο. Σύμφωνα με τον Morse ο άνθρωπος γεννιέται με μια έμφυτη γενετικά κωδικοποιημένη δυνατότητα για εξωσωματικές εμπειρίες.
Όλες αυτές οι εναλλακτικές θεωρίες, που αναφέραμε πολύ συνοπτικά, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν :
1)Την συνάντηση με πεθαμένους συγγενείς για τους οποίους δεν γνώριζαν ότι πέθαναν.
2)Την λεπτομερή περιγραφή των συμβάντων κατά την διάρκεια του κώματος, τόσο μέσα στην αίθουσα ανάνηψης όσο και έξω από αυτήν, ακόμα και σε μεγάλη απόσταση.
3)Την ικανότητα οπτικής αντίληψης κατά την διάρκεια των Ε.Ε. σε εκ γενετής τυφλούς!
4) Το ταυτόσημο των περιγραφών και των σταδίων της εμπειρίας, ακόμη και σε μικρά παιδιά
Η επιβίωση μετά τον θάνατο είναι στην πραγματικότητα η απλούστερη εξήγηση και μπορεί να ερμηνεύσει όλα αυτά τα φαινόμενα και τις εμπειρίες, χωρίς πρόσθετες, περίπλοκες θεωρίες που να ταιριάζουν σε κάθε χωριστή ομάδα φαινομένων.
Μεταξύ των συνεπειών αυτής της εμπειρίας ήταν μια εντυπωσιακή μεταμόρφωση (πολλοί γίνονταν ιερείς ή προσέφεραν εθελοντική υπηρεσία σε ασθενείς στο τελικό στάδιο), μια αίσθηση ότι το άτομο δεν ήταν σε θέση να περιγράψει την ανείπωτη ομορφιά αυτής της επιθανάτιας εμπειρίας και μια δίψα για γνώση (πολλοί επέστρεψαν στο σχολείο ή στο πανεπιστήμιο). Ενισχύθηκε η πνευματική πλευρά της ζωής, ενώ συχνά ενεργοποιήθηκαν ή αφυπνίσθηκαν ορισμένες ψυχικές ικανότητες: π.χ. ορισμένα άτομα ανέπτυξαν την ικανότητα να θεραπεύουν ή απέκτησαν μια ενόραση για το παρελθόν ή το μέλλον. Σε άλλα ενισχύθηκε η τηλεπαθητική τους ικανότητα. Τέλος όλα ξεπέρασαν τον φόβο του θανάτου, απέρριψαν τις τυχόν προϋπάρχουσες αυτοκτονικές τάσεις και έβλεπαν τη ζωή ως ένα πεπερασμένο αλλά πολύτιμο δώρο, το οποίο έπρεπε να απολαμβάνουν και να προστατεύουν.
Τα άτομα βγαίνουν, κατά κανόνα, απ'αυτή την εμπειρία με την πεποίθηση ότι τα πιό σημαντικά πράγματα στη ζωή είναι η αγάπη και η αυτογνωσία.
Οι δραματικές αλλαγές στην προσωπικότητα των ατόμων μετά μια Ε.Ε. συνοδεύεται, συχνά, από δυσκολία προσαρμογής στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον που τους αντιμετωπίζουν με δυσπιστία και προκατάληψη. Ο Moody, ως ψυχίατρος, έχει αφιερώσει τα τελευταία χρόνια της επαγγελματικής του καριέρας στην παροχή συμβουλών και υποστήριξης στα άτομα αυτά και στις οικογένειές τους. Η σωστή ενημέρωση, η κατανόηση της εμπειρίας και η συνάντηση με άλλα άτομα που είχαν Ε.Ε., συμβάλλουν στην ομαλή και δημιουργική επανένταξη.
Ο Keneth Ring καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο απώτερος σκοπός των επιθανάτιων εμπειριών είναι να δώσουν μια γερή εξελικτική ώθηση σε ολόκληρη την ανθρωπότητα, έτσι ώστε να φθάσουμε σε ένα ανώτερο συνειδησιακό επίπεδο.
Προθανάτια οράματα
Ο Karlis Osis και ο Erlendur Haraldson είναι δύο ψυχολόγοι που έχουν διενεργήσει την πιο εκτεταμένη έρευνα στο πεδίο των προθανάτιων οραμάτων και έχουν ανακαλύψει τόσο πολλά κοινά στοιχεία με τις επιθανάτιες εμπειρίες, που να θεωρούν ότι πρόκειται για το ίδιο φαινόμενο. Για παράδειγμα, ο ετοιμοθάνατος ασθενής που υποφέρει για πολλές μέρες, απαλλάσσεται ξαφνικά από τον πόνο και τη δυσφορία. Επίσης, τα προθανάτια οράματα περιλαμβάνουν συχνά οράματα άλλων κόσμων, καθώς και συζήτηση με νεκρά αγαπημένα πρόσωπα. Αυτά τα οράματα, που συγκέντρωσαν,συνέβαιναν συνήθως σε μη ναρκωμένους ασθενείς, που είχαν καθαρό νου λίγες ώρες προτού πεθάνουν. Ενώ οι παρενέργειες των επιθετικών θεραπειών κάνουν ανυπόφορο τον λίγο χρόνο που απομένει, στους ασθενείς σε τελικό στάδιο, μια προθανάτια εμπειρία αποτελεί ανακούφιση και εμψύχωση, τόσο για το άτομο που τη ζεί, όσο και για όσους βρίσκονται γύρω του. Τα οράματα αυτά επηρεάζουν θετικά και βοηθούν τους συγγενείς να επανακτήσουν τον έλεγχο της ζωής τους και να βιώσουν το μοιραίο με γαλήνια αποδοχή. Αυτή η αίσθηση αγάπης και πνευματικότητας που δημιουργείται χαρίζει,όχι σπάνια, μια ανέλπιστη παράταση ζωής.
Για χιλιάδες χρόνια τα προθανάτια οράματα ήταν αποδεκτά ως αναπόσπαστο κομμάτι της διαδικασίας του θανάτου, προτού ο θάνατος περάσει στην απρόσωπη δικαιοδοσία του νοσοκομείου..Σήμερα, δυστυχώς, στους ασθενείς που έχουν προθανάτια οράματα χορηγούνται κατασταλτικά για να τους απαλλάξουν δήθεν από τον φόβο. Τίποτα απ'όσα διδάχτηκαν οι γιατροί στην ιατρική σχολή δεν τους έχει προετοιμάσει να κάνουν κάτι διαφορετικό. Αρέσκονται να πιστεύουν ότι έχουν τον έλεγχο της κατάστασης. Όταν κάποιος ασθενής αρχίζει να ξεγλιστράει μέσα από τα χέρια τους, οι γιατροί μπορεί να νιώσουν αμήχανα, καθώς αντιμετωπίζουν τον θάνατο σαν ήττα. Το 90% των ανθρώπων που πεθαίνουν στα νοσοκομεία είναι βαριά ναρκωμένοι και βιώνουν μια ατελείωτη σειρά ανανήψεων και χορήγησης φαρμάκων, μέχρι που και ο πλέον επιθετικός γιατρός σηκώνει ψηλά τα χέρια και τότε η ψυχή αφήνεται να απελευθερωθεί..
Ο Geofffrey Gorer, αυθεντία στη θανατολογία, λέει ότι ο θάνατος έχει αντικαταστήσει το σεξ ως απαγορευμένο θέμα συζήτησης. Έρχεται κάποια στιγμή που ο γιατρός πρέπει να κλείσει την ιατρική του τσάντα, να βγάλει το στηθοσκόπιο από τα αυτιά και να ακούσει τον ασθενή του. Είναι βέβαιο ότι αντιμετωπίζοντας το μυστήριο του θανάτου,άμεσα, χωρίς τις παροπίδες των επαγγελματικών του γνώσεων, έχει πολλά να ωφεληθεί.
Επιθανάτιος συντονισμός
Τα επιθανάτια φαινόμενα δεν αφορούν όμως αποκλειστικά το θνήσκον άτομο, αλλά συχνά και κοντινά του πρόσωπα ειδικά αυτά που συνδέονται ψυχικά και πνευματικά μαζί του. Είναι γνωστή η διαίσθηση θανάτου κάποιου συγγενούς που μπορεί να βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση και λιγότερο γνωστός ο λεγόμενος «επιθανάτιος συντονισμός», που είναι ένα φαινόμενο κατά το οποίο ένα μέλος της οικογένειας ή ένα πολύ φιλικό πρόσωπο εγκαταλείπει προσωρινά το σώμα του, συνοδεύει τον άνθρωπο που πεθαίνει στο επόμενο επίπεδο, βλέπει όσα διαδραματίζονται, νιώθουν την γαλήνη και στη συνέχεια επιστρέφουν. Ο συντονισμός μπορεί να λάβει χώρα τόσο σε κατάσταση ύπνου όσο και σε εγρήγορση! Άλλες φορές δεν υπάρχει έξοδος από το σώμα, αλλά συμμετοχή στην ανασκόπηση ζωής και στα καθησυχαστικά οράματα του θνήσκοντα. Ο επιθανάτιος συντονισμός μπορεί να είναι συλλογικός, συμπεριλαμβάνοντας και επαγγελματίες του χώρου υγείας που συμπαρίστανται στους ασθενείς και να λαμβάνει χώρα μακριά από το σημείο θανάτου.
Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, χάρις στις έρευνες ορισμένων τολμηρών επιστημόνων άρχισε να κλονίζεται, όπως είδαμε, ο υλιστικός επιστημονισμός, στο θέμα των επιθανάτιων εμπειριών. Υπάρχει όμως πολύς δρόμος ακόμα, μέχρις ότου οι ανακαλύψεις αυτές να γίνουν ευρέως αποδεκτές και ακόμα περισσότερος για να βρουν πρακτική εφαρμογή στο νοσηλευτικό σύστημα. Το ιατρικό κατεστημένο έχει κατορθώσει να θεωρούνται οι επιθανάτιες εμπειρίες ένα αλλόκοτο γεγονός και όχι ο κανόνας. Προσπαθεί να πείσει τους ασθενείς ότι βλέπουν εφιάλτες και όχι ότι ζούν βαθιές εμπειρίες που τους συνδέουν με ολόκληρη την ανθρωπότητα. Είναι καιρός να αλλάξουμε τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τους βαριά άρρωστους ασθενείς και τον θάνατο γενικότερα. Για παράδειγμα, οι μονάδες εντατικής θεραπείας θα έπρεπε να είναι πιο φιλόξενες για τους επισκέπτες. Επίσης είναι σημαντικό να μιλάμε συχνά και με θετικό τρόπο στους ασθενείς που έχουν πέσει σε κώμα ή στους ετοιμοθάνατους, καθώς γνωρίζουμε πλέον ότι μπορεί να έχουν πολύ μεγαλύτερη συναίσθηση των όσων συμβαίνουν γύρω τους. Πρέπει να κάνουμε τις πνευματικές ανάγκες των ασθενών σύνηθες κομμάτι των καθημερινών ιατρικών επισκέψεων, όπως ακριβώς η λεπτομερής περιγραφή των εξετάσεων αίματος και ούρων. Δεν έχει σημασία το να αποδεχτεί το ιατρικό κατεστημένο τις επιθανάτιες εμπειρίες ως απόδειξη της ύπαρξης μεταθανάτιας ζωής. Έχει σημασία όμως να μην απορρίπτονται ως φαντασιώσεις του νεκροκρέβατου ή να μην κατηγοριοποιούνται ως εφιάλτες. Οι εμπειρίες αυτές είναι πραγματικές για το άτομο που τις ζει, έχουν πραγματικές συνέπειες για τους ίδιους και τις οικογένειές τους και θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ανάλογα ως θεραπευτικό μέσον.
Η κατανόηση των Ε.Ε. μπορεί να αποτελέσει ένα μεγάλο βήμα για να κλείσουμε το χάσμα μεταξύ επιστήμης και πνευματικότητας. Μια τέτοια σύγκλιση δεν θα μας ξαναγυρίσει πίσω σε παρωχημένες δογματικές αντιλήψεις, αλλά θα δώσει την ώθηση για ανάπτυξη και ολοκλήρωση, τόσο σε ατομικό όσο και συλλογικό επίπεδο.
Την πρώτη Οκτωβρίου αρχίζουν οι συναντήσεις της Ομάδας Αυτογνωσίας. Όσοι ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν μπορούν να γράψουν στην διεύθυνση επικοινωνίας ( Etarcos@pathfinder.gr ), επισυνάπτοντας ένα σύντομο βιογραφικό, καθώς και τα κίνητρά τους. Η Ο.Α. είναι ολιγομελής και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.
Η Ομάδα Αυτογνωσίας (O.A.) είναι μια ομάδα αναζητητών χωρίς αυστηρές αρχές και δόγματα, που πρεσβεύουν την ελεύθερη σκέψη και την υπεύθυνη δράση, ως απαραίτητες προϋποθέσεις της εσωτερικής έρευνας και της πνευματικής ανάπτυξης.
Η Ο.Α. εμπνέεται τόσο από φιλοσοφικο-ψυχολογικές παραδόσεις της Ανατολής (Βεδάντα, Γιόγκα, Ταοϊσμό, Βουδισμό Ζεν, Τάντρα, κ.λ.π.) όσο και της Δύσης (Πλατωνισμό, Νεοπλατωνισμό, Τέταρτο Δρόμο, Ανθρωπιστική-Υπερπροσωπική ψυχολογία, Ψυχοσύνθεση κ.α). Ως γνώμονα της πορείας της η Ο.Α. θεωρεί την αποτελεσματικότητα των μεθόδων και των τεχνικών , που εφαρμόζει χωρίς διάκριση.
Το κάθε μέλος εργάζεται για την προσωπική του ανάπτυξη και συμβάλλει στην ανάπτυξη των άλλων, μέσα από την άμεση επικοινωνία. Δίνεται έμφαση στη βιωματική εμπειρία και λιγότερο στα διάφορα θεωρητικά σχήματα που χρησιμοποιούνται μόνο ως γενικό πλαίσιο αναφοράς. Ο καθένας συνεπώς, μπορεί να διατηρήσει ακέραιες τις πεποιθήσεις του, χωρίς να επηρεάζεται η εσωτερική εργασία της Ομάδας.
Η κατανόηση και η εναρμόνιση των στοιχείων της προσωπικότητας θεωρείται βασική προϋπόθεση για την πρόσβαση στα Εσωτερικά Πεδία.
Κύριο μέσον αυτογνωσίας της Ομάδας αποτελεί η Αυτοπαρατήρηση, που το κάθε μέλος εξασκείται να εφαρμόζει ομαδικά, αλλά και ατομικά στην καθημερινότητα.
Απόρροια της συνεπούς Αυτοπαρατήρησης είναι η διαλογιστική στάση ζωής, που αποτελεί απαραίτητη βάση για την επιτυχή εξάσκηση του διαλογισμού κάθε είδους. Στόχος δεν είναι η στείρα συσσώρευση πληροφόρησης, αλλά η ουσιαστική ενσωμάτωση της απλής σοφίας στο εδώ και τώρα. Ως εκ τούτου δεν προαπαιτείται μια εξειδικευμένη γνώση για να ενσωματωθεί κανείς στις εργασίες της Ο.Α.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη συνειδητή αξιοποίηση των καθημερινών προβλημάτων, που αντιμετωπίζονται ως ευκαιρίες για ψυχική και πνευματική ανάπτυξη.
Μέσα από τις δραστηριότητες της Ομάδας καλλιεργείται η φιλία και η αλληλεγγύη, ενώ παράλληλα προωθείται η συνεργασία με άλλες φιλοσοφικές ομάδες και μεμονωμένα άτομα, με σκοπό την προαγωγή των πνευματικών αξιών.
Οι συναντήσεις της Ο.Α. πραγματοποιούνται σε εβδομαδιαία βάση. Ενώ υπάρχει νοηματική συνέχεια, κάθε συνάντηση χαρακτηρίζεται από μια σχετική αυτοτέλεια, που επιτρέπει την άνετη παρακολούθηση.
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Η "Κίνηση Φιλοσοφικών και Μεταφυσικών Ομάδων Για Ελεύθερη Πνευματική Έκφραση" σας προσκαλεί να συμμετάσχετε στο
1ο της Συμπόσιο στη Θεσσαλονίκη την:
Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2008
στην Αίθουσα Συνεδρίων του Κέντρου Μακεδονικών Σπουδών, Ν. Γερμανού 1 στον 6ος όροφος από 10:00 έως 16:00 με θέμα:
«Το Μυστήριο της Ζωής και του Θανάτου»
Οι Εισηγήσεις θα γίνουν από εκπροσώπους των ομάδων και θα επακολουθήσει συζήτηση με το ακροατήριο.
Επίτιμος προσκεκλημένος ο Καθηγητής αστροφυσικής Δρ. Μάνος Δανέζης που θα παρουσιάσει τη θέση της σύγχρονης επιστήμης στο θέμα.
Θα λειτουργήσει έκθεση βιβλίων. Η " Kίνηση" έχει πραγματοποιήσει στα 13 χρόνια από την ίδρυση της 26 εκδηλώσεις σε διακεκριμένα Θέματα που απασχολούν τους σκεπτόμενους, χωρίς δογματισμούς, ανθρώπους.
Η εκδήλωση της 12/10/2008 είναι η πρώτη παρουσία της στη Β. Ελλάδα.
Ένα αγόρι πρέπει να περάσει μια νύχτα μόνο στο δάσος, γιά να μπορέσει να γίνει βασιλιάς. Ενώ βρίσκεται στο δάσος, έχει ένα ιερό όραμα. Μέσα στη φωτιά που είχε ανάψει του παρουσιάζεται το Ιερό Δισκοπότηρο (Graal), σύμβολο της θείας χάρης, και μια φωνή του μιλάει, λέγοντας : « Εσύ θα γίνεις ο φύλακας του Ιερού Δισκοπότηρου, για να μπορείς να θεραπεύεις τις καρδιές των ανθρώπων» .
Αλλά το αγόρι καταβάλλεται από ένα όραμα εξουσίας, δόξας και ομορφιάς.
Σε αυτή την κατάσταση πλήρους έκστασης, για μια στιγμή αισθάνεται όχι πια ένα απλό παιδί, αλλά ένα ακατανίκητο ον, σαν Θεός!
Και έτσι κινείται προς τη φωτιά για να αποσπάσει το Ιερό Δισκοπότηρο.
Αλλά το Δισκοπότηρο εξαφανίζεται και τα χέρια του παγιδευμένα στη φωτιά καίγονται. Με το πέρασμα του χρόνου, το αγόρι μεγάλωσε και οι πληγές του έγιναν ακόμη πιο βαθιές, μέχρι τη μέρα που η ζωή του έχασε κάθε νόημα. Δεν είχε πια εμπιστοσύνη ούτε στον εαυτό του, ούτε στους ανθρώπους. Δεν ήταν ικανός ούτε να αγαπήσει, ούτε να αισθανθεί αγαπημένος.
Έτσι κουρασμένος από αυτή την οδυνηρή ζωή, άρχισε να μαραζώνει όλο και περισσότερο. Θέλοντας να ξεγελάσει τον πόνο του,πήγαινε συχνά για ψάρεμα σ'ένα ποτάμι κοντά στο κάστρο του. Αρρωσταίνοντας αυτός, και ολόκληρο το βασίλειό του αρρώστησε, γεγονός που έσπειρε τον πανικό στο λαό, που κινητοποιήθηκε για να βρει το μόνο πράγμα, ικανό να τον θεραπεύσει : το Ιερό Δισκοπότηρο.
Μια μέρα ένας "τρελός" έφθασε στο κάστρο. Συναντά τον βασιλιά αλλά , μέσα στην απλότητά του νου του, βλέπει μονάχα έναν άνθρωπο που υποφέρει. «Τι σε βασανίζει φίλε μου;» ,τον ρωτά. Ο βασιλιάς του απαντάει : « Διψώ. Χρειάζομαι λίγο νερό για να δροσίσω το στόμα μου». Ο "τρελός" παίρνει μια κούπα που ήταν δίπλα στο κρεβάτι, την γεμίζει με νερό και την δίνει στο βασιλιά. Μόλις αυτός άρχισε να πίνει, αντιλαμβάνεται ότι οι πληγές του θεραπεύονταν. Κοιτάζει τα χέρια του και αντιλαμβάνεται ότι κρατάει αυτό που όλη του τη ζωή είχε αναζητήσει : το Ιερό Δισκοπότηρο. Τότε, γυρίζει προς τον τρελό και τον ρωτάει : « Πώς κατάφερες να βρεις αυτό που οι έμπιστοι και θαρραλέοι άντρες μου δεν μπόρεσαν να μου το φέρουν; »
Και ο τρελός του απάντησε : « Δεν ξέρω. Ξέρω μόνο ότι διψούσες, αυτό είναι όλο».
Οι μεγάλοι θεμελιωτές των πνευματικών παραδόσεων προσέφεραν μόνο καθαρή διδασκαλία ανάτασης και απελευθέρωσης της ψυχής από τα δεσμά της άγνοιας και του φόβου.Το ιερατείο είναι εκείνο που αργότερα επινόησε τη δογματική και τη λειτουργική. Η Εσωτερική επιστήμη εξωτερικά προσαρμόζεται στις ανάγκες των διαφόρων εποχών και φυλών. Κάθε ποιότητα, ή ακτίνα, που εκπορεύεται από τα πνευματικά πεδία, εξωτερικεύεται για να επεξεργαστεί μια συγκεκριμένη εξελικτική φάση της ανθρωπότητας. Οι αγνοούντες τον Κοσμικό Νόμο επικεντρώνονται αποκλειστικά στις διαφορές των πνευματικών εκφράσεων,χωρίς να μπορούν να συλλάβουν την αρμονική ανελικτική Σύνθεση που ενσαρκώνουν αυτά τα περιοδικά Κύματα Ζωής. Εξωτερικά οι διαφορές ίσως φαντάζουν αγεφύρωτες. Κάθε παράδοση έχει αναπτύξει την δική της ορολογία, τις δικές της τεχνικές, σύμβολα και θεωρητικά πρότυπα. Τα μονοπάτια είναι πολλά,η κορυφή όμως είναι η ίδια! Η διεύρυνση της συνείδησης και η αποκάλυψη του Αιώνιου και Πραγματικού πίσω από το φαινομενικό και το παροδικό είναι κοινή σε όλες τις παραδόσεις,όπως κι αν το εκφράζουν.
Στην εποχή μας τα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα αναγνωρίζοντας την αναγκαιότητα της συνεργασίας και της συσπείρωσης των δυνάμεων, ενώνονται σε μεγάλους και ισχυρούς οργανισμούς. Οι πνευματικές δυνάμεις που μέχρι σήμερα ζούσαν απομονωμένες και στο περιθώριο της κοινωνικής σκηνής, αρχίζουν σιγά-σιγά να αναλαμβάνουν εμφανείς ενωτικές πρωτοβουλίες. Για να εγκαινιασθεί και να εδραιωθεί ο Νέος Υδροχοϊκός πολιτισμός, όλοι οι άνθρωποι της καλής θέλησης πρέπει να δώσουν τα χέρια και να μάθουν να συνεργάζονται εποικοδομητικά ξεπερνώντας την ενδοστρέφεια και τις εγωιστικές διαχωριστικές τάσεις. Αν κατά το παρελθόν ο βασικός στόχος της Εσωτερικής Έρευνας ήταν κυρίως ατομική υπόθεση (σκοπεύοντας στην προσωπική τελείωση και σωτηρία), σήμερα ολόκληρη η ανθρωπότητα βρίσκεται στο κατώφλι μιας κοσμοϊστορικής Μύησης.
Θα ήταν ευχής έργο να καθιερωθεί παγκόσμια ημέρα "Πνευματικής Ενότητας", ως μια συνεισφορά στην ενίσχυση αυτής της Ενωτικής Σκεπτομορφής που αρχίζει πλέον να κρυσταλλώνεται σε όλο τον πλανήτη, παρασύροντας όλα τα εμπόδια και τις αντιστάσεις. Οι φθαρμένοι κοινωνικοί θεσμοί και οι νεκρές ιδεολογίες του παρελθόντος δεν είναι σε θέση να αντικρούσουν το επερχόμενο πνευματικό ρεύμα.
Στην πνευματικότητα της εποχής που αναδύεται δεν υπάρχει θέση για το δογματισμό, τον φανατισμό και την μισαλλοδοξία. Η ρητορική κενολογία και η καπηλεία γνώσεων χωρίς βιωματικό αντίκρισμα θα τεθούν στο περιθώριο. Η κοινή γλώσσα της καρδιάς θα φέρει και πάλι κοντά τους απογόνους της Βαβέλ, για να γκρεμίσουν τους πύργους του εγωισμού και της ματαιοδοξίας. Αναγγέλλεται από τώρα η Νέα Πνευματικότητα σαν μια Τέχνη Ζωής που ανακαλύπτει το ιερό στο κάθε τι και που δεν φοβάται μήπως μολυνθεί από την καθημερινότητα,αντίθετα την εξαγνίζει και την καθαγιάζει. Δεν θα επιβληθεί ούτε με τη βία, ούτε με διατάγματα,ούτε με επιχειρήματα. Θα επιβεβαιωθεί ανεπιφύλακτα μέσα στις καρδιές των ανθρώπων που θα την υποδεχθούν με ανακούφιση.Έρχεται σαν την άνοιξη και το πολύχρωμο άνθισμα των ψυχών, αποτελεί την τρανή απόδειξη της παρουσίας της. Δεν μπορούμε να εμποδίσουμε τον ερχομό της, αλλά είναι στο χέρι μας να επισπεύσουμε την εμφάνισή της, ανοίγοντας τον δρόμο και αφαιρώντας τα εμπόδια που η άγνοια ύψωσε.
Δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει ότι η Ενωτική αυτή προσπάθεια δεν στηρίζεται αποκλειστικά στην ανθρώπινη έμπνευση και πρωτοβουλία. Σε υψηλότερα εσωτερικά πεδία συντελείται μια μεγαλειώδης συνεργασία ανάμεσα σε γραμμές ανάπτυξης που είχαν μείνει διαχωρισμένες επί αιώνες.Η δημιουργία σωστών συνδέσεων ανάμεσά μας και η εξάλειψη της αντιπαλότητας και των παρανοήσεων,υλοποιεί ένα είδος δικτύου που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τις ανώτερες πνευματικές δυνάμεις για τη διοχέτευση της φωτεινής επιρροής τους. Τώρα που τα κομμάτια του "σπασμένου καθρέπτη" της Αλήθειας αρχίζουν να βρίσκουν τη θέση τους ,το ένα δίπλα στο άλλο,το Όραμα του Μεγάλου Σχεδίου (του οποίου αποτελούμε όλοι μέρος) γίνεται μέρα με τη μέρα και πιο φανερό.
Διανοητική ή Ορθολογιστική νοημοσύνη είναι η νοημοσύνη που χρησιμοποιούμε για να επιλύσουμε προβλήματα στρατηγικής ή λογικής. Οι ψυχολόγοι επινόησαν τεστ για την αξιολόγησή της και κατέταξαν τα άτομα σε βαθμίδες ευφυίας, ανάλογα με το ύψος του Δείκτη νοημοσύνης (I.Q.).
Στα μέσα της δεκαετίας του 90, ο Daniel Goleman δημοσίευσε έρευνες πολλών νευρολόγων και ψυχολόγων που έδειχναν ότι η Συναισθηματική Νοημοσύνη (E.Q.) είναι εξίσου σημαντική. Η συναισθηματική νοημοσύνη μας επιτρέπει να συνειδητοποιούμε τόσο τα δικά μας συναισθήματα, όσο και αυτά των άλλων.
Ούτε η διανοητική ούτε η συναισθηματική νοημοσύνη, ξεχωριστά ή από κοινού, αρκούν για να εξηγήσουν πλήρως την πολυσύνθετη ανθρώπινη νοημοσύνη ή τον πλούτο της ψυχής. Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές έχουν υψηλό δείκτη νοημοσύνης: ξέρουν τους κανόνες και μπορούν να τους ακολουθήσουν αλάνθαστα. Τα ζώα έχουν υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη: έχουν συναίσθηση των περιστάσεων και γνωρίζουν ποια είναι η κατάλληλη αντίδραση. Ούτε οι υπολογιστές όμως, ούτε τα ζώα αναρωτιούνται γιατί υπάρχουν οι κανόνες ή οι περιστάσεις αυτές ή αν θα μπορούσαν να είναι καλύτεροι ή διαφορετικοί. Λειτουργούν μέσα σε συγκεκριμένα όρια, παίζουν ένα προκαθορισμένο παιχνίδι.
Τώρα, στην αρχή της νέας χιλιετίας, κάποια πρώτα επιστημονικά δεδομένα επιβεβαιώνουν αυτό που ανέκαθεν γνώριζαν οι μύστες και οι σοφοί, ότι υπάρχει και ένα τρίτο είδος νοημοσύνης, η Πνευματική Νοημοσύνη. Με αυτόν τον όρο εννοούμε την νοημοσύνη με την οποία αντιμετωπίζουμε και επιλύουμε προβλήματα ουσίας και αξίας. Τη νοημοσύνη με την οποία μπορούμε να τοποθετήσουμε τη ζωή και τις πράξεις μας σε ένα ευρύτερο, πλουσιότερο και βαθύτερο πλαίσιο. Η Πνευματική νοημοσύνη είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη σωστή λειτουργία της διανοητικής και της συναισθηματικής νοημοσύνης.
Τα ανθρώπινα όντα είναι πνευματικά πλάσματα γιατί ωθούνται από την ανάγκη να υποβάλλουν θεμελιώδη ή υέρτατα ερωτήματα :<< Γιατί γεννήθηκα; Ποιό είναι το νόημα της ζωής μου ; Ποιός ο λόγος να συνεχίσω όταν νιώθω κουρασμένος, απογοητευμένος ή αποτυχημένος; Γιατί αξίζει τον κόπο;>>. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό μας γνώρισμα ότι ωθούμαστε από μια αποκλειστικά ανθρώπινη λαχτάρα να βρούμε νόημα και αξία σε κάθε μας εμπειρία. Διψάμε για κάτι που θα μας κάνει να θέσουμε υψηλότερους στόχους, για κάτι που θα μας οδηγήσει πέρα από τον εαυτό μας και από τους χωροχρονικούς περιορισμούς.
Μερικοί ανθρωπολόγοι και νευροβιολόγοι ισχυρίζονται ότι αυτή η επιθυμία για βαθύτερο νόημα και η δυναμική που συνεπάγεται έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του πρωτόγονου ανθρώπου, πριν από δύο εκατομμύρια χρόνια, συντελώντας αποφασιστικά στη δημιουργία της συμβολικής φαντασίας, τη δόμηση της γλώσσας και την εντυπωσιακή ανάπτυξη του εγκεφάλου.
Η πνευματική νοημοσύνη επιτρέπει στα ανθρώπινα όντα να δημιουργήσουν, να αλλάξουν τους κανόνες και να τροποποιήσουν τις περιστάσεις. Μας επιτρέπει να παίξουμε με τα όρια. Το γεγονός ότι είμαστε ολοκληρωμένα διανοητικά, συναισθηματικά και πνευματικά όντα το οφείλουμε στην ύπαρξη της πνευματικής νοημοσύνης. Στην ιδανική περίπτωση, τα τρία βασικά είδη νοημοσύνης λειτουργούν συνδυαστικά και αλληλοϋποστηρίζονται. Κάθε ξεχωριστό είδος όμως, έχει τη δική του περιοχή όπου υπερισχύει και μπορεί να λειτουργήσει ξεχωριστά. Αυτό σημαίνει ότι δεν βρισκόμαστε απαραίτητα σε χαμηλό ή υψηλό επίπεδο και στα τρία ταυτόχρονα.
Αρκετοί από τους πολυάριθμους νευρώνες στον ανθρώπινο εγκέφαλο συνδέονται μεταξύ τους με σειριακές αλυσίδες και κυκλώματα, ενώ πολλοί άλλοι συνδέονται στενά έως και με δέκα χιλιάδες νευρώνες σε νευρωνικά δίκτυα. Κανένας τύπος όμως οργανικής νευρωνικής σύνδεσης δεν συνδέει όλους τους νευρώνες του εγκεφάλου μεταξύ τους, ούτε τις διάφορες αλυσίδες νευρώνων. Ο εγκέφαλος αποτελείται από πολλά ανεξάρτητα «ειδικά συστήματα», μερικά από τα οποία επεξεργάζονται το χρώμα, άλλα τον ήχο, την αίσθηση της αφής και ούτω καθεξής. Πως κατορθώνει ο εγκέφαλος να συνθέτει τις ανόμοιες εμπειρίας αντίληψης μεταξύ τους; Ο Wolf Singer και ο Charles Gray μέσω πειραμάτων παρατήρησαν ότι όταν αντιλαμβανόμαστε ένα αντικείμενο, οι νευρώνες σε κάθε μεμονωμένο τμήμα του εγκεφάλου που συμμετέχει στην διεργασία, αυτή, παράγουν ταυτόχρονη ταλάντωση, σε μια συχνότητα ανάμεσα στα 35 και τα 45 Hz (κύκλους ανά δευτερόλεπτο). Νευρολογικές μελέτες σε άτομα που ασκούνται στο διαλογισμό ενισχύουν και επεκτείνουν αυτές τις θεωρίες της αντίληψης. Η εμπειρία της ενιαίας συνειδησιακής κατάστασης, όπως την περιγράφουν οι ευρισκόμενοι σε βαθύ διαλογισμό, συνοδεύεται από μια ενότητα νευρωνικών ταλαντώσεων. Η ανάπτυξη του μαγνητικού εγκεφαλογραφήματος, που επιτρέπει μια πιο λεπτομερή και σε ευρύτερη κλίμακα μελέτη, ανέδειξε τον ρόλο των σύγχρονων νευρωνικών ταλαντώσεων στη συχνότητα των 40 Hz, που συνοψίζονται στα ακόλουθα:
Α) Μεσολαβούν στη συνειδητή επεξεργασία των πληροφοριών ανάμεσα στη διανοητική και τη συναισθηματική νοημοσύνη.
Β) Είναι η πιθανότερη νευρωνική βάση για κάθε ενοποιημένη συνειδητή εμπειρία.
Γ) Αποτελούν τη νευρωνική βάση για την εμπειρία υπερβατικού επιπέδου.
Σε πρόσφατες νευρολογικές, ψυχολογικές και ανθρωπολογικές μελέτες βρέθηκαν πολλές αποδείξεις που υποστηρίζουν ότι ο εγκέφαλος σχεδιάστηκε για να έχει υπερβατική διάσταση. Στις αρχές της δεκαετίας του 90 ο νευροψυχολόγος Μichael Persinger και αργότερα ο νευρολόγος Ramachandran εντόπισαν την ύπαρξη ενός << θεϊκού σημείου >> στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Το ενσωματωμένο αυτό πνευματικό κέντρο βρίσκεται ανάμεσα στους νευρωνικούς συνδέσμους, στους κροταφικούς λοβούς. Σε τομογραφίες που έχουν γίνει με εκπομπή θετικά φορτισμένων ποζιτρονίων, οι νευρωνικές αυτές περιοχές φωτίζονται κάθε φορά που τα υποκείμενα της έρευνας συζητούν για πνευματικά ή θρησκευτικά θέματα. Οι αντιδράσεις ποικίλλουν ανάλογα με τις πολιτισμικές επιρροές. Οι Δυτικοί ανταποκρίνονται στη λέξη <<Θεός>>, ενώ οι βουδιστές και άλλοι, σε σύμβολα που εκφράζουν τα δικά τους πνευματικά πιστεύω.
Οι σύγχρονες ανακαλύψεις της Νευροψυχολογίας αμφισβητούν δύο χιλιάδες χρόνια Δυτικής φιλοσοφίας σχετικά με τη φύση του νου και τα τελευταία εκατό χρόνια θεωρίας γνωστικών επιστημόνων και νευροβιολόγων που έδιναν έμφαση στο ρόλο της αισθητηριακής πρόσληψης στον καθορισμό των γνωστικών γεγονότων ενώ θεωρούσαν τη συνείδηση δευτερεύον αποτέλεσμα της συμπεριφοράς, κάτι που ο επιστήμονας μπορούσε να αγνοήσει. Μας είπαν ότι η συνείδηση είναι η αντίληψη κάποιου πράγματος και ότι ο νους είναι ένας άγραφος πίνακας ή σύνολο από νευρώνες που μπαίνει σε κίνηση από τα ερεθίσματα που προσλαμβάνει από τα εξωτερικά ερεθίσματα. Η πρόσφατη έρευνα των Denis Pare και Rodolfo Linas για τις σύγχρονες νευρωνικές ταλαντώσεις στα 40 Hz δείχνει αντίθετα, ότι η συνείδηση είναι μια ενδογενής ιδιότητα του εγκεφάλου. Η ενδογενής συνείδηση μπορεί να τροποποιηθεί με ερεθίσματα από τον εξωτερικό κόσμο, ή μέσα από το ίδιο το περιεχόμενό της. Ένα απλό παράδειγμα υπερβατικού φαινομένου στη φύση, που είναι ανάλογο με τις νευρωνικές ταλαντώσεις των Pare και Linas, είναι ένας απόλυτα ήρεμος και διάφανος ωκεανός όπου σχηματίζονται κύματα. Το νερό του ωκεανού υπάρχει σε κάθε κύμα, είναι η ουσία κάθε κύματος, όταν όμως θεωρούμε το σκηνικό βλέπουμε μόνο τα κύματα. Αν ήμασταν τα κύματα, θα βλέπαμε μόνο τα άλλα κύματα και όχι τον ωκεανό, παρόλο που ίσως είχαμε κάποια βαθύτερη αίσθηση του ωκεανού μέσα μας.
Το ίδιο το σύμπαν μπορεί να θεωρηθεί ως ένας τέτοιος γαλήνιος και διάφανος ωκεανός ενέργειας και κάθε ύπαρξη και ον ως κύματα. Αυτό περιγράφεται στην πιο εξελιγμένη φυσική του σύμπαντος, τη θεωρία του κβαντικού πεδίου.
Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, το σύμπαν και οτιδήποτε αυτό περιέχει αποτελείται από ενέργεια σε διαφορετικά επίπεδα διέγερσης. Οποιαδήποτε μορφή είναι μια διέγερση του κενού και όχι το ίδιο το κβαντικό κενό. Αυτό το είδος υπέρβασης που εκφράζεται με το κβαντικό κενό είναι παρόμοιο με εκείνο που περιγράφεται ως ΤΑΟ ή Σουνιάτα σε πολλά ταοϊστικά και βουδιστικά κείμενα. Η διέγερση του κβαντικού κενού είναι σαν τις χορδές μιας κιθάρας που πάλλονται ή ταλαντώνονται. Η αναλογία αυτή μας φέρνει πιο κοντά στον εγκέφαλο, που οι νευρώνες πάλλονται όταν διεγερθούν. Επιστρέφοντας στην παρομοίωση του ωκεανού, οι σύγχρονες αυτές ταλαντώσεις είναι ο ωκεανός του βάθους, ενώ οι συγκεκριμένες αντιλήψεις, σκέψεις, συναισθήματα είναι τα κύματα.
Η σύγχρονή φυσική εγκαταλείποντας τις Ευκλείδειες προκαταλήψεις μεταμορφώνει ριζικά την άποψή μας για τη σχέση νου και κόσμου. Υιοθετώντας την παν-περιεκτική αντίληψη του σύμπαντος δέχεται τη θεμελιώδη σύνδεση μεταξύ συνείδησης και φυσικού σύμπαντος. Έχουν προταθεί πολλοί πιθανοί μηχανισμοί για να εξηγήσουν τον ρόλο του νου ως οικοδόμου της πραγματικότητας. Ένας θεωρεί την ίδια την πραγματικότητα σαν ένα <υπερ-ολόγραμμα>, το οποίο δημιουργεί ο νους για τον εαυτό του και έτσι μπορεί να το τροποποιήσει. Ένας άλλος ότι ο νους μπορεί να δημιουργήσει ένα βιοβαρυτικό πεδίο, το οποίο είναι σε θέση να αλληλεπιδράσει και να μεταβάλλει το βαρυτικό πεδίο που κυβερνά την ύλη, σε όλες του της μορφές. Ένας τρίτος ότι ο νους μπορεί να λειτουργήσει σε περιοχές που βρίσκονται έξω από τον χωρόχρονο και να επιτελέσει φαινόμενα που φυσιολογικά φαίνονται απίθανα. Γνωστή από καιρό είναι και η θεωρία της συγχρονικότητας του Γιουνγκ με την υπόθεση της ύπαρξης ενός ψυχοειδούς παράγοντα που συνδέει τον ψυχικό με τον φυσικό κόσμο. Δεν είναι σκόπιμο να επεκταθούμε περισσότερο ...; Όποια και να είναι όμως η επιστημονική εξήγηση, αυτό που προέχει είναι να μη μείνουμε εγκλωβισμένοι στις φαντασμαγορικές υλικές εφαρμογές των δυνατοτήτων του νου, (κάτι που διαφημίζεται κατά κόρον στις μέρες μας), χάνοντας έτσι τον τελικό προορισμό του, που δεν είναι να κυβερνά το βασίλειο του κάτω κόσμου, της ύλης, αλλά να υψωθεί στο θείο βασίλειο του πνεύματος.
Τα κριτήρια μιας ανεπτυγμένης πνευματικής νοημοσύνης περιλαμβάνουν:
1) Ενεργή και αυθόρμητη προσαρμοστικότητα
2) Μεγάλο βαθμό αυτοσυνείδησης 3) Ικανότητα αντιμετώπισης της οδύνης 4) Ικανότητα έμπνευσης από οράματα και ιδανικά. 5) Την άρνηση πρόκλησης βλάβης στον συνάνθρωπο, στα ζώα και στη φύση γενικότερα. 6) Την τάση να βλέπεις τη σχέση ανάμεσα στα διαφορετικά πράγματα (ολιστική αντιμετώπιση) 7) Την τάση να αναρωτιέσαι πάνω σε θεμελιώδη υπαρξιακά ζητήματα και να αναζητάς ουσιαστικές απαντήσεις. 8) Την ικανότητα που οι ψυχολόγοι αποκαλούν <<ανεξαρτησία πεδίου>>, να λειτουργείς ενάντια στη συμβατικότητα. 9) Το άνοιγμα στην υπερπροσωπική-υπερβατική ψυχολογική εμπειρία και τέλος 10) Την πλήρη Αυτοπραγμάτωση ή Αφύπνιση ή Φώτιση.
Η πνευματική νοημοσύνη δεν έχει συνεπώς απαραίτητα σχέση με τη θρησκεία. Δεν μας εκπλήσσει το εύρημα ότι πολλοί ανθρωπιστές και άθεοι έχουν υψηλή πνευματική νοημοσύνη και πολλοί θρησκευόμενοι χαμηλή. Έρευνες που έγιναν ήδη πριν από 50 χρόνια από τον ψυχολόγο Allport έδειξαν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν πνευματικές εμπειρίες έξω από τους περιορισμούς του κατεστημένου των θρησκευτικών δογμάτων. Η πνευματική νοημοσύνη δεν εξαρτάται από τον πολιτισμό, ούτε από τις αξίες, αλλά δημιουργεί τη δυνατότητα να έχουμε αξίες. Δίνει στη θρησκεία υπόσταση (ίσως και νόημα ύπαρξης), αλλά δεν εξαρτάται από αυτήν.
Η πνευματική νοημοσύνη είναι η πυξίδα μας στις ακραίες καταστάσεις. Τα πιο έντονα υπαρξιακά προβλήματα της ζωής παρουσιάζονται έξω από το πεδίο του καθημερινού και αναμενόμενου, έξω από τους συμβατικούς κανόνες, πέρα από την εμπειρία του παρελθόντος, πέρα από εκείνο που ξέρουμε πως θα χειριστούμε. Στη θεωρία του χάους, το <<όριο>> είναι εκείνο το σημείο ανάμεσα στην τάξη και στο χάος, ανάμεσα στην οικεία αίσθηση του εαυτού μας και στην απόλυτη διάλυση.. Είναι το σημείο όπου μπορούμε να λειτουργήσουμε πιο δημιουργικά. Η πνευματική νοημοσύνη, η βαθιά διαίσθηση της ουσίας και της αξίας των πραγμάτων, μας καθοδηγεί όταν βρισκόμαστε στο «όριο». Είναι η συνείδησή μας. Στα εβραϊκά οι όροι συνείδηση, πυξίδα και «κρυμμένη εσωτερική αλήθεια « έχουν την ίδια ρίζα!
Η συλλογική πνευματική νοημοσύνη είναι χαμηλή στη σύγχρονη κοινωνία. Ζούμε σε έναν πολιτισμό που βρίσκεται σε πνευματικό λήθαργο και ο οποίος διακρίνεται για τον υλισμό, το συμφέρον, τον εγωκεντρισμό, την έλλειψη ουσίας και την ανυπαρξία αφοσίωσης. Η συλλογική αλλαγή δεν μπορεί παρά να περάσει από την ατομική. Μπορούμε να κάνουμε πολλά για να βελτιώσουμε την προσωπική μας πνευματική νοημοσύνη, αφιερώνοντας χρόνο και ενέργεια στα θεμελιώδη ερωτήματα, αναζητώντας τη σχέση ανάμεσα στα πράγματα, φέρνοντας στην επιφάνεια το ουσιώδες και το αληθινό, στοχαζόμενοι πάνω στη φύση των παραισθήσεών μας, αποκτώντας περισσότερη αυτοσυνείδηση και εσωτερική ενότητα.
Πάνω σ'ένα βράχο, στην κορυφή του βουνού Σουμάνα κούρα, της νήσου Σρι Λάνκα, βρίσκεται, κατά την παράδοση το ίχνος της πατημασιάς του Γκοτάμα Βούδα. Το πραγματικό όμως ίχνος που ο ιστορικός Βούδας άφησε στον κόσμο είναι η διδασκαλία του, που έφθασε μέχρι τις μέρες μας μέσα από τα ιερά κείμενα. Μια εξαιρετική θέση ανάμεσα σ'αυτά τα κείμενα, που με φροντίδα φυλάσσονται δυόμισι χιλιάδες χρόνια, καταλαμβάνει και το Dhammapada. Αρχικά γραμμένο στη γλώσσα Πάλι,το Dhammapada (στα Σανσκριτικά ΝΤΑΡΜΑ ΠΑΝΤΑ) αποτελεί ένα από τα πολυτιμότερα πετράδια της Ανατολικής θρησκευτικής παράδοσης, δίπλα σε άλλα σπουδαία κείμενα, που ανήκουν σε διαφορετικές διδασκαλίες, όπως η Bhagavad-Gita και το Tao Te King. Η αξία αυτού του κειμένου υπερβαίνει τα όρια της συγκεκριμένης θρησκευτικής και φιλοσοφικής παράδοσης και αποκτά ένα παγκόσμιο χαρακτήρα στο χώρο της έκφρασης της ανθρώπινης πνευματικότητας. Τόσο για το ηθικό περιεχόμενο, όσο και για την έκταση του κειμένου, το Dhammapada μπορεί να θεωρηθεί μια σύνοψη της Νότιας Σχολής του Βουδισμού ή της λεγόμενης Χιναγιάνα (Μικρό Όχημα) και παρουσιάζει το πλήρες πανόραμα των ουσιαστικών του κατευθύνσεων. Το Νταμμαπάντα αναφέρεται στην πρώτη διδαχή του Βούδα που ασχολείται με το βασικό ανθρώπινο πρόβλημα του πόνου ( μέσα από τις Τέσσερις Ευγενείς Αλήθειες: τον Πόνο, τη Γέννηση του Πόνου, το Τέλος του Πόνου και την υπέρβασή του μέσω της ευγενούς Οκταπλής Ατραπού.) Η Δεύτερη σχολή του Βουδισμού είναι η Μάχαγιάνα ( το Μεγάλο Όχημα) και παρουσιάζει τον ευγενή Δρόμο των Μποτισάτβα, που στηρίζεται στην αρχή του αλτρουϊσμού. Η τελείωση της Μαχαγιάνα έγινε με τη Βάζραγιάνα ( το Αδαμάντινο Όχημα) που με τις διδαχές της σχετικά με την άμεση αντίληψη της Πραγματικότητας δίδασκε την απόκτηση της Τελειότητας σε μία μόνο ζωή. Το Αδαμάντινο Όχημα αναπτύχθηκε και διατηρήθηκε κυρίως στο Θιβέτ.
Από λογοτεχνική άποψη το Νταμμαπάντα είναι ευχάριστο, κομψό και απέριττο, χωρίς το βάρος σχολαστικισμών, που κάνουν απρόσιτα πολλά παρόμοια κείμενα. Κατά συνέπεια δεν είναι μια έκθεση των τεχνικών και των μεθόδων, που παρουσιάζονται σε πιο εκτενείς κανόνες. Η χρονολογία σύνταξής του υπολογίζεται γύρω στο 246-377 π.χ. και αποτελείται από 423 στοίχους, που περιέχονται σε 26 μικρά κεφάλαια.
Ο όρος Dhamma Pada αποτελείται από δύο συνθετικά μέρη: Dhamma σημαίνει σοφία, αρετή, Λόγος, διδασκαλία.και Pada που μεταφράζεται ίχνος και μονοπάτι. Συνεπώς Dhammapada σημαίνει το μονοπάτι της Σοφίας, αλλά και το μονοπάτι της Διδασκαλίας. Oρισμένοι μεταφραστές προτιμούν τον όρο "πειθαρχία" (Discipline) αντί "διδασκαλία", που παρότι πιο ορθό είναι πολύ γενικό. Καμία πνευματική επίτευξη δεν είναι δυνατή χωρίς την τήρηση μιας σταθερής πειθαρχίας : στην σκέψη, στην έκφραση, στην πράξη. Η πειθαρχία στον Βουδισμό, που είναι κατ'εξοχήν πραγματιστική θρησκεία, πρέπει να απορροφηθεί σε τέτοιο βαθμό από αυτόν που "εισήλθε στο ρεύμα", ώστε να καταλάβει τη θέση του ψευδαισθησιακού "εγώ" ή Atta και να κάνει το άτομο ανίκανο να σκεφτεί να μιλήσει και να δράσει αντίθετα προς αυτήν. Αντίθετα, για να είμαστε ακριβείς, είναι ο μαθητής που πρέπει να απορροφηθεί στην Πειθαρχία, να διαλυθεί στο Dhamma η χωριστή προσωπικότητά του, ώστε να ταυτιστεί πλήρως μ'αυτήν στα πιο προχωρημένα στάδια της ολοκλήρωσης. Εξαφανίζεται έτσι το υποκείμενο και το αντικείμενο της διδασκαλίας σε μια αδιαχώριστη ενότητα.
Θα διαβάσουμε τώρα και θα σχολιάσουμε μερικούς στοίχους για να πάρετε μια ιδέα για το περιεχόμενο.
ΟΙΔΙΔΥΜΟΙΣΤΙΧΟΙ (πρώτο κεφάλαιο)
Είμαστε ότι σκεφτόμαστε
Ότι είμαστε είναι αποτέλεσμα των σκέψεών μας.
Με τις σκέψεις μας φτιάχνουμε τον κόσμο.
Όταν ένας άνθρωπος μιλά ή δρά με ακάθαρτο (σκοτεινό) νου
ο πόνος τον ακολουθεί, όπως η ρόδα ακολουθεί το βώδι που σέρνει το καρότσι.
Είμαστε ότι σκεφτόμαστε
Ότι είμαστε είναι αποτέλεσμα των σκέψεών μας.
Με τις σκέψεις μας φτιάχνουμε τον κόσμο.
Όταν ένας άνθρωπος μιλά ή δρα με καθαρό (αγνό, φωτεινό) νου
η χαρά τον ακολουθεί σαν σκιά.
Έχει ειπωθεί ότι οι ανατολίτες μυστικοί πιστεύουν ότι ο κόσμος είναι ψευδαίσθηση. Όχι μόνο το πιστεύουν αλλά γνωρίζουν ότι είναι Maya, ένα όνειρο. Αλλά όταν χρησιμοποιούν τη λέξη Samsara - ο τροχός του κόσμου, δεν εννοούν τον αντικειμενικό κόσμο που ερευνά η επιστήμη. Δεν αναφέρονται στον κόσμο των δέντρων, των ποταμών και των βουνών. Εννοούν την εκδοχή του κόσμου που κατασκευάζουμε μέσα στο μυαλό μας, τον τροχό του νου, που κινούμε ακατάπαυστα..
Υπαρχουν τρία είδη κόσμων: Ο εξωτερικός υλικός. Ο Βούδας δεν έχει τίποτα να πεί σχετικά μ'αυτόν γιατί δεν είναι ένας Albert Einstein.
Mετά υπάρχει ένας δεύτερος : ο κόσμος του νου, ο κόσμος που οι ψυχολόγοι, οι ψυχίατροι και οι ψυχοθεραπευτές ερευνούν. Ο Βούδας έχει ένα μόνο πράγμα να πεί σχετικά μ'αυτόν : ότι είναι ψευδαισθησιακός, ονειρικός, ότι δεν είναι αληθινός.
Τέλος υπάρχει ένας τρίτος κόσμος : Ηπραγματική εσωτερική μας υπόσταση. Ο Βούδας μας προσκαλεί να γνωρίσουμε τον αληθινό μας πρόσωπο, πίσω από τις μάσκες. Αλλά εμείς είμαστε τόσο πολύ απασχολημένοι με τα παιχνίδια του νου ... Εάν δεν βοηθηθούμε ν'απαγκιστρωθούμε από το νου δεν θα καταφέρουμε να γνωρίσουμε τον τρίτο, τον πραγματικό κόσμο. Γι'αυτό και ο Βούδας αρχίζει τη διδασκαλία του με την παρατήρηση: είμαστε ότι σκεφτόμαστε. Αυτό είναι ο καθένας που ταυτίζεται με το νου του. Ότι είμαστε εγείρεται με τις σκέψεις μας. Φανταστείτε για μια στιγμή ότι όλες οι σκέψεις σταματούν ...τότε, ποιός είστε; Καμία απάντηση δεν θα δοθεί. Δεν μπορείτε να πείτε είμαι Έλληνας Ορθόδοξος ή καθολικός ή Μωαμεθανός κ.λ.π. Όλες οι σκέψεις έχουν σταματήσει. Δεν μπορείτε να πείτε ούτε το όνομά σας. Όλες οι γλώσσες έχουν εξαφανιστεί, έτσι δεν μπορείτε να πείτε σε ποιά χώρα ανήκετε, σε ποιά φυλή, σε ποιό έθνος. Όταν όλες οι σκέψεις σταματούν, τότε ποιός είστε; Ένα απόλυτο κενό, ένα μη-πράγμα (no-thigness), ένα τίποτα.
Εξαιτίας αυτού του γεγονότος ο Βούδας χρησιμοποίησε μια παράξενη λέξη κανείς δεν είχε κάνει ποτέ κάτι παρόμοιο. Οι μυστικιστές έχουν πάντα χρησιμοποιήσει τον όρο Εαυτός ή Ανώτερος Εαυτός ή Πνεύμα κ.λ.π. για να αναφερθούν στην εσώτερη υπόσταση του ανθρώπου.Ο Βούδας χρησιμοποίησε τον όρο "μη-εαυτός". Δεν χρησιμοποίησε τον όρο atman (ψυχή), αλλά τον αρνητικό όρο anatma (μη ψυχή). Έλεγε πως όταν ο νους σταματάει την κίνησή του δεν υπάρχει κανένας εαυτός, ούτε με το κεφαλαίο "Ε" ! Γίνεσαι Συμπαντικός, έχεις υπερπηδήσει όλα τα σύνορα του εγώ, είσαι καθαρή συνειδητότητα, αμόλυντη από οτιδήποτε. Είσαι απλά ένας καθρέπτης που δεν αντανακλά τίποτε.
Εαν κανείς θέλει πραγματικά να γνωρίσει ποιός πραγματικά Είναι, πρέπει να μάθει πως να σταματάει τις σκέψεις. Αυτή ακριβώς είναι η ουσία του διαλογισμού. Διαλογισμός σημαίνει να βγαίνεις έξω από το νου και να κινείσαι στο αγνό διάστημα του μη νου, εκεί όπου ευρίσκονται οι απόλυτες και αιώνιες απαντήσεις. Αυτή η κίνηση από το νου στο μη νου είναι το ιερό μονοπάτι, το Pada.
Σ'αυτό το σημείο πρέπει να κάνουμε ορισμένες διευκρινίσεις σχετικά με τον όρο " Νους"
Σύμφωνα με την Θεοσοφική και όχι μόνο παράδοση, το νοητικό στοιχείο του ανθρώπου ή Μάνας, διακρίνεται σε ανώτερο και κατώτερο. Το ανώτερο Νοητικό είναι η πύλη του Ανώτερου Εαυτού, το κατώφλι της Ανώτερης Τριάδας ή του Ουράνιου Ανθρώπου : που διακρίνεται σε Άτμα (ή Νιρβανικό), Βούδι (ή ενορατικό ή Χριστικό) και Ανώτερο Νοητικό.
Αυτά τα τρία στοιχεία αντιπροσωπεύουν τις 3 όψεις του θείου Λόγου: Θέληση-Σοφία-Ενεργός Νοημοσύνη. Το κατώτερο νοητικό ή κάμα-μάνας (νους των επιθυμιών) συνθέτει μαζί με το αστρικό σώμα ή συγκινησιακό και το αιθερο-φυσικό τον κατώτερο εαυτό, που προσκολάται και ταυτίζεται με το πρόσκαιρο και το πεπερασμένο. Καλυμμένη με τους κατώτερους φορείς της και με τις προκύπτουσες ιδιότητές της, η προσωπικότητα κινείται ωθούμενη από τις τάσεις ενδυνάμωσης και εξάπλωσης του εγώ. Στο Νταμμαπάντα το μεγαλύτερο εμπόδιο αναγνωρίζεται, φυσικά, στον κατώτερο νου, όμως σε πιο προχωρημένα στάδια και ο "ανώτερος νους" είναι ένας περιορισμός για την πλήρη απελευθέρωση ...
* Ο Πλωτίνος το ανώτερο νοητικό, που έχει ως αντικείμενο τον πλατωνικό κόσμο των Ιδεών, το ονομάζει "Νου", ενώ το κατώτερο νοητικό το αποκαλεί "διάνοια". Πάνω και πριν ιεραρχικά από τον πλωτινικό Νου βρίσκεται το Ένα που στέκεται στο κέντρο του Σύμπαντος και από την ακτινοβολία του οποίου δημιουργούνται τα διάφορα πεδία, τα οποία ποικίλλουν σε μέθεξη πνευματικής ουσίας, ανάλογα με την απόσταση που υπάρχει από την πηγή της εκδήλωσής τους. Κάθε πεδίο μοιάζει με καθρέπτη επάνω στον οποίο καθρεπτίζεται το προηγούμενο πεδίο και με τη σειρά του , τούτο το ενδιάμεσο θα καθρεπτιστεί στο επόμενο πεδίο. Το διαφορετικό ρυθμικό μέτρο που υπάρχει σε κάθε πεδίο προσδιορίζει την εικόνα που προκύπτει από τον αντικατοπτρισμό. Είναι γνωστός ο νόμος της φυσικής ότι το πάχος, η κυρτότητα ή η κοιλότητα του καθρέπτη παρουσιάζουν είδωλα, πολύ διαφορετικά από το καθρεπτιζόμενο αντικείμενο. Η αρχική ιδιότητα διαφοροποιείται, χωρίς όμως να εξαφανίζεται η πρωταρχική ουσία και ποιότητα.
Μετά από αυτές τις απαραίτητες διευκρινίσεις ας επιστρέψουμε στο κείμενό μας, με καλύτερη ελπίζω κατανόηση.
Eαν ένας άνθρωπος μιλά ή δρα με ακάθαρτο νου
ο πόνος τον ακολουθεί, όπως η ρόδα ακολουθεί το βώδι που σέρνει το καρότσι.
Εάν ένας άνθρωπος μιλά ή δρα με καθαρό νου
η χαρά τον ακολουθεί σαν σκιά.
Όταν ο Βούδας χρησιμοποιεί τη φράση "ακάθαρτο νου", μπορεί να παρανοηθεί. Δεν εννοεί "κακές σκέψεις", αλλά δράση μέσα στο επίπεδο του νου, γιατί όλος ο κατώτερος νους, όταν αποτελεί αφετηρία της δράσης, είναι ακάθαρτος, σκοτεινός! Καθαρότητα-διαύγεια, τότε, σημαίνει μη νους! Είναι σχεδόν αδύνατο να μεταφράσει κανείς τα λόγια ενός Φωτισμένου γιατί χρησιμοποιεί τη γλώσσα με το δικό του τρόπο. Από τη μιά είναι υποχρεωμένος να στηριχτεί στην καθομιλουμένη και από την άλλη πρέπει να μεταδώσει μέσα από φθαρμένες φράσεις μια εξαιρετική εμπειρία!..Θα είχε ανάγκη να δημιουργήσει μια τελείως καινούργια γλώσσα, να εισαγάγει νέες έννοιες, αλλά τότε πόσοι θα τον καταλάβαιναν; Έτσι ο εκάστοτε Βούδας προσπαθεί να δώσει στις λέξεις το δικό του χρώμα, το δικό του άρωμα. Τα μπουκάλια είναι δικά μας, αλλά το κρασί είναι δικό του. Αυτά τα λόγια είναι η φωνή της σιγής. Μπορούν να μας αγγίξουν πραγματικά μόνο αν τα δεχτούμε σιωπηλά. Διανοητικά μπορούμε να τα καταλάβουμε, είναι πολύ απλές εκφράσεις, αλλά ακριβώς αυτή τους η απλότητα είναι το πρόβλημα της βαθύτερης κατανόησης, γιατί εμείς δεν είμαστε απλοί. <<Μακάριοι οι πτωχοί, δηλαδή οι απλοί, τω πνεύματι!>>... Για να κατανοήσεις την απλότητα χρειάζεσαι την απλότητα της καρδιάς, γιατί μόνο η απλή καρδιά μπορεί να συλλάβει την απλή αλήθεια. Ο φλύαρος νους φιλτράρει, αναλύει, ερμηνεύει, προβάλλει, συγκρίνει, παραμορφώνει και στο τέλος αυτό που μένει δεν είναι παρά καθ'εικόνα και ομοίωση. Κανείς δεν μπορεί να δεί εύκολα πέρα από τον ίδιο του τον εαυτό ...
Η δυστυχία λοιπόν και η μιζέρια είναι η σκιά του ψευδαισθητικού νου των επιθυμιών. Υποφέρουμε γιατί κοιμόμαστε συνειδησιακά και βλέπουμε εφιάλτες. Δεν υπάρχει κανένας τρόπος να δραπετεύσουμε από τον πόνο ενώ παραμένουμε κοιμισμένοι. Τα όνειρα μπορούν να αλλάξουν μορφή, μπορεί να γίνουν ευχάριστα, αλλά παραμένουν όνειρα. Νους σημαίνει να μη γνωρίζεις ποιος είσαι και να προσποιείσαι ότι γνωρίζεις.
Με προσέβάλλε, με εκμεταλλεύτηκε, με μείωσε
Εαν καλλιεργείς τέτοιες σκέψεις θα ζεις μέσα στο μίσος και ποτέ δεν θα καταπραϋνθεί μέσα σου η εχθρότητα
Με προσέβαλλε, με εκμεταλλεύτηκε, με μείωσε
Εαν εγκαταλείψεις αυτές τις σκέψεις θα εξαφανιστεί από μέσα σου η εχθρότητα και θα ζήσεις σε αγάπη.
Με το μίσος ποτέ δεν καταπραϋνεται το μίσος
Μόνο η αγάπη (η μη εχθρότητα) διασκορπίζει το μίσος
Αυτός είναι ο Νόμος, αρχαίος και αιώνιος
Ais dhammo sanantano
Το μίσος υπάρχει μόνο σε συνάρτηση με το παρελθόν και το μέλλον. Η αγάπη υπάρχει στο παρόν. Αυτή είναι η ομορφιά και η ελευθερία της αγάπης. Δεν μπορείς να μισήσεις κάποιον στο παρόν. Υπάρχει μίσος μόνο εαν θυμάσαι το παρελθόν ή αν προβλέπεις το μέλλον. Το μίσος είναι μια αυτοεπιβαλλόμενη φυλάκιση : δένεσαι ασφικτικά μ'αυτόν που μισείς και σιγά-σιγά απορροφάς τις ιδιότητές του! Και το μίσος γεννά μίσος. Έτσι διαιωνίζεται και πολλαπλασιάζεται στον κόσμο η εκδικητικότητα, η καταστροφή και η βία. Μόνο η αγάπη μπορεί να εξουδετερώσει το μίσος. Αλλά ποιά αγάπη; Η αγάπη για την οποία μιλάει ένας Βούδας δεν είναι η κοινή αγάπη που έχει πάντα αναφορά και συμφέρον: αγαπάμε αυτούς που μας αγαπούν, που είναι καλοί μαζί μας, που μας παρέχουν αυτό που χρειαζόμαστε. Αυτού του είδους η αγάπη εύκολα μπορεί να μεταμορφωθεί σε μίσος, αν αλλάξουν οι συνθήκες. Η αληθινή αγάπη δεν σκέφτεται το χθες και το αύριο. Είναι ένα αυθόρμητο ξεχείλισμα χαράς, μακαριότητας, που μοιράζεται απλόχερα χωρίς κάποιο ιδιαίτερο λόγο, χωρίς προϋποθέσεις, χωρίς υπολογισμούς και χωρίς διακρίσεις. Ας μη προσπαθούμε άδικα να μιμηθούμε την Αγάπη, όσο βρισκόμαστε ριζωμένοι βαθιά στο κατώτερο νοητικό πεδίο. Αν αντίθετα ανέβουμε συνειδησιακά θα ανακαλύψουμε ότι η αγάπη είναι η φυσική ατμόσφαιρα των ανώτερων επιπέδων, που συνεχώς ακτινοβολεί ασχέτως αν δεν γίνεται αντιληπτή από όσους ζουν κάτω από τα σκοτεινά σύννεφα των υλικών τους επιδιώξεων. Πως μπορεί κανείς να ανέβει στο φως; Εγκαταλείποντας τις προσκολήσεις, γινόμενος σιωπηλός, χωρίς σκέψεις, συνειδητός, προσεκτικός, διαλογιστικός.
Η ζωή είναι πρόσκαιρη
Ενθυμούμενος αυτό πως μπορείς να αναλώνεσαι σε μικροπράγματα;
Η ζωή είναι τόσο σύντομη και μείς την ξοδεύουμε σε ανόητους καυγάδες.
Την ίδια ενέργεια που σπαταλούμε για καταστροφικές συγκρούσεις μπορούμε να την χρησιμοποιήσουμε για ανώτερους σκοπούς : για αυτογνωσία και για τη δημιουργία ενός πιο δίκαιου και πιο όμορφου κόσμου.
Όποιος κυνηγάει την (άμετρη) ευχαρίστηση των αισθήσεων
ξεριζώνεται και ανατρέπεται
όπως ένα λεπτό δεντράκι λιγίζει από τον άνεμο.
Όποιος είναι συνειδητός, ενάρετος (δυνατός) και μετρημένος
είναι σαν το βουνό που δεν ανατρέπεται από τον άνεμο.
Ο Βούδας λέει ότι αν εξαρτώμαστε από τις αισθήσεις παραμένουμε πολύ εύθραυστοι. Οι αισθήσεις δεν μπορούν να μας κάνουν δυνατούς, γιατί δεν αποτελούν μια σταθερή βάση. Είναι συνεχώς σε κίνηση, σε αλλαγή. Εαν καθοδηγήσαι από την αίσθηση της στιγμής θα είσαι σε συνεχή ταραχή γιατί οι αισθήσεις αλλάζουν ασταμάτητα κατεύθυνση και προτιμήσεις.
Ο Βούδας διδάσκει να εξαρτώμαστε από τη συνειδητότητα που κρύβεται πίσω από το παιχνίδισμα των αισθήσεων. Οι αισθήσεις είναι απλώς ένα παράθυρο στον κόσμο και αυτό πολύ περιορισμένο. Δεν αισθανόμαστε με τα αισθητήρια όργανα, αλλά με την επεξεργασία του ερεθίσματος στα αρμόδια κέντρα του εγκεφάλου. Όταν το κεντρικό όργανο βρίσκεται σε νάρκη από την γοητεία των αισθήσεων, τότε είμαστε σαν ένα ξερό φύλλο στη δύνη του ανέμου, σαν ένα πλοίο ακυβέρνητο, στο μέσον θαλασσοταραχής. Θα πρέπει συνεπώς να νεκρώσουμε τις αισθήσεις μας για να πετύχουμε την σταθερότητα; Κάθε άλλο! Θα πρέπει μάλλον να πνευματικοποιήσουμε τις αισθήσεις με την παρέμβαση της συνειδητότητας. Τότε η παγίδα μεταμορφώνεται σε εφαλτήριο εξέλιξης, χαρίζοντας στη ζωή το άρωμα, το χρώμα και τη ζωντάνια που λοίπει σε πολλούς αποστεωμένους ασκητές, που ακολουθούν το δρόμο της καταστολής και της απονέκρωσης.
Ο νομπελίστας Ινδός ποιητής Ρ.Ταγκόρ, από τα "Λυρικά Αφιερώματα" :
<<Η λύτρωση δεν είναι για μένα η άρνηση των εγκοσμίων. Νοιώθω το σφιχταγκάλιασμα της ελευθερίας μέσα σ'εκατομμύρια δεσμά ηδονής. Πάντα και πάντα, χύνεις τους δροσερούς κρουνούς του κρασιού Σου με τα μύρια χρώματα και μύρα, γεμίζοντας το χωματένιο αυτό ποτήρι ως τα χείλη. ..
Όχι ! Ποτέ δεν θα κλείσω τις πόρτες των αισθήσεών μου. Οι τέρψεις της οράσεως και της ακοής και της αφής θα φέρνουν μαζί τους και τη δική Σου τέρψη. Ναι, όλες οι αυταπάτες μου θα καούν και θα κάνουν μια φωτοχυσία χαράς, κι'όλοι οι πόθοι μου θα ωριμάσουν σε καρπούς αγάπης>>.
Ο Silo, ένας εν ζωή Αργεντινός Δάσκαλος στο βιβλίο του " Το εσωτερικό βλέμμα" γράφει σχετικά με τις απολαύσεις των αισθήσεων : << Εαν τρέχεις πίσω από την ευχαρίστηση αλυσσοδένεσαι στην οδύνη. Αλλά , εαν δεν καταστρέφεις την υγεία σου, απόλαυσε χωρίς αναστολές, όταν η ευκαιρία σου παρουσιάζεται>>. Σε ένα στοίχο του κειμένου διαβάζουμε την εξής επίγνωση, που είναι καθαρά επικουρική : Ο σοφός εγκαταλείπει μια μικρότερη απόλαυση για να αποκτήσει μια μεγαλύτερη χαρά. Προσέξτε ότι δεν λέει για μια μελλοντική χαρά σε κάποιο Παράδεισο! Ο Παράδεισος και η Κόλαση, όπως γνωρίζεται ξεκινάει από την Γη, με τις επιλογές μας!
Ένας σαμουράϊ επισκέφτηκε κάποτε τον Χακούιν, ένα δάσκαλο Ζεν, και τον ρώτησε: <<Υπάρχει παράδεισος; Υπάρχει κόλαση; Αν υπάρχει κόλαση και παράδεισος, που είναι οι πύλες; Ο Χακούιν τον ρώτησε << Ποιός είσαι; >> - << Είμαι αρχηγός των σαμουράϊ >> απήντησε αυτός. Ο Χακούϊν γέλασε και είπε : << Εσύ σαμουράϊ; Εσύ μοιάζεις με ζητιάνο! >>. Ο σαμουράϊ ξέχασε γιατί είχε έρθει. Η περηφάνεια του πληγώθηκε. Τράβηξε το σπαθί του κι ήταν έτοιμος να σκοτώσει τον Χακούϊν. Τότε ο Χακούϊν γέλασε και είπε : << Αυτή είναι η πύλη της κόλασης. Μ'αυτό το σπαθί, αυτό το θυμό, αυτό το εγώ, νάτη, ανοίγει η πύλη!>>. Αμέσως ο σαμουράϊ κατάλαβε και έβαλε το σπαθί πίσω στη θήκη του ...και ο Χακούϊν είπε: <<Νάτη, ανοίγει η πύλη του παραδείσου>>.
Όποιος θεωρεί αληθινό το ψεύτικο
και ψεύτικο το αληθινό
δεν θα φθάσει στην ουσία της ζωής και θα ζήσει με ψεύτικους σκοπούς (θα γεμίσει από επιθυμίες).
Η Αλήθεια Είναι : δεν χρειάζεται καμία προσπάθεια από μέρους μας για να την εφεύρουμε. Η Αλήθεια πρέπει να ανακαλυφθεί, να αποκαλυφθεί. Η Αλήθεια δεν είναι ένα λογικό συμπέρασμα, δεν είναι αβασάνιστη πίστη,δεν είναι δανική γνώση. Είναι ύπαρξη, πραγματικότητα. Είναι μπροστά στα μάτια μας, αλλά η όρασή μας είναι θολή από όλα αυτά τα ψέματα, τις προκαταλήψεις, τις ιδεολογίες και τους δογματισμούς που μας έχουν εμποτίσει από την παιδική ηλικία. Ο αναζητητής για να ανακαλύψει την α-λήθεια, από πρώτο χέρι, πρέπει να "ξαναγεννηθεί", να αποτινάξει όλους τους αυτοματισμούς και τους προγραμματισμούς που του έχουν εμφυτευθεί. Μέσα από μια επιχείρηση "αποπρογραμματισμού" μπορεί να επανακτήσει τη χαμένη φρεσκάδα, την αθωότητα , την εγρήγορση και την καθαρή συνειδητότητα.
Όπως καταλαβαίνετε η φανατική προσκόληση σε μια οποιαδήποτε ιδεολογία ή φιλοσοφία της απελευθέρωσης, μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη παραπέτασμα καπνού που κρύβει την πραγματικότητα και την αντικαθιστά με νοητικά κατασκευάσματα. Αυτή είναι η "κατα φαντασία έρευνα", στην οποία είναι εύκολο να χαθεί κανείς ...;Η μόνη αλήθεια είναι η βιωμένη αλήθεια. Η αχόνευτη αλήθεια είναι ξένο σώμα. Λειτουργικά είναι ψέμα, για το συγκεκριμένο άτομο που την αναπαράγει επιπόλαια.
Δες το ψεύτικο ως ψεύτικο
το αληθινό ως αληθινό
κοίταξε μέσα στην καρδιά σου
ακολούθησε τη φύση σου
Ίσως σας φανεί παράξενο, αλλά όλες οι επιθυμίες ανήκουν στο νου και όχι στην καρδιά. Η καρδιά γνωρίζει μόνο το εδώ και τώρα. Δεν μπορεί να να χτυπήσει στο παρελθόν ή το μέλλον. Αντίθετα ο νους δεν είναι ποτέ στο παρών. Ο νους είναι το πρόβλημα.Η καρδιά είναι η λύση.Τα μικρά παιδιά λειτουργούν με την καρδιά, αλλά όσο μεγαλώνουν, η εκπαίδευση σπρώχνει το κέντρο τους στο κεφάλι. Ο νους παράγει ακατάπααυστα επιθυμίες, φιλοδοξίες, ανταγωνισμό. Δεν βρίσκει ποτέ ανάπαυση, δεν έχει κορεσμό.
Υπάρχει μια γνωστή σούφικη ιστορία : Ένας αυτοκράτορας έβγαινε από το παλάτι του για τον πρωινό του περίπατο, όταν συνάντησε ένα ζητιάνο. "τι θέλεις;" τον ρώτησε. Ο ζητιάνος γέλασε και είπε: "Ρωτάς, λες και μπορείς να εκπληρώσεις την επιθυμία μου!" Ο βασιλιάς προσβλήθηκε και είπε: "Και βέβαια μπορώ να εκπληρώσω την επιθυμία σου. Πες μου ποιά είναι".
Ο ζητιάνος είπε : "Ξανασκέψου το, πριν υποσχεθείς τίποτα." Ο ζητιάνος δεν ήταν ένας συνηθισμένος ζητιάνος. Ήταν ο δάσκαλος του αυτοκράτορα από την περασμένη του ζωή. Και σ'εκείνη τη ζωή, του είχε υποσχεθεί : "Θα έρθω και θα σε ξυπνήσω στην επόμενη ζωή σου. Αυτή τη ζωή έχασες την ευκαιρία, αλλά θα ξανάρθω". Μα, ο βασιλιάς το είχε ξεχάσει, τελείως. Ποιός θυμάται περασμένες ζωές ; Έτσι, επέμεινε. "Θα εκπληρώσω ό,τι μου ζητήσεις. Είμαι πολύ δυνατός αυτοκράτορας. Τι μπορείς να μου ζητήσεις, που να μην μπορώ να στο δώσω;
Ο ζητιάνος είπε : "Α, είναι πολύ απλή επιθυμία. Βλέπεις αυτή την κούπα; Μπορείς να τη γεμίσεις με κάτι; Βεβαίως! Είπε ο αυτοκράτορας και φώναξε έναν από τους βεζίρηδές του και του είπε: "Γέμισε την κούπα αυτού του ανθρώπου με χρήματα". Ο βεζίρης έφερε χρήματα, τα έριξε στην κούπα κι αυτά εξαφανίστηκαν αμέσως. Έριξε κι άλλα, κι άλλα, μα μόλις τα έριχνε, αμέσως εξαφανίζονταν. Και η κούπα του ζητιάνου έμενε πάντα άδεια. Μαζεύτηκε όλο το παλάτι. Στόμα με στόμα, τα νέα έφθασαν σ'όλη την πόλη και συγκεντρώθηκε ένα μεγάλο πλήθος. Η εικόνα του αυτοκράτορα κινδύνευε. Είπε στους βεζίρηδες : Ακόμη κι αν χάσω το βασίλειό μου, δεν θ'αφήσω αυτό τον ζητιάνο να με νικήσει". Διαμάντια, μαργαριτάρια και σμαράγδια..τα θησαυροφυλάκιά του άδειαζαν. Η κούπα του ζητιάνου φαινόταν να μην έχει πάτο. Ό, τι κι αν έβαζαν μέσα, όλα, μα όλα, εξαφανίζονταν αμέσως. Έφτασε βράδυ κι ο κόσμος στεκόταν εκεί, σε απόλυτη σιωπή. Ο βασιλιάς έπεσε στα πόδια του ζητιάνου και παραδέχτηκε την ήττα του. Είπε : "Νίκησες. Αλλά, πριν φύγεις, πες μου, ικανοποίησέ μου την περιέργεια. Από τι είναι φτιαγμένη η κούπα σου;
"Ο ζητιάνος γέλασε και είπε : "Είναι φτιαγμένη από ανθρώπινο νου. Δεν υπάρχει κανένα μυστικό..απλώς είναι φτιαγμένη από ανθρώπινη επιθυμία."
Ο Βούδας δεν λέει ακολούθησε τις γραφές, ούτε ακολούθησέ με. Δεν λέει ακολούθησε συγκεκριμένους ρόλους συμπεριφοράς. Δεν διδάσκει ηθικούς κανόνες, δεν προσπαθεί να δημιουργήσει ένα χαρακτήρα γύρω σου, γιατί όλοι οι χαρακτήρες είναι όμορφα κελιά φυλακών. Αντίθετα, σε ενθαρύνει ν'ακολουθήσεις τη φύση σου.Θέλει να γίνεις ικανός ν'ακούσεις την καρδιά σου και να πορευτείς ακολουθώντας τη φωνή της σιγής. Ο μόνος σκοπός του εξωτερικού Δασκάλου είναι να σε φέρει σ'επαφή με τον εσωτερικό Δάσκαλο. Τότε η αποστολή του τελειώνει. Η λειτουργία του Δασκάλου είναι ν'απελευθερώσει και όχι να υποδουλώσει το μαθητή.
Ακολούθησε τη φύση σου. Σημαίνει ακολούθησε το Dhamma. Ακριβώς όπως η φύση του νερού είναι να ρέει προς τα κάτω και η φύση της φωτιάς να υψώνεται προς τα άνω, έτσι υπάρχει μια φυσική ροπή μέσα μας, που μας δίνει κατεύθυνση όταν παραμερισθούν οι κοινωνικοί προγραμματισμοί που την διαστρευλώνουν. Η φύση μας είναι να κινηθούμε προς τον θεϊκό σπινθήρα που εδρεύει μέσα μας. Από ένα σημείο και μετά της πνευματικής αναζήτησης, η μαγνητική του έλξη είναι τόσο ισχυρή, που γίνεται η βασική προωθητική δύναμη του ανθρώπου, ικανή να παραμερίσει όλα τα εμπόδια στο δρόμο του.
Ένας νους που δεν αντανακλά τις σκέψεις (αλλά τις απορροφά) είναι μια επισφαλής σκεπή
Έτσι τα πάθη, σαν τη βροχή, πλημμυρίζουν το σπίτι.
Εαν όμως (ο νους) η στέγη είναι στεγανή, τότε υπάρχει προφύλαξη
Όπως ο καθρέπτης αντανακλά, αλλά δεν απορροφά την εικόνα του αντικειμένου που βρίσκεται εμπρός του, έτσι και ο άνθρωπος μπορεί να καθρεπτίζει τα ψυχικά του περιεχόμενα χωρίς να προσκολάται σ'αυτά. Το απλό καθρέπτισμα αφήνει αμόλυντο τον ίδιο τον καθρέπτη της συνείδησης. Ένας νους που δεν ξέρει πως να καθρεπίζει εμπλέκεται μέσα στα δύχτια των σκέψεων, των επιθυμιών και των συγκινήσεων, όπως ένας αναγνώστης φυλακίζεται υπνωτικά στην πλοκή ενός μυθιστορήματος, ή μιας σαπουνόπερας, ξεχνώντας το φαγητό στο φούρνο ....
Τι αξία έχει να διαβάζεις και να συζητάς τα ιερά κείμενα
εαν δεν εφαρμόζεις τις αρχές τους;
Μοιάζεις, τότε, με βοσκό που μετράει τα πρόβατα των άλλων!!..
έτσι δεν συμμετέχεις στην ασκητική
Να γνωρίζεις λίγα αποσπάσματα
να συζητάς λιγότερο, αλλά κυρίως να δρας σύμφωνα με τον Νόμο
Eγκαταλείποντας τις παλιές συνήθειες,
τα πάθη, την εχθρότητα, την αμφιβολία, τις προσκολήσεις,
Τότε συμμετέχεις στην ασκητική:
θα γνωρίσεις την αλήθεια και θα βρείς την ειρήνη.
Τα πάντα εξαρτώνται από τη δράση. Το ζήτημα δεν είναι να κάνουμε ωραίες σκέψεις, ούτε απλά να έχουμε καλές προθέσεις που μένουν προθέσεις....Η πνευματική διδασκαλία πρέπει να μη μεταμορφώνεται σε ηρεμιστικό ή σε παρηγοριά ή σε εκλεπτισμένη διασκέδαση, αλλά πρέπει να λειτουργεί μάλλον σαν αγκάθι στα πλευρά που σου ταράζει τα όνειρα και σε σπρώχνει στη δράση. Εαν είσαστε πεπεισμένοι για την αλήθεια κάποιου πράγματος, τότε μη χάνετε χρόνο : δράστε σύμφωνα με αυτή την κατανόηση. Προσέξτε, γιατί ο νους είναι πολύ πονηρός (και οκνηρός) και θα προσπαθήσει να σας ξεγελάσει με την αναβλητικότητα. Το αύριο όμως δεν φθάνει ποτέ ...Tomorrow never cames, που λέει και ένα τραγουδάκι. Δεν σου λέει όχι, αλλά εκλογικεύει με επιχειρήματα την αναβολή. Ναι, θα διαλογιστώ όταν τακτοποιήσω όλες τις επείγουσες δουλειές μου. Ναι, όταν θα βρώ χρόνο. Ή πάλι πιο ύπουλα : Θα διαλογιστώ όταν μάθω καλά τι είναι ο Διαλογισμός. Μπορείς να περάσεις πολλές ζωές διαβάζοντας, πληροφορούμενος τα περί διαλογισμού, γνωρίζοντας πολλά στο διανοητικό επίπεδο και όμως χωρίς να έχεις την παραμικρή εμπειρία του!
Υπάρχουν άνθρωποι που ξόδεψαν ολόκληρη τη ζωή τους για να ανακαλύψουν τηνπραγματική ερμηνεία της Βίβλου ή των Βεδών. Αυτό είναι να μετράς τα ξένα πρόβατα! Αυτού του είδους η άγνοια, όπως καταλαβαίνετε, είναι πολύ πιο επικίνδυνη, γιατί υποστηρίζεται από την ψευδαίσθηση της γνώσης, που τονώνει τον εγωισμό. Στο χώρο της αναζήτησης είναι πολύ περισσότεροι οι συλλέκτες σπουδαίων πληροφοριών και πολλά υποσχόμενων τεχνικών άμεσης και εξασφαλισμένης επιτυχίας, παρά οι ταπεινοί και υπομονετικοί εργάτες του πνεύματος, που κάνουν τρόπο ζωής την εσωτερική έρευνα . Η πραγματική έρευνα έχει και δυσκολία και κίνδυνο και πόνο. Όχι μόνο δεν σου δίνει στηρίγματα και ψευτοδιαβεβαιώσεις, αλλά σου πέρνει όλα αυτά τα παιχνίδια που είχες θεωρήσει πολύτιμους θησαυρούς! Δεν σου υπόσχεται δύναμη, εύκολη επιτυχία σε όλους τους τομείς, μακροημέρευση και όλα αυτά τα φανταχτερά πανηγυριώτικα στολίδια που εμπορεύονται τα παράσιτα που απομυζούν τους ευκολόπιστους. Η πίστη μπορεί να περιορίζεται στον επιδερμικό κόσμο των λέξεων. Η βαθιά εμπιστοσύνη σε σπρώχνει στη δράση . Να μιλάς για την άλλη όχθη είναι εύκολο, αλλά το να διασχίζεις κολυμπώντας το ορμητικό ποτάμι είναι επικίνδυνο.
Αποτέλεσμα : πολύ έλκονται ασθενώς από το μονοπάτι της αναζήτησης, λίγοι δοκιμάζουν να το περπατήσουν και ελάχιστοι παραμένουν πιστοί μέχρι το τέλος. Οι περισσότεροι βρίσκουν φιλοξενία σε κάποιο πανδοχείο στους πρόποδες του ιερού Βουνού. Τους αρκεί να αγοράσουν μερικές καρποστάλ και να φωτογραφηθούν με φόντο την υψηλή κορυφή ...
Σε κάποιο άλλο κεφάλαιο λέει γιο το ίδιο θέμα : <<Σαν πολύχρωμα άνθη, αλλά χωρίς άρωμα, είναι τα όμορφα λόγια αυτού που δεν εφαρμόζει όσα λέει. Σαν πολύχρωμα άνθη γεμάτα ευωδία, είναι τα καρποφόρα λόγια του σοφού που δρα ανάλογα.
Το άρωμα των λουλουδιών, το λιβάνι και το γιασεμί δεν μπορούν να απλωθούν ενάντια στον άνεμο, αλλά η ευωδία των καλών πράξεων απλώνεται παντού ...;.
Ο λωτός φυτρώνει σε ένα σωρό βρωμιά στην άκρη του δρόμου και απλώνει το γλυκό άρωμά του.
Έτσι ο μαθητής του Φωτισμένου θα λάμψει μέσα στο σκοτάδι που τον περιβάλλει, ανάμεσα στα απορρίματα των ανοήτων
απλώνοντας τη γλυκιά ευωδία της σοφίας του.>>
Εγκατέλειψε τις παλιές συνήθειες ...
Πρέπει να κόψουμε με ένα χτύπημα τη συνέχεια με το παρελθόν. Πρέπει να δημιουργήσουμε μια νέα αρχή μη εξαρτημένη από τις παλιές συνήθεις : τις επιθυμίες, τις ταυτίσεις, το μίσος, την κτητικότητα, τις ματαιοδοξίες ...
Όταν τολμήσεις να πετάξεις το παρελθόν, τότε θα είσαι σαν χαμένος για λίγο διάστημα. Θα νιώθεις το φόβο του αποφυλακισμένου μπροστά στο ανοιχτό διάστημα. Χωρίς σημεία αναφοράς, μη ξέροντας τι να κάνεις ή πως να το κάνεις. Πρέπει να αντέξεις και να διασχίσεις αυτή την περίοδο του αποπροσανατολισμού.Είναι οδυνηρό, αλλά αυτό είναι το απαραίτητο τίμημα που πληρώνεις για να γνωρίσεις την αλήθεια και για να σε ακολουθεί η ειρήνη σαν σκιά..
Θα σας παραθέσω τώρα, άνευ σχολιασμού, μια μικρή ανθολογία στοίχων από διάφορα κεφάλαια του κειμένου:
Η επαγρύπνηση είναι το μονοπάτι για την αθανασία
και η επιπολαιότητα ο δρόμος για το θάνατο.
Οι άγρυπνοι δεν πεθαίνουν,
οι επιπόλαιοι είναι ήδη σαν τους νεκρούς.
Παραβάλλετε με τα λόγια του Ηράλειτου : << Ξεχνούν και δεν προσέχουν ό,τι συμβαίνει γύρω τους στον ξύπνιο τους οι άνθρωποι, ΄ποως στον ύπνο τους. Οι ανόητοι, αν και ακούν, είναι σαν τους κουφούς. Σ'αυτούς ταιριάζει το γνωμικό πως και παρόντες απουσιάζουν. Δεν πρέπει να μιλά κανένας και να πράττει σαν να είναι κοιμισμένος. Ένας και κοινός είναι ο κόσμος για τους ξυπνητούς. Οι κοιμισμένοι ζουν ο καθένας στο δικό του κόσμο. Θάνατος είναι ό,τι βλέπουμε στον ξύπνιο μας κι όνειρα ό,τι βλέπουμε στον ύπνο>>.
Παραβάλλετε επίσης τα λόγια του Ιησού στην παραβολή του πιστού οικονόμου : <<Να είσθε έτοιμοι με την μέση σας ζωσμένη και τα λυχνάρια σας αναμμένα. Και όμοιοι με ανθρώπους που αναμένουν τον κύριό τους πότε θα επιστρέψει από τους γάμους, δια να του ανοίξουν αμέσως, μόλιςέλθηκαι κτυπήσει. (και αυτό για δύο διαφορετικούς λόγους: Μακάριοι είναι οι δούλοι εκείνοι που θα τουςβρείο κύριος να είναι άγρυπνοι, όταν έλθει...Καταλαβαίνετε ότι,εανο οικοδεσπότης ήξερε ποιαν ώρα θα έρθει ο κλέφτης, θα αγρυπνούσε και δεν θα τον άφηνε να διαρρήξει το σπίτι του. "Ποιός άραγε είναι ο έμπιστος και φρόνιμος οικονόμος, τον οποίον ο κύριος θα τοποθετήσειεπικεφαλής των υπηρετών του, δια να τους δίνει την κανονισμένη μερίδα τροφής εις την κατάλληλη ώρα ;" Κάτι ανάλογο αναφέρει και η παραβολή των δέκα παρθένων, που είχανβγείμε τις λαμπάδες τους να προϋπαντήσουν τον νυμφίο. Οι πέντε από αυτές ήσαν φρόνιμες και πέντεμωραί. Οι μωρές ξέχασαν να πάρουν μαζί τους λάδι και όταν ήρθε ο γαμπρός βρέθηκαν εκτόςνυμφώνος....>>.
ΑΝΟΗΤΟΣ
Άγρυπνος μέσα στους επιπόλαιους,ξύπνιος μέσα στους κοιμισμένους,
ο σοφός αφήνει πίσω τον ανόητο, όπως το πολεμικό άλογο αφήνει πίσω το γαϊδούρι.
Αν ο ταξιδιώτης δεν βρεί ένα σοφό σύντροφο, ας ταξιδέψει μόνος.
Δεν γίνεται συντροφιά μ'ανοήτους.
Ο ανόητος σκέφτεται με αγωνία: <<Οι γιοί αυτοί και ο πλούτος είναι δικοί μου>>. Αλλά δεν είναι κύριος ούτε του εαυτού του, πόσο λιγότερο των γιών του και των αγαθών του.
Ακόμα κι αν ο ανόητος γνωρίζει ένα σοφό όλη του τη ζωή, τόσο θα καταλάβει την αλήθεια, όσο το κουτάλι γεύεται τη σούπα..
Αλλά αν ένας ευσυνείδητος γνωρίσει ένα σοφό -έστω και για λίγο, θα καταλάβει , όπως η γλώσσα γνωρίζει τη γεύση της σούπας.
Οι ανόητοι είναι οι μεγαλύτεροι εχθροί του εαυτού τους γιατί το κακό που κάνουν πρέπει να δώσει τον πικρό καρπό του.
Ο ανόητος πιστεύει ότι η κακιά πράξη είναι γλυκιά σαν μέλι,
ώσπου να δώσει τον καρπό της και τότε υποφέρει από τον πόνο.
Η κακιά πράξη δεν <<πήζει>> γρήγορα,σαν το γάλα
αλλά ακολουθεί τον ανόητο σαν φωτιά που σιγοκαίει.
Η γνώση που αποκτά ο ανόητος παράγει θλίψη και καταστρέφει την ίδια του την ευτυχία.
ΣΟΦΟΣ
Οι καλλιεργητές οδηγούν το νερό, οι οπλοποιοί ισιώνουν τα βέλη.
Οι μαραγκοί δίνουν σχήμα στο ξύλο, οι σοφοί πλάθουν τον εαυτό τους.
Σαν το βράχο τον ατάραχο μες στην καταιγίδα, έτσι ο σοφός μένει ατάραχος μέσα στην κολακεία και την επίκριση.
Ακούγοντας το Νόμο, οι σοφοί γίνονται σαν μια ήρεμη, ατάραχη λίμνη.
Οι σοφοί προχωρούν, δεν προσκολλώνται σε τίποτα. Δεν τους εξυψώνει η ευχαρίστηση ούτε τους γκρεμίζει η θλίψη.
Λίγοι άνθρωποι φτάνουν στην απέναντι όχθη. Οι υπόλοιποι τρέχουν πάνω κάτω σ'αυτήν την πλευρά της στεριάς.
Αλλά αυτοί που ακολουθούν τον Νόμο θα φτάσουν στην άλλη όχθη, και θα διασχίσουν το βασίλειο του θανάτου που τόσο δύσκολα περνιέται.
Τι είναι αυτή η περίφημη πνευματική αναζήτηση; Ποιός είναι ο πνευματικός αναζητητής και πως αναζητεί; Είναι χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φύσης η αναζήτηση της χαράς και της ευτυχίας σε συνδυασμό με την αποφυγή του πόνου και της δυστυχίας. Από τη στιγμή όμως που αυτές οι δύο αντίθετες καταστάσεις είναι πλευρές του ίδιου νομίσματος , κάθε προσπάθεια διαχωρισμού τους είναι μάταιη και οδηγεί σε περισσότερη δυστυχία.
Είναι επίσης ίδιο του ανθρώπου η θέληση για νόημα. Όταν οι άνθρωποι νιώθουν ότι η ζωή τους δεν έχει κανένα νόημα , τότε βιώνουν ένα υπαρξιακό κενό, μιά υπαρξιακή απογοήτευση που συνοδεύεται από την αίσθηση της απομόνωσηςαπό τη 'Ζωή' και την 'Πραγματικότητα' στο σύνολό της. Οι πιο πολλοί άνθρωποι για να καλύψουν το εσωτερικό τους κενό καταφεύγουν σε διάφορες αναπληρώσεις. Η θέληση για νόημα γίνεται τότε θέληση για δύναμη ή θέληση για ηδονή. Άλλοι πάλι δραπετεύουν σε όμορφες ανακουφιστικές θεωρίες , που δέχονται παθητικά αν όχι φανατικά. Αργά ή γρήγορα αυτές οι ψευδοαπαντήσεις στο βασικό ερώτημα για νόημα γίνονται αδιέξοδοι, που οδηγούν τον άνθρωπο στην ψυχική νόσο ή την αυτοκαταστροφή.
Ο άνθρωπος , που βρίσκει το θάρρος να αποδεχτεί την επώδυνη κατάσταση του υπαρξιακού ερωτήματος και να το αντιμετωπίσει αυθεντικά, ανυψώνεται πάνω από τους σωματικούς και ψυχικούς παράγοντες που τον καθορίζουν και εισέρχεται στο πνευματικό επίπεδο. Το αληθινό μονοπάτι απελευθέρωσης δεν προσπαθεί να απαλύνει τον πόνο, ούτε υπόσχεται δύναμη και επιτυχία. Αντίθετα , σκάβει αδίστακτα έως τα μύχια της ψυχής για να φέρει στην επιφάνεια το κρυμμένο μυστήριο του ανθρώπου.
Ο κόσμος του πνεύματος παρανοήθηκε συχνά σαν ένα αφηρημένο, υπερφυσικό επίπεδο, ξένο αν όχι ανταγωνιστικό προς την καθημερινή εμπειρία. Τίποτα πιο ψευδές.
'Πνευματικότητα' δεν σημαίνει να ασχολείσαι αποκλειστικά με τα πνευματικά θέματα, αφού το πνευματικό και το υλικό δε διαχωρίζονται αυστηρά. Για να αποκτήσεις πνευματικά βιώματα δεν είναι απαραίτητο να ξοδέψεις χρόνια στη μελέτη της θεολογίας, να αναχωρήσεις από τον κόσμο, να κάνεις διανοητικούς ακροβατισμούς , να αναπτύξεις παράξενα χαρίσματα . Ο πνευματικά ολοκληρωμένος άνθρωπος δεν πάσχει από σοβαροφάνεια, δεν επιζητεί το σεβασμό και ούτε παρουσιάζεται σαν αυθεντία . Αντίθετα, διακρίνεται από τη χαρά , τον παιδικό αυθορμητισμό, την αθωότητα, την αγάπη αλλά και το χιούμορ.Όπως έλεγε ο Όσκαρ Ουάιλντ :"Όποτε είμαι χαρούμενος είμαι καλός, όποτε όμως είμαι καλός σπάνια είμαι χαρούμενος".
Οι πραγματικές πνευματικές εμπειρίες μας κάνουν αθωότερους και όχι πολυμαθείς. Τα βαθύτερα προβλήματα δε λύνονται, αλλά διαλύονται σαν το χιόνι κάτω από τις ακτίνες του πνευματικού ήλιου. Kατά το παρελθόν, ο δρόμος προς την φώτιση περνούσε κυρίως μέσα από την άρνηση και την ασκητική. Σήμερα δίνεται έμφαση στην πλήρη αποδοχή της ανθρώπινης υπόστασης και στη μετουσίωση των φαινομενικών εμποδίων σε βοηθήματα. Η δυτική αντίληψη που ήθελε τον άνθρωπο να αντιπαλεύει συνέχεια τη φύση, όχι μόνο τον αποξένωσε από αυτήν, αλλά και από τον ίδιο τον εαυτό του.
Πνευματικότητα είναι μια βαθιά αίσθηση της εσωτερικής ελευθερίας, που στηρίζεται στη συνειδητοποίηση ότι το άτομο είναι ενωμένο και εναρμονισμένο με τη ζωή, με το Θεό ή με οτιδήποτε άλλο μπορεί να είναι αυτή η Αρχή. Είναι η συνειδητοποίηση, ότι αυτή η ένωση υπήρχε ανέκαθεν ,ακόμη κι αν δεν ήταν γνωστή και ότι τίποτε και κανείς στον κόσμο δεν μπορεί να την καταστρέψει .
Ο διακαής πόθος του ανθρώπου για την κατάκτηση της ευτυχίας βρίσκει την απάντησή του στο πνευματικό επίπεδο με τη βίωση της μακαριότητας ή της ευδαιμονίας, που είναι η υπέρβαση της δυαδικότητας. Η κατάσταση της Νιρβάνα, της Μόκσα ή της Φώτισης δεν είναι ασφαλώς όπως ισχυριζόταν ο Φρόιντ μια υποστροφή σε πρωτόγονη ή παιδαριώδη μορφή επίγνωσης. Στη Νιρβάνα εξακολουθούν να υπάρχουν οι επιλογές και οι αποφάσεις , όχι όμως και η αίσθηση της χωριστικότητας ενός 'εγώ που δρα'. Το απελευθερωμένο άτομο δε χάνει την ικανότητά του στο κοινωνικό παιχνίδι , αντίθετα, παίζει πολύ καλύτερα γιατί ξέρει ότι πρόκειται για παιχνίδι ! Μόλις υπερβεί το εγώ ,η συνείδηση δεν κατακλύζεται από πρωτόγονα χαρακτηριστικά, αλλά στη θέση του προβάλει η Ενόραση.
Οι κανόνες αυτογνωσίας είναι τρόποι αφύπνισης της συνείδησης του εαυτού, σαν μια υπόσταση πλατύτερη από αυτό το πολύ περιορισμένο κέντρο που νιώθουμε σαν 'εγώ'. Ο άνθρωπος είναι ένα άνοιγμα μέσα από το οποίο, ολόκληρη η ενέργεια του σύμπαντος συνειδητοποιεί τον εαυτό της.
Αν η ίδια μας η φύση είναι μέρος της μιας και Οικουμενικής Αρχής ,τι νόημα έχει να μιλάμε τότε για μονοπάτια προς την αλήθεια ; Αν είμαι η Αρχή, τότε οποιαδήποτε προσπάθεια να το δεχτώ ή να ξεφύγω από αυτήν με οδηγεί σε φαύλο κύκλο.Κι όπως λέει ο Λάο Τσε στο Τάο τε Κίνγκ :
"Αν το γυρέψεις το χάνεις
Δεν μπορείς να το αγγίξεις
Ούτε να το ξεφορτωθείς
Εσύ δεν μπορείς να κάνεις τίποτε
Κι αυτό συνεχίζει με το δικό του τρόπο"
Η συνειδητοποίηση της Αλήθειας δεν είναι αποτέλεσμα μηχανικής δραστηριότητας, αλλά γεγονός που απορρέει από την Αυτοενθύμηση. Η δράση έγκειται στην αποκάλυψη της Γνώσης και όχι στην κατάκτησή της. Αυτό που ονομάζουμε Αυτογνωσία, κατά παράδοξο τρόπο, δεν είναι η Γνώση του Πραγματικού Εαυτού, αλλά η μελέτη των οχημάτων και των λειτουργιών του που από άγνοια ταυτίζονται συχνά με την αληθινή μας Υπόσταση. Ο Εαυτός δεν είναι ποτέ το παρατηρούμενο, αλλά η καθαρή παρατήρηση.Το μυστήριο της Ουσίας μας θα παραμείνει πάντα μυστήριο, που μπορεί να βιωθεί, αλλά όχι να περιγραφεί και να αναλυθεί. Η ολική αποστασιοποιημένη αποδοχή αυτού που είμαστε κάθε στιγμή και η εγκατάλειψη της άκαρπης προσπάθειας να γίνουμε κάτι άλλο στο μέλλον, οδηγούν με ασφάλεια και φυσικότητα στην ανακούφιση από την αυτοένταση και στην Απελευθέρωση.Τα διάφορα πνευματικά μονοπάτια συνεπώς, είναι το μέσον, τα 'τεχνάσματα αφύπνισης' από το κοσμικό όνειρο και δεν πρέπει να μετατρέπονται σε μαγικά είδωλα εφησυχασμού και λατρείας.
Όταν μια παράδοση γίνεται όλο και πιο αξιοσέβαστη με το πέρασμα του χρόνου , οι παλιοί δάσκαλοι και οι σοφοί ανυψώνονται σε υπερανθρώπινο επίπεδο κι έτσι το ιδανικό της απελευθέρωσης γίνεται πιο απόμακρο.
Ο πνευματικός δρόμος της καινούργιας εποχής πετάει πάνω από τον εκφυλισμό των μεθόδων απελευθέρωσης σε κοινωνικούς θεσμούς και παίρνει ξανά τη θέση που του αρμόζει σαν κριτική πολιτισμού. Γίνεται μια διαρκής επανάσταση χωρίς ίχνος βίας , που αποκαλύπτει στον άνθρωπο την ουσία , μια και αιώνια , πίσω από την πολυπλοκότητα των μορφών και το παιχνίδι των αντιθέσεων.
Ο πνευματικός δρόμος που ταιριάζει στον κάθε άνθρωπο είναι διαφορετικός.Σχετικά με την επιλογή του πνευματικού δρόμου αφύπνισης οαναφέρει στη διδασκαλία του Δον Χουάν : Castaneda
"Κάθε δρόμος είναι μονάχα ένας δρόμος , και δεν είναι ντροπή ούτε για σένα ούτε για τους άλλους να τον εγκαταλείψεις κάποια στιγμή, αν έτσι σου υπαγορεύει η καρδιά σου. Κοίταξε κάθε δρόμο με προσοχή και επιφυλακτικότητα . Δοκίμασέ τον όσες φορές κρίνεις εσύ πως είναι απαραίτητο. Σκέψου και δια λογίσου πάνω σ' αυτόν. Κι ύστερα, θέσε στον εαυτό σου ένα και μόνο ερώτημα : Εχει αυτός ο δρόμος καρδιά ; Αν έχει, είναι καλός, αν δεν έχει, είναι άχρηστος".
Μέχρι πρότινος η πνευματική αναζήτηση ήταν αποκλειστικό αντικείμενο ενασχόλησης της μεταφυσικής φιλοσοφίας και των διαφόρων εσωτερικών συστημάτων Ανατολικής κυρίως προέλευσης. Σήμερα υπάρχει εν εξελίξει στη Δύση η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης συστηματικής και εμπειρικά δομημένης γενικής ψυχολογίας, που περιλαμβάνει και τα ύψη της ανθρώπινης φύσης. Το ανθρωπιστικό πρότυπο της ψυχικής υγείας δεν είναι ο μέσος νευρωτικά προσαρμοσμένος άνθρωπος, αλλά ο ολοκληρωμένος, αυτοπραγματωμένος ή εξατομικευμένος άνθρωπος . Ο άνθρωπος αυτός δηλαδή, που έχει ενεργοποιήσει και αναπτύξει όλες τις ικανότητές του σε μέγιστο βαθμό, έχει κατανοήσει και αποδεχτεί τον εαυτό του και έχει εναρμονιστεί με τον κόσμο. Οι νευρώσεις είναι προϊόν απομόνωσης και μη έκφρασης του πραγματικού εαυτού. Κατά τον From, υγιής κοινωνικός τύπος είναι μόνο αυτός της παραγωγικής αγάπης, ο οποίος όμως είναι πολύ σπάνιος και δημιουργείται μέσα από μια διαλεκτική σχέση του ατόμου με την κοινωνία.
Ο Καρλ Γιουνγκ πρώτος αναγνώρισε το όφελος της ψυχολογίας από την Ανατολική φιλοσοφία και γιαυτό κατηγορήθηκε για μυστικισμό και έλλειψη αυστηρά επιστημονικής μεθόδου. Τέτοιου είδους κατηγορίες ωστόσο, στηρίζονται στην άγνοια του πραγματικού χαρακτήρα της Ανατολικής φιλοσοφίας, που δεν πρέπει να συγχέεται με τα Ανατολικά θρησκευτικά συστήματα. Στην πραγματικότητα είναι λάθος να μιλάμε για 'Ανατολική φιλοσοφία' , γιατί σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται για φιλοσοφία, όπως εμείς σήμερα την εννοούμε. Ουσιαστικά, δεν είναι ούτε θεωρητική ούτε ακαδημαϊκή. Είναι εμπειρική και πρακτική και πλησιάζει πιο πολύ την ψυχολογία απ'ότι τη φιλοσοφία.
Όπως υποστηρίζει ο Maslow, αυτό που χρειάζεται η επιστήμη σήμερα για να είναι αρωγός στην ολοκλήρωση του ανθρώπου, είναι η διεύρυνση και η εμβάθυνση της φύσης της, των στόχων και των μεθόδων της. Δε χρειάζεται η επιστήμη να παραιτείται από τα προβλήματα της αγάπης, της δημιουργικότητας, της αξίας, της ομορφιάς, της φαντασίας, της ηθικής και της χαράς, αφήνοντάς τα αυτά ολοκληρωτικά σε 'μη επιστήμονες', σε ποιητές, προφήτες, ιερείς, δραματουργούς και καλλιτέχνες. Οι κλασικές απρόσωπες μέθοδοι δεν αποδίδουν γι αυτή την καινούργια προσωπική επιστήμη. Ο σεβασμός του λογικού και του λεκτικού σαν τη μοναδική γλώσσα της αλήθειας, μας αναστέλλει στην απαραίτητη μελέτη του μη λογικού, του ποιητικού, του μυθικού.
Η επιστήμη δεν πρέπει να αυτοπεριοριστεί σε μετρήσεις και ποσοτικές αναλύσεις. Ένα είδος ποιοτικής γνώσης μπορεί να είναι επιστημονικό αρκεί να εξασφαλίζει δύο προϋποθέσεις: να βασίζεται πάνω στη συστηματική παρατήρηση και να εκφράζεται με ένα συνεκτικό και συνεπές πλέγμα εννοιών που να συνδέουν τα παρατηρούμενα στοιχεία.
Ξεπερνώντας τις παρωπίδες του στενού επιστημονισμού του 19ου αιώνα, η Ανθρωπιστική Ψυχολογία μπορεί να αποτελέσει μια αληθινή επανάσταση, προσφέροντας νέους τρόπους αντίληψης και σκέψης, νέες εικόνες του ανθρώπου και της κοινωνίας, νέες συλλήψεις της ηθικής και των αξιών, νέες κατευθύνσεις για να κινηθεί κανείς. Από την άλλη πλευρά, πολλά ευαίσθητα άτομα, ειδικά καλλιτέχνες, φοβούνται ότι η επιστήμη κηλιδώνει και υποβιβάζει, ότι διαλύει τα πράγματα αντί να τα ενώνει, σκοτώνοντας μάλλον παρά δημιουργώντας. Τίποτα από αυτά δεν είναι απαραίτητο.
Οι νέες αυτές εξελίξεις, προϊόν ωρίμανσης της Δυτικής σκέψης, σε σύμπνοια και όχι ανταγωνισμό με την Ανατολική, μπορούν να προσφέρουν επιτέλους αποτελεσματική ικανοποίηση στον 'ματαιωμένο ιδεαλισμό' πολλών απεγνωσμένων ανθρώπων, ειδικά νέων, σε αναζήτηση νοήματος και κατεύθυνσης. Χρειαζόμαστε μια σύνθεση Ανατολής και Δύσης , επιστήμης και θρησκείας , διάνοιας και διαίσθησης , κεφαλής και καρδιάς. Μόνο αυτή η αρμονία μπορεί να δώσει πνοή στον καινούργιο άνθρωπο, στην καινούργια ανθρωπότητα , που θα έχει τα πόδια γερά ριζωμένα στη γη και τα μάτια στραμμένα στον ουρανό.
Η μετάβαση στη νέα πνευματική άνθιση δεν είναι δυστυχώς απρόσκοπτη. Στη χώρα που γεννήθηκε και δοξάστηκε η ελεύθερη πνευματική έκφραση, ορισμένοι φανατικοί κύκλοι προσπαθούν να σπείρουν το φόβο με τη συστηματική παραπληροφόρηση. Σκοπός μας , όπως έλεγε ο Πλάτων στην 'Πολιτεία', δεν είναι να φιλονικούμε μαζί τους, αλλά να διαλύσουμε την όποια κακή και παραπλανητική υπόληψη καλλιεργείται για τους σύγχρονους αναζητητές της αλήθειας.(<< ...να τους δώσεις να καταλάβουν ποιούς εσύ εννοείς 'φιλοσόφους' και να καθορίσεις τον αληθινό τους χαρακτήρα καθώς και το πραγματικό τους έργο δια να μη νομίζουν, ότι μιλάς δι'εκείνους τους φιλοσόφους που φαντάζονται αυτοί ...; . .γιατί πως μπορεί να τα έχει κανείς με έναν άνθρωπο που δεν θέλει ποτέ το κακό η να φθονεί έναν που δεν είναι φθονερός , αλλά άχολος και ήμερος ; ...>>.)
Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης αν θέλουν να συμβάλλουν στη βελτίωση του πνευματικού και πολιτιστικού μας επιπέδου, δεν πρέπει να παρασύρονται εύκολα από την τακτική του εντυπωσιασμού, αλλά να υιοθετήσουν μια νέα επαγγελματική ηθική , βασισμένη στην αντικειμενική αναζήτηση και προβολή του δημιουργικού και του εποικοδομητικού. Η ιστορία διδάσκει , ότι η παρακμή και η αποσύνθεση ενός πολιτισμού επέρχεται όταν αυτός σκληραίνει υπερβολικά, περιορίζοντας την ελευθερία στη σκέψη και την έκφραση, γεγονός που του απαγορεύει να ανταποκριθεί στην πρόκληση των νέων συνθηκών.
Στις αρχές της τρίτης χιλιετίας , είμαστε μάρτυρες μιας κοσμοϊστορικής μετάλλαξης σε παγκόσμια κλίμακα. Οι αφυπνισμένες πνευματικές δυνάμεις αναγνωρίζοντας την κοινή αποστολή τους, εξέρχονται επιτέλους από το περιθώριο της κοινωνικής ζωής και συνεργάζονται για να φωτίσουν την έξοδο από τη σύγχρονη κρίση.
Yes...
Do you know what is the reward for those who struggle and are patient?
Just let all your worries go free, and become One with the Light
Let the Light inside...
CHORUS
---------
Let the Light inside your Mind
Push desires aside and find
Lift off let your mind fly high
Let the body stay behind
[CHORUS]
Do not let desires defeat you, hold-your-head-up-high let the angels greet you
Cause blessed is spot where God's name is mentioned, now let us bring God to our attention
Let yourself be consumed by the Light, shining bright, and full of great Might,
God is closer than you think, but-first-you-gotta-open your mind to let It in,
Turn your face to the Hidden Mystery*, and be patient so that you may receive
Do not let desires deceive, but turn your thoughts so that you may acheive
Let the mercy take hold of you, turn to God and make-yourself stay-true,
Find the key to your mind and ignite, get ready for take off to the greatest flight
[CHORUS]
Now Let us make a routine...
And Call upon the Light each morning and Night..
For those who exercise and master the Mind,
they will attain Light, Wisdom, and Truth
Πριν μιλήσουμε για την Αγάπη πρέπει να ξεσκεπάσουμε όλα τα ψέματα, που ο άνθρωπος δέχτηκε σαν αλήθειες. Αυτό το ξεμασκάρεμα είναι το πρώτο βήμα προς την κατανόηση. Έως ότου υπάρχουν βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις παραπλανητικές, όσον αφορά το σεξ και τον έρωτα, βασικά στοιχεία της συντροφικότητας των δύο φύλων, ότι και να ειπωθεί σχετικά με την αγάπη θα είναι ατελές, ψεύτικο, χαμένος κόπος.
Η ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ είναι η μεγάλη δύναμη της δημιουργίας και δεν περιορίζεται στη σωματική δραστηριότητα ανάμεσα σε δύο συντρόφους. Διαποτίζει κάθε δραστηριότητα της ζωής μας. Κάθε μπλοκάρισμα της σεξουαλικής ενέργειας επηρεάζει σε βαθύτατο επίπεδο τις σχέσεις, την ικανοποίηση στην εργασία, τη δημιουργικότητα και την ανάπτυξη του πνευματικού μας εαυτού. Ο Osho δημιούργησε πολλούς εχθρούς ανάμεσα σε πολλούς λεγόμενους "θρησκευόμενους", που τον κατηγόρησαν για βλασφημία, επειδή τόλμησε να υποστηρίξει ότι η σεξουαλική ενέργεια μπορεί να μεταμορφωθεί σε αγάπη. Εάν ένας άνθρωπος αγοράσει κοπριά, ειδικά αχώνευτη που μυρίζει άσχημα,και την συγκεντρώσει στο δρόμο μπροστά από το σπίτι του, θα δημιουργήσει σίγουρα πρόβλημα σε όποιον περνά από εκεί. Αλλά εάν την απλώσει στον κήπο, θα βλαστήσουν σπόροι. Οι σπόροι θα γίνουν λουλούδια και το άρωμά τους θα προκαλέσει και θα υποδεχθεί ευχάριστα τους περαστικούς. Αλλά πως μπορεί ένα άτομο που μισεί την ίδια του τη φύση και τη βλέπει σαν εχθρό, να μετουσιώσει το σεξ σε αγάπη ; Ο φαρισαϊκός φονταμενταλισμός θεωρεί το σύμπαν σαν κάτι ξεχωριστό και διαφορετικό από τον ίδιο τον άνθρωπο. Η φύση μέσα και έξω πρέπει να υποταχθεί, να δαμαστεί, να ελεγχθεί. Τα αποτελέσματα αυτής της σκέψης είναι εμφανή γύρω μας : καταστροφή του περιβάλλοντος, πόλεμοι, φανατισμός, μισαλλοδοξία, νευρώσεις, έλλειψη αισθητικής και μέτρου. Δυστυχώς από χιλιάδες χρόνια διάφοροι κήρυκες της ηθικότητας έχουν κρατήσει τον άνθρωπο στην άγνοια, καλλιεργώντας την σεξοφοβία και υποθάλποντας έτσι την σεξομανία. Μια αγάπη αποστειρωμένη, απογυμνωμένη από την ανθρώπινη ζεστασιά και αποστραγγισμένη από ζωική ενέργεια καταλήγει σαν μια παγωμένη μούμια, καλή για λατρευτικό τοτέμ και όχι ζωντανό μονοπάτι προς την χαρά της πνευματικότητας.
Η πνευματική ολοκλήρωση του ανθρώπου συμβολίζεται με τον λεγόμενο <<Ιερό Γάμο>>, που παριστά την ένωση του αρσενικού και του θηλυκού στοιχείου, μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο. Προϊόν αυτής της ερωτικής "συνουσίασης" είναι το <<Θείο Βρέφος>>, ο Αναγεννημένος άνθρωπος. Η ερωτική επαφή με το άλλο φύλο, έξω από εμάς, είναι το ανάλογο της Εσωτερικής Αλχημείας και προσφέρεται ως οδηγός και πεδίον άσκησης της Μυστικής Τέχνης. Στον άνδρα το κύριο εμπόδιο στην αυτοπραγμάτωση και στην οικειότητα με τη γυναίκα είναι ο φόβος ότι θα χάσει τον εαυτό του, αν εκφράσει τη "θηλυκή" του πλευρά. Αν για τις γυναίκες παλαιότερα ο αντίστοιχος φόβος προέρχονταν από το ταμπού της ανδρικής πλευράς, σήμερα είναι συχνά η ίδια η θηλυκότητα που εκλαμβάνεται ως αδυναμία, προϊόν κοινωνικού πειθαναγκασμού μιάς ανδροκρατούμενης πατριαρχικής κοινωνίας. Η ένωση της εσωτερικής αρσενικής και θηλυκής πλευράς είναι ένα πνευματικό ταξίδι, που μπορεί να τονωθεί και να διευκολυνθεί μέσα από μια συνειδητή ερωτική σχέση με το άλλο φύλο.
Ο ΈΡΩΤΑΣ είναι η μεταμορφωτική δύναμη που αφυπνίζει, χαλαρώνει τις αντιστάσεις μας και μας επιτρέπει να βιώσουμε εμπειρίες ενότητας, που δίνουν χρώμα και ζωντάνια στην χλωμή καθημερινότητα. Η ουσία του ερωτικού συναισθήματος είναι το ξαφνικό γκρέμισμα των συνόρων του εγώ ενός ατόμου, γεγονός που του επιτρέπει να συγχωνεύσει τη δική του ή τη δική της ταυτότητα με εκείνην ενός άλλου. Η ξαφνική απεμπλοκή του ατόμου από τον εαυτό του, το εκρηκτικό δόσιμο στο αγαπημένο πρόσωπο και η δραματική διακοπή της μοναξιάς που συνοδεύεται από αυτό το γκρέμισμα των συνόρων, είναι μια πρόγευση της εμπειρίας της μυστικής ένωσης και γι'αυτό βιώνεται σαν κάτι συναρπαστικό!..Το λάθος που κάνουν οι περισσότεροι άνθρωποι, συνεπαρμένοι από την ψευδαίσθηση παντοδυναμίας που τους χαρίζει ο έρωτας, είναι να πιστέψουν ότι αυτή η υπέροχη κατάσταση τους ανήκει δικαιωματικά και ότι θα διαρκέσει αιώνια. Πάνω σ'αυτή την αυταπάτη χτίστηκε ο μύθος του ρομαντικού έρωτα , που αντιστέκεται πεισματικά στο χρόνο, παρά τις πολλαπλές σκληρές διαψεύσεις. Όταν διαλύεται η μέθη του έρωτα, το ζευγάρι έχει δύο επιλογές: να χωρίσει σε αναζήτηση νέων πρόσκαιρων ερωτικών συγκινήσεων ή ( εφ'όσον υπάρχουν οι προϋποθέσεις) να σαλπάρει σε αναζήτηση του χρυσόμαλλου δέρατος της Αγάπης.
Ογνωστός από τη συγγραφική του δράση ψυχίατρος, Σκοτ Πέκ, μέσα από κλινικές παρατηρήσεις, αλλά και αυτοπαρατήρηση, έφθασε στον ακόλουθο ενιαίο ορισμό της Αγάπης : <<Αγάπη είναι η θέληση του ανθρώπου να επεκτείνει τον εαυτό του με σκοπό να καλλιεργήσει τη δική του, ή ενός άλλου, πνευματική ανάπτυξη>>.Κάνοντας χρήση της λέξης θέληση επιχειρεί να γεφυρώσει την απόσταση μεταξύ καλής πρόθεσης και δράσης. Η πρόθεση δε μετατρέπεται αναγκαστικά σε δράση. Η θέληση είναι επιθυμία αρκετής έντασης, ώστε να μετατρέπεται σε δράση. Αγάπη είναι ότι κάνει η αγάπη. Η θέληση προϋποθέτει επιλογή. Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να αγαπάμε. Διαλέγουμε να αγαπάμε. Η πράξη της επέκτασης των ορίων μας προϋποθέτει προσπάθεια.
Βάσει αυτού του ορισμού μπορούμε να εξετάσουμε τώρα μερικές από τις πιο λαοφιλείς λανθασμένες αντιλήψεις, που δημιουργούν σύγχιση, παράγουν ανώφελα πόνο και στερούν στον άνθρωπο την ευκαιρία να γνωρίσει το μεγαλείο του μυστηρίου της Αγάπης.
Απ'όλες τις λανθασμένες αντιλήψεις για την αγάπη η πιο δυνατή και η πιο διαβρωτική είναι η πίστη ότι "το να ερωτεύεσαι" είναι αγάπη ή τουλάχιστον μια από τις εκδηλώσεις αγάπης. Η εμπειρία του να ερωτεύεται κανείς είναι (όπως ήδη είπαμε) πρόσκαιρο και μερικό γκρέμισμα των συνόρων του εγώ και συνδέεται με τη γενετήσια ορμή, ένα "δέλεαρ" που χρησιμοποιούν τα γονίδιά μας,με κύριο σκοπό την διαιώνιση του είδους. Το ερωτικό συναίσθημα όπως και η σεξουαλικότητα, αν και δεν είναι τα ίδια αγάπη, αποτελούν μέρος της μεγάλης κοσμικής ενότητας και πρέπει να είμαστε πολύ επιφυλακτικοί προς αυτούς που απαξιούν να βιώσουν την ανθρώπινη κατάσταση και αναζητούν σύντομους δρόμους προς την αγιότητα. Πρέπει να βιώσουμε και να γνωρίσουμε κάτι, πριν το υπερβούμε ...
Η αγάπη δεν είναι εξάρτηση.Οι συνέπειες της εξάρτησης φαίνονται δραματικά σε άτομα που κάνουν μια απόπειρα η απειλούν να αυτοκτονήσουν ή που έχουν γίνει ράκος από κατάθλιψη, ύστερα από μιαν απόρριψη ή από ένα χωρισμό. Όταν έχεις απόλυτη ανάγκη ένα άλλο άτομο για να επιβιώσεις, είσαι ένα παράσιτο αυτού του ατόμου. Δεν υπάρχει επιλογή, δεν υπάρχει ελευθερία στις σχέσεις σου. Η αγάπη είναι ελεύθερη εκλογή. Δύο άνθρωποι αγαπούν ο ένας τον άλλο, μόνο όταν είναι ικανοί να ζήσουν ο ένας χωρίς τον άλλο, αλλά διαλέγουν να ζήσουν μαζί.
Η αγάπη δεν είναι επένδυση ή κατοχή.Συχνά μιλάμε καταχρηστικά για ανθρώπους που αγαπούν άψυχα αντικείμενα ή δραστηριότητες. Αυτός αγαπά τα χρήματα, τη δόξα, τη δύναμη,ή την κηπουρική η τα παγωτά ....
Η αγάπη δεν είναι ταύτιση. Όπως λέει ο Γκιμπράν : << Να στέκεστε μαζί, όχι όμως πολύ κοντά. Γιατί οι στύλοι του ναού στέκονται σε απόσταση ο ένας από τον άλλον. Και η δρυς και το κυπαρίσσι δεν μεγαλώνουν το ένα στη σκιά του άλλου>>.
Η αγάπη δεν ζηλεύει.Η ζήλια και η αγάπη έχουν μπερδευτεί πολύ. Στην πραγματικότητα είναι διαμετρικά αντίθετες.
Η αγάπη δεν είναι "αυτοθυσία".Τα κίνητρα που κρύβονται πίσω από την άκρατη δωρεά και την καταστροφική ανατροφή των παιδιών είναι πολλά, αλλά όλες αυτές οι περιπτώσεις έχουν πάντα ένα κοινό βασικό χαρακτηριστικό: ο "δωρητής" με το κάλυμμα της αγάπης ανταποκρίνεται και ικανοποιεί τις δικές του ανάγκες, χωρίς να παίρνει υπόψη τις πνευματικές ανάγκες του αποδέκτη.
Η αγάπη δεν είναι υποχρεωτικά συναίσθημα ( τουλάχιστον όχι το κοινώς εννοούμενο)Συνήθως "αγάπη" ονομάζουμε το συναίσθημα της κάθεξης, εκείνης δηλαδή της διαδικασίας με την οποία ένα αντικείμενο γίνεται σημαντικό για μας, <<αντικείμενο αγάπης>>, που επενδύεται με την ενέργειά μας, σαν να ήταν μέρος του εαυτού μας. Η κατοχή όμως ενός ανθρώπινου όντος δεν σημαίνει ότι μας νοιάζει η πνευματική του ανάπτυξη, αντίθετα μάλιστα! Η αυθεντική αγάπη, που είναι βουλητική, μπορεί να υπάρξει χωρίς ή με το συναίσθημα της αγάπης που την κάνει πιο απολαυστική, αλλά όχι περισσότερο αληθινή. Η αγάπη σαν συναισθηματική κατάσταση, με την έννοια της αφοσίωσης, αποτελείται από πολλά συναισθήματα, τα οποία οδηγούν σε συγκεκριμένες πράξεις και συνθέτουν μια ολοκληρωμένη συμπεριφορά. Π.χ. η αγάπη της μάνας για το παιδί της.
Ποια είναι όμως τα χαρακτηριστικά της Αγάπης που στοχεύει στην πνευματική ανάπτυξη;
Η αγάπη απαιτεί υπέρβαση των στενών ορίων του εαυτού μας. Είναι ο θάνατος του σπόρου στη γή και χρειάζεται θάρρος, προσπάθεια και εμπιστοσύνη στην Ύπαρξη. Η πράξη της αγάπης απαιτεί την έξοδο από την αδράνεια της συνήθειας και την εναντίωση, που γεννά ο φόβος. Θάρρος δεν είναι η απουσία του φόβου, είναι η ενεργοποίησή σου παρά τον φόβο, και η είσοδός σου στη ζώνη του άγνωστου και του πρωτόγνωρου. Η κύρια μορφή που παίρνει το έργο της αγάπης είναι η προσοχή και η ολική αποδοχή εκ μέρους μας του άλλου. Για να γνωρίσεις καλύτερα τον κόσμο του συντρόφου εκ των ένδω, με τα δικά του γνωστικά μέσα, πρέπει να παραμερίσεις όλες τις προκαταλήψεις και τις προβολές των επιθυμιών σου. Η αγάπη μας κάνει ευάλωτους στην απώλεια και την απόρριψη. Αν διαλέξεις τον κίνδυνο της ανάπτυξης, διαλέγεις ταυτόχρονα την αλλαγή και το θάνατο του παλαιού. Η μόνη εναλλακτική είναι να μη ζεις πλήρως ή να μη ζεις καθόλου. Η προσπάθεια αποφυγής του πόνου βρίσκεται στη ρίζα όλων των συναισθηματικών παθήσεων. Πολλοί δεν κάνουν ποτέ το άλμα της ενηλικίωσης, παραμένοντας προσκολλημένοι στη σιγουριά του οικείου, γατζωμένοι στην εξάρτηση και την παιδικότητα. Το να μην εναντιώνεσαι, όταν απαιτείται η εναντίωση για την καλλιέργεια της πνευματικής ανάπτυξης, κρυπτόμενος πίσω από τη μάσκα της προσποιητής σεμνότητας, αποτελεί έλλειψη αγάπης, όσο και η απερίσκεπτη κριτική ή καταδίκη. Κάθε σχέση αληθινής αγάπης είναι μια πειθαρχημένη σχέση, όσο και αν αυτό εκ πρώτης όψης συγκρούεται με πολλούς αντίθετους διαδεδομένους μύθους. Το γεγονός ότι ένα συναίσθημα είναι ανέλεγκτο, δεν σημαίνει καθόλου ότι είναι βαθύτερο από ένα πειθαρχημένο. Αντίθετα, οι ψυχίατροι ξέρουν καλά την αλήθεια των παλιών γνωμικών : << Τα ρηχά νερά είναι θορυβώδη>> και <<τα ήρεμα νερά είναι βαθιά>>. Η αγάπη, τέλος, είναι σεβασμός της μοναδικότητας του συντρόφου. Η ανικανότητα να αντιληφθεί κανείς την ιδιαιτερότητα του άλλου, στην ακραία της μορφή ονομάζεται ναρκισσισμός. Η αγάπη όχι μόνο σέβεται την ατομικότητα, αλλά συμβάλλει στην καλλιέργειά της, ριψοκινδυνεύοντας ακόμα και τον χωρισμό. Η συντροφικότητα μπορεί να είναι ένα πεδίο μάχης, μια άνυδρη έρημος , ένα παγωμένο τοπίο η ένα φιλόξενο καταφύγιο, όπου ο καθένας από τους δύο μπορεί να βρει ανάπαυση, ενθάρρυνση και ενδυνάμωση, πριν ξεκινήσει πάλι για την κατάκτηση της επόμενης πνευματικής κορυφής. Τα προβλήματα δημιουργούνται όταν από την αρχή δεν έχουν τεθεί φανερά κοινοί στόχοι και προτεραιότητες στο ζευγάρι. Για τον ένα μπορεί η βάση της συντροφικότητας να είναι και η κορυφή! Ο άλλος μπορεί να μεταβιβάζει ολόκληρο το βάρος για την συντήρηση του καταφυγίου στο έτερο μέλος, επιφυλάσσοντας στον εαυτό του την χαρά της αναρρίχησης ...
Όταν ένας κοινός πνευματικός προσανατολισμός ενώνει τους συντρόφους, τότε το το ταξίδι προς τις κορυφές της συνειδητότητας γίνεται πιο ελαφρύ και ευχάριστο και για τους δύο. Σε αντίθετη περίπτωση όπως διαβάζουμε στο Dhammapada :<<Εάν δεν βρείτε έναν άξιο σύντροφο, που να είναι σταθερός, και ενάρετος, όπως ένας βασιλιάς που απαρνιέται το κεκτημένο βασίλειο, να ζείτε μόνοι, σαν τον ελέφαντα στο δάσος, γιατί η μοναχικότητα είναι προτιμότερη από την συντροφιά των ανοήτων...>>.
The longing for our perfect mate is a need engraved in our DNA.
We harbor a desire for restoration and unity, and search for the piece that is always missing.
In our journey through life, the search continues for something that can't be readily found.
It is a quest for wholeness.
We search for ourselves in others in a quest for healing and integration, in the constant pursuit of the final point of balance: the Zero Point where our Matter meets our Higher Self or Soul, where matter meets anti-matter.
The Point or center of gravity from where we can again be just ONE.
One Note inserted once again into the Symphony of Creation.
In the beginning, the Twins were created in God, the Alpha and the Omega.
In an ovoid white-fire-spirit-light, the Soul was split just like the atom into two identical parts, or Twin Flames: each with the same identical soul blueprint, but with different purposes.
One Essence divided itself into two exactly equal and opposite intonations in order to experience form. The Twin Flames were created together, in the dawn of time, like the two faces of the same coin.
But as the three-dimensional experience unfolded, they became separated by a dualistic system which pulled them into an unbalanced equilibrium, expressing itself through two extended and separated forms.
The Yin Yang symbolizes the Twin Flames' complementary sides: eternal love spiraling into infinity. The Color of this sublime Union is blue...a spiraling blue...
Sometimes, we meet someone with the similar frequency of our Twin Flame and this brings a feeling of Oneness.
The Love between Twin Flames is a Gate of Possibility to experience Union in a multi-dimensional way.
It can also represent the prototype of the "sacred marriage" - a reflection of the sacred union of the Divine Masculine and Feminine within the Source.
The Union of the Twin Flame is one of Service. It should not be romanticized in the context by which one perceives the male and female relationship. The Service of the Twin Flame is not only planetary but also cosmic and Universal.
The Twin Soul connection is always a triad involving the Divine Spirit / All That Is.
Two people connected by Soul, connected to God.
The spiritual connection with our Twin Soul is intense and profound.
Many may experience, whether consciously or in a dream state, a feeling of connection in the form of a matrix of golden white threads of light, because this connection continues to exist in various dimensions and frequencies, beyond the realms of duality.
Twin Souls may not unite physically here on Earth. The relationship may last many lifetimes on the spiritual level alone, while one or both may be living physically with another soul in karmic agreement.
They may not be together in this dimension, but they have not been truly apart.
Only when both original halves of the Twin Ray become strong pillars on their own, when both have healed and resolved their karmic ties in the present life; can they finally unite to fulfill their Divine Purpose.
The Breath of God is the force of Divine Action. Once the true Tonal Mates, the two parts of the Original Twin Flame, have come into union and are reunited through the Breath of God; NO element or energy from any octave, dimension, or frequency can shift the connection.
The reunion of the Keepers of the Flame is ultimately the Unification, or personification, of the Trinity: The Twin Flames and The Christ Consciousness.
The reunion of these parts will bring back to the world an unconditional love and service to mankind, which will transcend all definitions of male/female unions on this planet.
Through this, we as souls can finally manifest the higher Dimensional Frequencies of Oneness.
This is the ultimate goal: the reunion with our Twin, to create and amplify the Harmonic Intonation of Completion and to be of service of all Sources of Goodness and Pure Light.
Αυτή είναι η Τετρακτύς των αρχαίων: τά τέσσαρα στοιχεία ή ριζώματα κατά τόν Πυθαγόρα και την Ορφικοπυθαγόρεια Παράδοση. Η διαδικασία της μεταστοιχειώσεως ανήκει εις την Τετρακτυϊκή γνώση. Μέ την μέθοδο αυτή διευκολύνεται η διέλευση εκ του φυσικού, ορατού πεδίου εις το μυστικό, της υψηλής νοήσης των αιωνίων, άφθαρτων, αγέννητων και αθάνατων Πλατωνικών Ιδεών.
Το ψυχικό εγώ που χαρακτηρίζει το kama-manas (κοινός υδράργυρος) διαχωρίζεται από το πυκνό φυσικό σώμα (Θ) και βρίσκεται στην υπερφυσική αστρική σφαίρα. Μια παρόμοια αλλαγή κατάστασης ( φυσική κατάσταση των περισσότερων ανθρώπων μετά το θάνατο του φυσικού σώματος) δεν μεταβάλλει ούτε την συνείδηση, ούτε την κατεύθυνση του ατόμου. Αυτή η κατάσταση παραμένει μέσα στα στενά προσωπικά όρια και αποτελεί μόνο μια διεύρυνση της ότου ενεργεί κανείς σ'αυτό το επίπεδο δεν έχει επιτευχθεί ο Αλχημικός ή μυητικός θάνατος, ή θάνατος των φιλοσόφων, που είναι μετάλλαξη. Spagiria = η απλή μετάλλαξη του κοινού μολύβδου σε κοινό χρυσό.
Αγαπητοί φίλοι,
Ούτε η διανοητική ούτε η συναισθηματική νοημοσύνη, ξεχωριστά ή από κοινού, αρκούν για να εξηγήσουν πλήρως την πολυσύνθετη ανθρώπινη νοημοσύνη ή τον πλούτο της ψυχής. Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές έχουν υψηλό δείκτη νοημοσύνης: ξέρουν τους κανόνες και μπορούν να τους ακολουθήσουν αλάνθαστα. Τα ζώα έχουν υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη: έχουν συναίσθηση των περιστάσεων και γνωρίζουν ποια είναι η κατάλληλη αντίδραση. Ούτε οι υπολογιστές όμως, ούτε τα ζώα αναρωτιούνται γιατί υπάρχουν οι κανόνες ή οι περιστάσεις αυτές ή αν θα μπορούσαν να είναι καλύτεροι ή διαφορετικοί. Λειτουργούν μέσα σε συγκεκριμένα όρια, παίζουν ένα προκαθορισμένο παιχνίδι.
Με αυτόν τον όρο εννοούμε την νοημοσύνη με την οποία αντιμετωπίζουμε και επιλύουμε προβλήματα ουσίας και αξίας. Τη νοημοσύνη με την οποία μπορούμε να τοποθετήσουμε τη ζωή και τις πράξεις μας σε ένα ευρύτερο, πλουσιότερο και βαθύτερο πλαίσιο. Η Πνευματική νοημοσύνη είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη σωστή λειτουργία της διανοητικής και της συναισθηματικής νοημοσύνης.
Μερικοί ανθρωπολόγοι και νευροβιολόγοι ισχυρίζονται ότι αυτή η επιθυμία για βαθύτερο νόημα και η δυναμική που συνεπάγεται έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του πρωτόγονου ανθρώπου, πριν από δύο εκατομμύρια χρόνια, συντελώντας αποφασιστικά στη δημιουργία της συμβολικής φαντασίας, τη δόμηση της γλώσσας και την εντυπωσιακή ανάπτυξη του εγκεφάλου.
Αρκετοί από τους πολυάριθμους νευρώνες στον ανθρώπινο εγκέφαλο συνδέονται μεταξύ τους με σειριακές αλυσίδες και κυκλώματα, ενώ πολλοί άλλοι συνδέονται στενά έως και με δέκα χιλιάδες νευρώνες σε νευρωνικά δίκτυα. Κανένας τύπος όμως οργανικής νευρωνικής σύνδεσης δεν συνδέει όλους τους νευρώνες του εγκεφάλου μεταξύ τους, ούτε τις διάφορες αλυσίδες νευρώνων. Ο εγκέφαλος αποτελείται από πολλά ανεξάρτητα «ειδικά συστήματα», μερικά από τα οποία επεξεργάζονται το χρώμα, άλλα τον ήχο, την αίσθηση της αφής και ούτω καθεξής. Πως κατορθώνει ο εγκέφαλος να συνθέτει τις ανόμοιες εμπειρίας αντίληψης μεταξύ τους; Ο Wolf Singer και ο Charles Gray μέσω πειραμάτων παρατήρησαν ότι όταν αντιλαμβανόμαστε ένα αντικείμενο, οι νευρώνες σε κάθε μεμονωμένο τμήμα του εγκεφάλου που συμμετέχει στην διεργασία, αυτή, παράγουν ταυτόχρονη ταλάντωση, σε μια συχνότητα ανάμεσα στα 35 και τα 45 Hz (κύκλους ανά δευτερόλεπτο). Νευρολογικές μελέτες σε άτομα που ασκούνται στο διαλογισμό ενισχύουν και επεκτείνουν αυτές τις θεωρίες της αντίληψης. Η εμπειρία της ενιαίας συνειδησιακής κατάστασης, όπως την περιγράφουν οι ευρισκόμενοι σε βαθύ διαλογισμό, συνοδεύεται από μια ενότητα νευρωνικών ταλαντώσεων. Η ανάπτυξη του μαγνητικού εγκεφαλογραφήματος, που επιτρέπει μια πιο λεπτομερή και σε ευρύτερη κλίμακα μελέτη, ανέδειξε τον ρόλο των σύγχρονων νευρωνικών ταλαντώσεων στη συχνότητα των 40 Hz, που συνοψίζονται στα ακόλουθα:
Σε πρόσφατες νευρολογικές, ψυχολογικές και ανθρωπολογικές μελέτες βρέθηκαν πολλές αποδείξεις που υποστηρίζουν ότι ο εγκέφαλος σχεδιάστηκε για να έχει υπερβατική διάσταση. Στις αρχές της δεκαετίας του 90 ο νευροψυχολόγος Μichael Persinger και αργότερα ο νευρολόγος Ramachandran εντόπισαν την ύπαρξη ενός 
1) Ενεργή και αυθόρμητη προσαρμοστικότητα
Η πνευματική νοημοσύνη είναι η πυξίδα μας στις ακραίες καταστάσεις. Τα πιο έντονα υπαρξιακά προβλήματα της ζωής παρουσιάζονται έξω από το πεδίο του καθημερινού και αναμενόμενου, έξω από τους συμβατικούς κανόνες, πέρα από την εμπειρία του παρελθόντος, πέρα από εκείνο που ξέρουμε πως θα χειριστούμε. Στη θεωρία του χάους, το <<όριο>> είναι εκείνο το σημείο ανάμεσα στην τάξη και στο χάος, ανάμεσα στην οικεία αίσθηση του εαυτού μας και στην απόλυτη διάλυση.. Είναι το σημείο όπου μπορούμε να λειτουργήσουμε πιο δημιουργικά. Η πνευματική νοημοσύνη, η βαθιά διαίσθηση της ουσίας και της αξίας των πραγμάτων, μας καθοδηγεί όταν βρισκόμαστε στο «όριο». Είναι η συνείδησή μας. Στα εβραϊκά οι όροι συνείδηση, πυξίδα και «κρυμμένη εσωτερική αλήθεια « έχουν την ίδια ρίζα!
Πάνω σ'ένα βράχο, στην κορυφή του βουνού Σουμάνα κούρα, της νήσου Σρι Λάνκα, βρίσκεται, κατά την παράδοση το ίχνος της πατημασιάς του Γκοτάμα Βούδα. Το πραγματικό όμως ίχνος που ο ιστορικός Βούδας άφησε στον κόσμο είναι η διδασκαλία του, που έφθασε μέχρι τις μέρες μας μέσα από τα ιερά κείμενα. Μια εξαιρετική θέση ανάμεσα σ'αυτά τα κείμενα, που με φροντίδα φυλάσσονται δυόμισι χιλιάδες χρόνια, καταλαμβάνει και το Dhammapada. Αρχικά γραμμένο στη γλώσσα Πάλι,το Dhammapada (στα Σανσκριτικά ΝΤΑΡΜΑ ΠΑΝΤΑ) αποτελεί ένα από τα πολυτιμότερα πετράδια της Ανατολικής θρησκευτικής παράδοσης, δίπλα σε άλλα σπουδαία κείμενα, που ανήκουν σε διαφορετικές διδασκαλίες, όπως η Bhagavad-Gita και το Tao Te King. Η αξία αυτού του κειμένου υπερβαίνει τα όρια της συγκεκριμένης θρησκευτικής και φιλοσοφικής παράδοσης και αποκτά ένα παγκόσμιο χαρακτήρα στο χώρο της έκφρασης της ανθρώπινης πνευματικότητας. Τόσο για το ηθικό περιεχόμενο, όσο και για την έκταση του κειμένου, το Dhammapada μπορεί να θεωρηθεί μια σύνοψη της Νότιας Σχολής του Βουδισμού ή της λεγόμενης Χιναγιάνα (Μικρό Όχημα) και παρουσιάζει το πλήρες πανόραμα των ουσιαστικών του κατευθύνσεων. Το Νταμμαπάντα αναφέρεται στην πρώτη διδαχή του Βούδα που ασχολείται με το βασικό ανθρώπινο πρόβλημα του πόνου ( μέσα από τις Τέσσερις Ευγενείς Αλήθειες: τον Πόνο, τη Γέννηση του Πόνου, το Τέλος του Πόνου και την υπέρβασή του μέσω της ευγενούς Οκταπλής Ατραπού.) Η Δεύτερη σχολή του Βουδισμού είναι η Μάχαγιάνα ( το Μεγάλο Όχημα) και παρουσιάζει τον ευγενή Δρόμο των Μποτισάτβα, που στηρίζεται στην αρχή του αλτρουϊσμού. Η τελείωση της Μαχαγιάνα έγινε με τη Βάζραγιάνα ( το Αδαμάντινο Όχημα) που με τις διδαχές της σχετικά με την άμεση αντίληψη της Πραγματικότητας δίδασκε την απόκτηση της Τελειότητας σε μία μόνο ζωή. Το Αδαμάντινο Όχημα αναπτύχθηκε και διατηρήθηκε κυρίως στο Θιβέτ.
